Στην τελική φάση πριν από την επίσημη έναρξη λειτουργίας του βρίσκεται ο νέος αγωγός υψηλής πίεσης του ΔΕΣΦΑ προς τη Δυτική Μακεδονία, ένα έργο στρατηγικής σημασίας που αναδιαμορφώνει τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής στη μεταλιγνιτική εποχή.
Το έργο θα επιτρέψει την παροχή φυσικού αερίου σε νέες περιοχές, ενισχύοντας την πρόσβαση βιομηχανικών, αγροτικών και οικιακών καταναλωτών στο δίκτυο, ενώ περιλαμβάνει και τον Σταθμό Μέτρησης Καρδιάς, που θα τροφοδοτεί τα συστήματα τηλεθέρμανσης Κοζάνης, Πτολεμαΐδας και Αμυνταίου. Δηλαδή, μέσω της σύνδεσης με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου, η Δυτική Μακεδονία αποκτά πρόσβαση σε νέες ενεργειακές υποδομές που προορίζονται να καλύψουν ανάγκες τηλεθέρμανσης, βιομηχανίας και επιχειρηματικής δραστηριότητας, σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή αναζητά νέο παραγωγικό προσανατολισμό μετά την απολιγνιτοποίηση.
Σημαντικό πλεονέκτημα του αγωγού είναι ότι έχει σχεδιαστεί ως Hydrogen-ready, επιτρέποντας στο μέλλον τη μεταφορά υδρογόνου και τη σύνδεσή του με τον Ελληνικό Διάδρομο Υδρογόνου (Dedicated H₂ Backbone). Με αυτόν τον τρόπο, το έργο θα αποτελέσει μέρος του ευρύτερου δικτύου διακίνησης ανανεώσιμων αερίων στα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, συνδυάζοντας ενεργειακή επάρκεια με βιωσιμότητα. Δηλαδή, ο νέος αγωγός θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός και για τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή στρατηγική της χώρας, καθώς έχει σχεδιαστεί με δυνατότητα μελλοντικής μεταφοράς υδρογόνου έως και σε ποσοστό 100%, στοιχείο που τον καθιστά πρωτοποριακό για τα ελληνικά δεδομένα. Πρόκειται για την πρώτη υποδομή του είδους στην Ελλάδα με τέτοια τεχνική δυνατότητα, ανταποκρινόμενη στις σύγχρονες απαιτήσεις για καθαρότερες μορφές ενέργειας και τη σταδιακή απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος.
Τα εγκαίνια προγραμματίζονται πιθανότητα για το τέλος Μάη αναμένεται να πραγματοποιηθούν στον Μετρητικό και Ρυθμιστικό Σταθμό Περδίκκα Εορδαίας, παρουσία –εκτός απροόπτου– του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και της νέας διευθύνουσας συμβούλου του ΔΕΣΦΑ, Maria Sferruzza.
Το έργο εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του ΔΕΣΦΑ για την ανάπτυξη της αγοράς υδρογόνου στη χώρα, καθώς και στη συνολική εθνική στρατηγική ενεργειακής μετάβασης.
Η συνολική επένδυση ανήλθε σε 188 εκατ. ευρώ, ενώ ο νέος αγωγός αναμένεται να επεκτείνει την πρόσβαση στο φυσικό αέριο σε περιοχές που μέχρι σήμερα δεν διέθεταν αντίστοιχες υποδομές. Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, το έργο αποτελεί κομβικό βήμα για την ενεργειακή αναβάθμιση της Μακεδονίας, ενισχύοντας τόσο την ασφάλεια εφοδιασμού όσο και τις αναπτυξιακές προοπτικές της περιοχής.
Μετά τον λιγνίτη το φυσικό αέριο
Σημειώνεται ότι ο αγωγός, συνολικού μήκους 157 χιλιομέτρων, θα συμβάλει στην ομαλή μετάβαση των Περιφερειών Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας στη μετά-λιγνίτη εποχή, προσφέροντας πρόσβαση στο φυσικό αέριο σε νέες περιοχές και καταναλωτές.
Υπενθυμίζεται ότι η βασική όδευση και οι επιμέρους κλάδοι του έργου διασχίζουν τις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας (Ημαθία και Πέλλα) και Δυτικής Μακεδονίας (Κοζάνη και Φλώρινα), ξεκινώντας από τα Τρίκαλα Ημαθίας και καταλήγοντας στην Καρδιά Κοζάνης. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την τροφοδότηση νέων περιοχών, αλλά και για τη σύνδεση μελλοντικών βιομηχανικών, βιοτεχνικών, αγροτικών και οικιακών καταναλώσεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο Μετρητικός Σταθμός Καρδιάς, μέσω του οποίου θα εξυπηρετείται η τροφοδοσία των εγκαταστάσεων τηλεθέρμανσης της Κοζάνης, της Πτολεμαΐδας και του Αμυνταίου, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και στη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Το έργο περιλαμβάνει επίσης συνδέσεις με τους Μετρητικούς/Ρυθμιστικούς Σταθμούς Άσπρου Σκύδρας και Περδίκκα Εορδαίας, καθώς και κλάδο τροφοδοσίας προς Βέροια και Νάουσα.
Ειδικότερα, η νέα υποδομή αποτελείται από:
93,4 χλμ. αγωγού υψηλής πίεσης 30”, από τα Τρίκαλα Ημαθίας έως την περιοχή βόρεια της Πτολεμαΐδας (βανοστάσιο Κομνηνών)
29,8 χλμ. αγωγού 14” για τη σύνδεση με τον Μετρητικό Σταθμό Καρδιάς
3,4 χλμ. αγωγού 10” για τη σύνδεση με τον Μ/Ρ Άσπρου Σκύδρας
9,1 χλμ. αγωγού 10” για τη σύνδεση με τον Μ/Ρ Περδίκκα Εορδαίας
21,3 χλμ. αγωγού 10” για την τροφοδότηση των περιοχών Βέροιας και Νάουσας
Το έργο συνοδεύεται από όλες τις απαραίτητες υποστηρικτικές εγκαταστάσεις και βανοστάσια, ενώ έχουν προβλεφθεί και δυνατότητες μελλοντικών επεκτάσεων.
Από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας αναμένεται να επωφεληθούν άμεσα ή έμμεσα οι δήμοι Αλεξάνδρειας, Νάουσας, Βέροιας, Πέλλας, Σκύδρας και Έδεσσας, μέσω των υπό κατασκευή Μετρητικών/Ρυθμιστικών Σταθμών και των δικτύων Μέσης και Χαμηλής Πίεσης. Αντίστοιχα, στη Δυτική Μακεδονία ωφελούμενοι θα είναι οι δήμοι Εορδαίας, Κοζάνης και Αμυνταίου.
Πέρυι επίσης ο ΔΕΣΦΑ εγκαινίασε τον Σταθμό Συμπίεσης Φυσικού Αερίου Αμπελιάς Φαρσάλων, ένα έργο στρατηγικής σημασίας που ενδυναμώνει περαιτέρω το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Ο νέος Σταθμός Συμπίεσης Αμπελιάς, που προστίθεται στο δίκτυο λίγους μήνες μετά το Σταθμό Συμπίεσης Κομοτηνής, με βάση τον ΔΕΣΦΑ συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού της χώρας με φυσικό άεριο, καθώς παρέχει την απαραίτητη συμπίεση και ευελιξία που απαιτείται για την κάλυψη αυξημένων ροών και πιέσεων στο δίκτυο, τόσο από τον νότο προς τον βορρά όσο και αντίστροφα. Σε συνδυασμό με άλλα έργα, όπως ο Σταθμός Συμπίεσης Κομοτηνής, ισχυροποιεί περαιτέρω τον Κάθετο Διάδρομο, επιτρέποντας στην εξαγωγική δυνατότητα της Ελλάδας προς τον Βορρά να φτάσει τα 8,5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, αναβαθμίζοντας τον ρόλο της χώρας ως ενεργειακό κόμβο.
Το έργο περιλαμβάνεται στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2024-2033 του ΔΕΣΦΑ και αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες επενδύσεις που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, με τον συνολικό του προϋπολογισμό να ανέρχεται σε €73,94 εκατ. Έχει υλοποιηθεί στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία (ΕΣΠΑ 2014-2020) με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη Δημόσια Δαπάνη να ανέρχεται σε €30,1 εκατ.
Ο Σταθμός βρίσκεται δίπλα στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις του Κέντρου Λειτουργίας & Συντήρησης Κεντρικής Ελλάδος του ΔΕΣΦΑ, στην Αμπελιά Φαρσάλων. Διαθέτει λειτουργική ισχύ 20 MW, μέσω δύο μονάδων συμπίεσης των 10 MW έκαστη, καθώς και μία εφεδρική μονάδα 10 MW, προσφέροντας υψηλή λειτουργική ευελιξία και δυνατότητα συμπίεσης σε αντίστροφη ροή. Παράλληλα, έχει σχεδιαστεί με προδιαγραφές που επιτρέπουν την υποδοχή μειγμάτων υδρογόνου με φυσικό αέριο, ενισχύοντας τη μακροπρόθεσμη συμβατότητα των υποδομών με την ενεργειακή μετάβαση.
