Με γοργούς ρυθμούς βάζει το… αέριο στο αυλάκι ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας του ΔΕΣΦΑ (κόστους 92 εκατ. ευρώ), καθώς οι εργασίες στο ελληνικό τμήμα του έργου που έχει αναλάβει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προχωρούν τάχιστα, με στόχο να ολοκληρωθούν ως το φθινόπωρο του 2026 (ως τον Νοέμβριο) και να ξεκινήσει η δοκιμαστική λειτουργία του αγωγού.
Εφόσον όλα κυλήσουν ομαλά, επιδιώκεται να ξεκινήσει το 2027 (ακόμα και το πρώτο εξάμηνο) η εμπορική λειτουργία του project.
Την ίδια στιγμή και η γειτονική χώρα ναι μεν προχωρά το έργο από την δικιά της πλευρά, με μικρότερες ωστόσο ταχύτητες από την ελληνική.
Το ελληνικό τμήμα του project εκτιμάται πως θα έχει ολοκληρωθεί ως τα τέλητου 2026 (το αργότερο) ενώ η Βόρεια Μακεδονία και η Rapid Build θα ολοκληρώσουν τις εργασίες ως το 2027 με το αέριο να… κυλά ανεμπόδιστα σε ένα χρόνο από σήμερα, βάσει των τωρινών χρονοδιαγραμμάτων.
Το ελληνικό τμήμα, μήκους 57 χλμ., θα ξεκινά από την περιοχή της Νέας Μεσημβρίας και θα καταλήγει στην περιοχή των Ευζώνων – Γευγελής. Από εκεί θα ξεκινά το εκτός συνόρων σκέλος του έργου, μήκους 68 χιλιομέτρων, το οποίο θα καταλήγει στην περιοχή του Νεγκότινο.
Τι αφορά το έργο
Ο αγωγός θα έχει συνολικό μήκος 123 χιλιόμετρα, ώστε να διασυνδέει τα συστήματα μεταφοράς αερίου των δύο χωρών.
H αρχική χωρητικότητα του αγωγού θα είναι 1,5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, με δυνατότητα όμως αύξησης στα 3 δισ. κυβικά μέτρα. Με την ολοκλήρωση του αγωγού ανοίγει διάπλατα μία νέα ενεργειακή δίοδος για τη γειτονική χώρα που θα μπορεί να προμηθεύεται και αζέρικο αέριο αλλά και φορτία LNG τα οποία θα μπαίνουν στο Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) της Ελλάδας μέσω των Τερματικών της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης.
Το έργο σηματοδοτεί τη σημαντικότερη ενεργειακή επένδυση της γειτονικής χώρας την τελευταία δεκαετία.
Το ελληνικό τμήμα περιλαμβάνει:
- Αγωγό μήκους 55 χιλιομέτρων και διαμέτρου 30‘’, με πίεση σχεδιασμού 80 barg και μέγιστη πίεση λειτουργίας 66,4 barg, ο οποίος ξεκινά από το ΚΛΣ στην Νέα Μεσημβρία (σημείο σύνδεσης κατάντη του συμπιεστή Ν. Μεσημβρίας) έως το μεθοριακό σταθμό που θα εγκατασταθεί στα διοικητικά όρια της κοινότητας Ευζώνων, ανατολικά από τον ποταμό Αξιό.
- Μετρητικό Συνοριακό Σταθμό στην περιοχή διασύνδεσης (εκτιμώμενη δυναμικότητα 430.000 Nm3/h) με κεντρική διάταξη παράκαμψης του σταθμού στο 50% της τελικής δυναμικότητας.
Ο Μετρητικός Συνοριακός Σταθμός αποτελείται από τα εξής τμήματα:
α) Τμήμα φιλτραρίσματος αερίου, (1+1), ένα ρεύμα φίλτρων σε λειτουργία και ένα σε αναμονή – δυναμικότητα κάθε ρεύματος 430.000 Nm3/h
β) Τμήμα μέτρησης αερίου, (2+1), δυο μετρητικά ρεύματα σε λειτουργία και ένα σε αναμονή – δυναμικότητα κάθε ρεύματος 215.000 Nm3/h
γ) Τμήμα ελέγχου ροής αερίου, (2+1), δυο ρεύματα ελέγχου ροής σε λειτουργία και ένα σε αναμονή – δυναμικότητα κάθε ρεύματος 215.000 Nm3/h
- Αγωγό ΥΠ ~1,5 χλμ. διαμέτρου 28’’ από την περιοχή του ΜΣΣ έως σημείο διασύνδεσης με τη Β. Μακεδονία
- Ένα βανοστάσιο στην περιοχή του Κιλκίς κατά μήκος του αγωγού
- Σταθμός Ξεστροπαγίδων – αποστολής (Launcher Scraper Stations) στην διασύνδεση με το ΕΣΜΦΑ στην Νεα Μεσημβρία
- Σταθμός Ξεστροπαγίδων – αποστολής (Launcher Scraper Station) και υποδοχής (Receiver Scraper Station) στην περιοχή του ΜΣΣ
Και υδρογόνο στον ορίζοντα
Παράλληλα, θα είναι «Hydrogen Ready», δηλαδή θα κατασκευασθεί με τεχνικές προδιαγραφές ώστε να είναι συμβατός στη μεταφορά έως και 100% «πράσινου» υδρογόνου. Επομένως, προορίζεται να αποτελέσει στο μέλλον μέρος του δικτύου αγωγών που θα αναπτυχθούν στην περιοχή για τη διακίνηση ανανεώσιμου αερίου.
Περισσότερη ενεργειακή ελευθερία για τη Βόρεια Μακεδονία
Μέχρι τώρα, η Βόρεια Μακεδονία εξαρτιόταν αποκλειστικά από τις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω Βουλγαρίας. Ο νέος διασυνδετήριος αγωγός θα διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας, προσφέροντας μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια σε περίπτωση αυξήσεων τιμών ή διακοπών από έναν μόνο πάροχο.
Ο αγωγός ανοίγει παράλληλα νέους ενεργειακούς διαδρόμους οι οποίοι θα ισχυροποιήσουν τους ενεργειακούς δεσμούς Βαλκανίων και ΕΕ, μειώνοντας την εξάρτηση από το ρωσικό αέριο.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα διευρύνει το στίγμα της ως ενεργειακός στυλοβάτης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τη μεταφορά φυσικού αερίου από το ελληνικό Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου στη Βόρεια Μακεδονία και από εκεί στην υπόλοιπη Ευρώπη.
