Ο πόλεμος στο Ιράν κρατά τις αγορές ενέργειας σε αγωνία και θα συνεχίσει να διαμορφώνει τις προσδοκίες για τις τιμές για το υπόλοιπο του έτους, ανεξάρτητα από την εξέλιξη της σύγκρουσης, όπως σημειώνει η UniCredit. Οι προηγούμενες προσδοκίες για αύξηση της προσφοράς LNG αναθεωρούνται ήδη προς τα κάτω, καθώς οι εξαγωγές από τα Στενά του Ορμούζ έχουν κολλήσει και η παραγωγή στο μεγαλύτερο εργοστάσιο LNG στον κόσμο, το Ras Laffan του Κατάρ, έχει σταματήσει. Η διάρκεια του πολέμου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τις προοπτικές της τιμής του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, τονίζει ο οίκος, εκτιμώντας πως μπορεί «εύκολα» να φτάσει τα 90-100 ευρώ/MWh.
Όσο περισσότερο παραμένουν εκτός αγοράς οι προμήθειες LNG και όσο περισσότερες ενεργειακές υποδομές καταστρέφονται, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα επιτάχυνσης των αυξήσεων των τιμών του φυσικού αερίου. Αυτή τη στιγμή, ο οίκος αναμένει ότι οι εχθροπραξίες θα τερματιστούν σε μερικές εβδομάδες αντί για μερικούς μήνες. Εάν αυτές οι προσδοκίες αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες και ο πόλεμος παραταθεί μέχρι το καλοκαίρι, η τιμή του TTF θα μπορούσε να ξεπεράσει τα πρόσφατα υψηλά στα 80-90 ευρώ/MWh, κάτι που θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στις βραχυπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές της Ευρώπης, όπως τονίζει.
Ειδικότερα, όπως επισημαίνει η UniCredit, o πόλεμος στο Ιράν πυροδότησε μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη από τα πρώτα στάδια του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας. Οι δύο πρώτες ημέρες του πολέμου οδήγησαν σε αύξηση 70% στις τιμές του TTF, η οποία είναι τεράστια σε σύγκριση με την αύξηση της τάξης του 13% των τιμών κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν τον Ιούνιο του 2025. Οι περισσότερες από τις πρόσφατες διακυμάνσεις των τιμών του TTF οφείλονταν στον καιρό.
Στις αρχές του 2025 και ξανά το 2026, η τιμή του TTF αυξήθηκε απότομα, καθώς η ραγδαία εξάντληση των αποθεμάτων προκάλεσε ανησυχίες ότι η Ευρώπη ενδέχεται να μην είναι σε θέση να εισάγει αρκετό LNG για να επιτύχει τον νομικά υποχρεωτικό στόχο για τα αποθέματα, επισημαίνει ο οίκος.
Το 2025, οι τιμές υποχώρησαν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, καθώς η ΕΕ προετοίμασε κανονιστικές αλλαγές για να χαλαρώσει τους στόχους αναπλήρωσης αποθεμάτων, γεγονός που καθησύχασε τους φόβους ότι οι κυβερνήσεις ενδέχεται να χρειαστεί να παρέμβουν στην αγορά φυσικού αερίου.
Ομοίως, το 2026, οι τιμές βρίσκονταν σε πτωτική τροχιά πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν, καθώς ο ηπιότερος καιρός και οι προληπτικές εισαγωγές από την ΕΕ εμπόδισαν τα αποθέματα να φτάσουν σε κρίσιμα επίπεδα.
Ενώ η πρόσφατη εκτόξευση των τιμών του TTF είναι ανησυχητική, δεν υποδηλώνει πανικό στην αγορά, τουλάχιστον όχι ακόμα, εκτιμά η UniCredit. Όπως εξηγεί, στη χειρότερη φάση της κρίσης στην Ουκρανία, το TTF ξεπέρασε τα 300 ευρώ/MWh και διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στα 220 ευρώ/MWh τον Αύγουστο-Σεπτέμβριο του 2022. «Δεν πιστεύουμε ότι είναι πιθανό να εκτυλιχθεί παρόμοια κατάσταση στην τρέχουσα κρίση, επειδή, πρώτον, η Ευρώπη διαθέτει πλέον την υποδομή LNG που της έλειπε το 2022, όταν εξαρτιόταν από το ρωσικό φυσικό αέριο, και, δεύτερον, η αυξανόμενη προσφορά LNG έχει χαλαρώσει την παγκόσμια ισορροπία σε σχέση με τα τελευταία χρόνια», όπως σημειώνει ο ιταλικός οίκος.
Παρ' όλα αυτά, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι τιμές του TTF θα μπορούσαν «εύκολα» να εκτιναχθούν στα 90-100 ευρώ/MWh, σύμφωνα με τις προβλέψεις των αναλυτών της.
Από την άλλη πλευρά, εάν υπάρξει κατάπαυση του πυρός τις επόμενες εβδομάδες, έστω και αν η σύγκρουση σημειώνει ολοένα και νέα κλιμάκωση (χθες σημειώθηκε ισραηλινή επίθεση στο τεράστιο κοίτασμα South Pars και σε πετρελαϊκή βιομηχανία), ο οίκος πιστεύει ότι θα υπάρξουν μικρές μακροπρόθεσμες ζημιές, καθώς το TTF ενδεχομένως να μειωθεί προς τον προηγούμενο στόχο του για το 2026, δηλαδή στα 35 ευρώ/MWh, μέχρι το τέλος του έτους. Η αναθεωρημένη προς τα πάνω πρόβλεψη της UniCredit τις προηγούμενες ημέρες η οποία και ήταν στα 40 ευρώ/MWh για το έτος, βασίζεται σε αυτό το πιο ευνοϊκό σενάριο.
Ωστόσο, εάν η κρίση συνεχιστεί ή επεκταθεί τον Απρίλιο και τον Μάιο, θα χρειαστεί, όπως τονίζει, να αυξήσει ξανά την πρόβλεψή της για το TTF το 2026.
Ο πόλεμος περιπλέκει την περίοδο αναπλήρωσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη
Ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η ευρωπαϊκή οικονομία είναι επί του παρόντος ιδιαίτερα ευαίσθητη στις τιμές του φυσικού αερίου είναι ότι τα αποθέματα έχουν εξαντληθεί μετά από έναν ιδιαίτερα κρύο χειμώνα. Τα αποθέματα στις αρχές Μαρτίου βρίσκονταν περίπου στο 30% της χωρητικότητας. Αυτό είναι περίπου 4 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από ό,τι ήταν στο τέλος του περασμένου χειμώνα, το οποίο ήταν ήδη χαμηλό. Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αναπλήρωσης αποθεμάτων κατά 80% πριν από την έναρξη της επόμενης περιόδου θέρμανσης, οι εταιρείες φυσικού αερίου της ΕΕ πρέπει να εισάγουν αρκετό φυσικό αέριο για να καλύψουν το υπόλοιπο 50% των αποθεμάτων το ερχόμενο καλοκαίρι.
Ενώ η επίτευξη του στόχου του 80% μέχρι την έναρξη της περιόδου θέρμανσης του 2026 ήταν πάντα δύσκολη, ο πόλεμος στο Ιράν έχει περιπλέξει σημαντικά τις προοπτικές, τονίζει η UniCredit.
H ποσότητα LNG που ρέει μέσω των Στενών του Ορμούζ (το 95% του οποίου προέρχεται από το Κατάρ) υπερβαίνει σημαντικά τη νέα δυναμικότητα που πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία το 2026.
Στη χειρότερη περίπτωση, το αναμενόμενο παγκόσμιο πλεόνασμα θα μπορούσε ακόμη και να μετατραπεί σε έλλειμμα εάν οι εξαγωγές από τα Στενά του Ορμούζ μπλοκαριστούν για μήνες, προειδοποιεί η UniCredit.
Επίσης, η ποσότητα που χρειάζεται να εισαγάγει η ΕΕ αυτό το καλοκαίρι για να αναπληρώσει τα αποθέματά της στο 80% της δυναμικότητας είναι σημαντική. Η απαίτηση αναπλήρωσης αυτών των αποθεμάτων πριν από τον χειμώνα αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου όσον αφορά τόσο την ικανότητα της ΕΕ να προσελκύσει τους απαραίτητους όγκους όσο και την τιμή που θα απαιτήσουν οι εξαγωγείς εάν το πλεόνασμα συρρικνωθεί.
