Κι αφού εγκατασταθούν τα γεωτρύπανα, πού θα διατεθούν τα έσοδα από τις εξορύξεις; Το -εύλογο αλλά θεωρητικό για την ώρα- ερώτημα έρχεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου την επόμενη ημέρα της συμφωνίας του Ελληνικού Δημοσίου με την κοινοπραξία Chevron-HELLENiQ Energy για τα τέσσερα «οικόπεδα» νότια της Πελοποννήσου κα της Κρήτης.
Στην κυβέρνηση υπολογίζουν ότι το 40% των κερδών θα πηγαίνει στο Ελληνικό Κράτος άμεσα, ενώ το όφελος θα αυξάνεται καθώς το Δημόσιο θα λαμβάνει ποσοστό και επί των κερδών της HELLENiQ Energy, της οποίας είναι μέτοχος (ελέγχει το 31,18% των μετοχών μέσω του Υπερταμείου). «Άρα, το κέρδος είναι μεγαλύτερο από το 40%», δήλωσε χθες ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.
Προχθές, από το υπουργείο είχαν διευκρινίσει ότι το 40% προκύπτει από το άθροισμα των μισθωμάτων (royalties) σε περίπτωση παραγωγής υδρογονανθράκων, φόρο εισοδήματος 20%, περιφερειακό φόρο 5%, καθώς και τα μπόνους υπογραφής των Συμβάσεων Μίσθωσης και παραγωγής, τις ετήσιες στρεμματικές αποζημιώσεις, και τα έξοδα εκπαίδευσης.
Ο Νόμος Λιβεριάτου και οι συντάξεις
Στην κυβέρνηση δεν έχουν ανοίξει ακόμη τα χαρτιά τους για το πού σκοπεύουν να διαθέσουν αυτούς τους πόρους, εφ’ όσον φυσικά τα κοιτάσματα αποδειχθούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα και προχωρήσουν οι εξορύξεις.
Καλούνται επίσης να αποσαφηνίσουν τι θα κάνουν με τον Νόμο 4162/2013, τον λεγόμενο «Νόμο Λιβεριάτου», ο οποίος ψηφίστηκε επί συγκυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου με υπουργό Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής τον Ευάγγελο Λιβεριάτο. Ο Νόμος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 21 Ιουνίου 2013 κι ενώ τέσσερις ημέρες μετά ορίστηκε υπουργός Ενέργειας ο Γιάννης Μανιάτης, ο οποίος τροποποίησε τον εν λόγω Νόμο το 2014.
Ο Νόμος 4162/2013 προβλέπει την ίδρυση εντός του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών «AΚΑΓΕ» ειδικού λογαριασμού με την ονομασία «Εθνικός Λογαριασμός Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών» (ΕΛΚΑΓ), ο οποίος θα χρηματοδοτείται με ποσοστό 70% κατ’ ελάχιστο από τα έσοδα του Δημοσίου (μερίσματα, δικαιώματα, φορολογία) από τις εταιρείες που αναλαμβάνουν την έρευνα και εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων και από τη διάθεση αδειών για έρευνες.
Σκοπός του ΕΛΚΑΓ είναι η δημιουργία αποθεματικού για τη χρηματοδότηση των κλάδων σύνταξης των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ) και κυρίως για τη διασφάλιση των συντάξεων των νέων γενεών.
Επιπρόσθετα, το 20% των εσόδων θα διατίθεται στο Πράσινο Ταμείο (για δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος), ενώ το 5% των εσόδων θα διατίθεται ως περιφερειακός φόρος.
Επισημαίνεται ότι με βάση ρύθμιση του Νόμου 4001/2011 οι ανάδοχοι των συμβάσεων υπόκεινται σε ειδικό φόρο εισοδήματος 20% και σε περιφερειακό φόρο 5%, χωρίς καμία πρόσθετη τακτική ή έκτακτη εισφορά, τέλος ή άλλη επιβάρυνση οποιασδήποτε φύσεως υπέρ του Δημοσίου ή οποιουδήποτε τρίτου.
Ο ίδιος νόμος προβλέπει την έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης για να προσδιοριστεί ο τρόπος καταβολής του περιφερειακού φόρου καθώς και η διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης του φόρου.
Από τον ΕΛΚΑΓ, πέραν των συντάξεων, μπορούν να χρηματοδοτούνται και μεταπτυχιακά προγράμματα ή ερευνητικά έργα που αφορούν στην αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της χώρας και κυρίως των υδρογονανθράκων και εκπονούνται από εργαστήρια ή τμήματα ή σχολές ΑΕΙ.
Επενδύσεις με Συμβούλιο Ηθικής
Τα κεφάλαια που θα συσσωρεύει ο ΕΛΚΑΓ θα αξιοποιούνται (επενδύονται) σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις για την περιουσία των Ασφαλιστικών Ταμείων και με βάση γνωμοδοτήσεις του Συμβουλίου Ηθικής, το οποίο αποτελείται από τον Πρόεδρο και πέντε μέλη, οι οποίοι διορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
Εντός έξι μηνών από το διορισμό των μελών του, το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο Ηθικής θεσπίζει Κώδικα Δεοντολογίας βάσει του οποίου γίνονται οι επενδύσεις του Εθνικού Λογαριασμού Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών (ΕΛΚΑΓ). Ειδικότερα, με τον Κώδικα Δεοντολογίας θεσπίζονται κριτήρια που αφορούν στην εταιρική, κοινωνική και περιβαλλοντική ευθύνη των εταιρειών, στις οποίες επενδύει ο Εθνικός Λογαριασμός Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών (ΕΛΚΑΓ) (παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιβαλλοντική υποβάθμιση κ.ά.).
ΠΑΣΟΚ: «Εφαρμόστε το Νόμο»
Να ξεκινήσει την εφαρμογή του Νόμου 4162/2013 μέσα από την έκδοση των σχετικών κανονιστικών πράξεων, καλεί την κυβέρνηση το ΠΑΣΟΚ, με ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή σύσσωμη η κοινοβουλευτική του ομάδα στις 23 Ιανουαρίου 2026.
«Το ΠΑΣΟΚ έχει αποδεδειγμένα και επανειλημμένα αποδείξει ότι μπορεί να συμβάλλει στην εθνική συναίνεση για την επίτευξη γεωπολιτικών στόχων της χώρας αλλά πάντα βάσει συγκεκριμένων αρχών και κανόνων. Στο πλαίσιο αυτό οφείλουμε να υπενθυμίσουμε ότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα μας στις 27 Ιουλίου 2012 κατέθεσε πρόταση νόμου, που μετουσιώθηκε στον ν. 4162/2013 για την «Ίδρυση Εθνικού Λογαριασμού Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών». Με τον νόμο αυτό προβλέφθηκε, στα πρότυπα του Νορβηγικού «Government Petrοleum Fund», η ίδρυση του Ειδικού Κεφαλαίου υπό την επωνυµία «Εθνικό Ταµείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών» (ΕΤΚΑΓ) με σκοπό τη δημιουργία αποθεματικού για τη χρηματοδότηση των κλάδων σύνταξης των ασφαλιστικών ταμείων και κυρίως τη διασφάλιση των συντάξεων των νέων γενεών», αναφέρουν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και θέτουν τα εξής ερωτήματα στους συναρμόδιους υπουργούς:
«1. Σκοπεύει αυτό η κυβέρνηση να ξεκινήσει άμεσα την ενεργοποίηση του θεσμικού πλαισίου του ν.4162/2013 και την έκδοση των προβλεπόμενων κανονιστικών πράξεων για το Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών (ΕΤΚΑΓ), που αποτελεί τον θεσμοθετημένο μηχανισμό διασφάλισης της διαγενεακής δικαιοσύνης από ενδεχόμενα έσοδα υδρογονανθράκων;
2. Με ποιον τρόπο σκοπεύει η κυβέρνηση να διασφαλίσει στην πράξη τη “μέγιστη δυνατή εθνική συναίνεση”, την οποία επικαλέστηκε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δεδομένου ότι μέχρι σήμερα δεν έχει προηγηθεί ουσιαστική κοινοβουλευτική ενημέρωση και διαβούλευση με τα πολιτικά κόμματα για τις συμφωνίες που αφορούν την εξόρυξη υδρογονανθράκων;»
