Μενού Ροή
Faria Renewables
Μπαταρίες: Οι μεγάλοι κερδισμένοι, οι αποκλεισμένοι και το θρίλερ με τη ΔΕΠΑ – Πώς μοιράζεται η αγορά των 4,7 GW
Google Logo ΠΡΟΣΘΕΣΤΕ ΤΟ ENERGYMAG.GR ΩΣ ΠΡΟΤΙΜΩΜΕΝΗ ΠΗΓΗ ΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ GOOGLE

Η πρώτη μεγάλη ανακατανομή δυνάμεων στην ελληνική αγορά αποθήκευσης ενέργειας είναι γεγονός. Η δημοσιοποίηση των πινάκων προτεραιότητας για τη χορήγηση όρων σύνδεσης σε αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (standalone μπαταρίες) διαμορφώνει έναν νέο ενεργειακό χάρτη, με ισχυρούς επιχειρηματικούς ομίλους, διεθνή επενδυτικά κεφάλαια και σημαντικές απουσίες.

Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται η ΔΕΗ, η Motor Oil, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, η METLEN, η AKTOR, η HELLENiQ ENERGY και η Ρόκκας, μαζί με διεθνείς επενδυτές όπως η Ameresco, η KKR, η TW Solar και η Grupo Zaragoza.

Αντίθετα, ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η απουσία της ΔΕΠΑ από τους επιλεγέντες, παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, είχε υποβάλει αιτήσεις για έργα συνολικής ισχύος 250 MW. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η εταιρεία εξετάζει την υποβολή προσφυγής.

Η υπόθεση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον επειδή η ΔΕΠΑ αποτελεί εταιρεία κρατικών συμφερόντων, με σημαντικό ρόλο στην ελληνική ενεργειακή αγορά. Η μη ένταξή της δημιουργεί ερωτήματα για τα κριτήρια αξιολόγησης, τη σειρά κατάταξης των επενδυτικών σχεδίων και τους λόγους για τους οποίους δεν εξασφάλισε προτεραιότητα ούτε ένα από τα προτεινόμενα έργα της.

Πρόκειται για μια εξέλιξη με επιχειρηματική αλλά και ευρύτερη ενεργειακή σημασία. Η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας αναδεικνύεται σε κρίσιμη υποδομή για την επόμενη φάση ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενώ η δυνατότητα πρόσβασης στο ηλεκτρικό δίκτυο αποτελεί πλέον ένα από τα πολυτιμότερα πλεονεκτήματα για κάθε επενδυτή.

Τριπλάσια η ζήτηση από τον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο

Η εικόνα του ανταγωνισμού αποτυπώνεται στους αριθμούς που ανακοίνωσε το ΥΠΕΝ στις 13 Νοεμβρίου. Για διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο 4.700 MW υποβλήθηκαν 831 αιτήματα συνολικής ισχύος 12.319 MW. Δηλαδή, οι επενδυτές διεκδίκησαν ισχύ 2,62 φορές μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να διατεθεί μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας.

Από τις συνολικές αιτήσεις, τα 10.521 MW αφορούσαν σύνδεση στο σύστημα μεταφοράς του ΑΔΜΗΕ και τα υπόλοιπα 1.798 MW στο δίκτυο διανομής του ΔΕΔΔΗΕ.

Η αξιολόγηση οδήγησε στην κατάρτιση πινάκων συνολικής ισχύος 7.770,76 MW. Ωστόσο, εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η παρουσία στους πίνακες δεν συνεπάγεται αυτομάτως εξασφάλιση όρων σύνδεσης. Οι πίνακες περιλαμβάνουν περισσότερα έργα από όσα μπορούν τελικά να εξυπηρετηθούν, ώστε να υπάρχουν επιλαχόντες εφόσον ορισμένες επενδύσεις δεν προχωρήσουν.

Στην πραγματικότητα, μόλις το 38,2% της αρχικά αιτούμενης ισχύος μπορεί να αποκτήσει όρους σύνδεσης μέσω του συγκεκριμένου σχήματος, εφόσον εξαντληθεί το όριο των 4.700 MW.

Η επιλογή αυτή μετατρέπει τον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο σε σπάνιο επενδυτικό πόρο. Οι εταιρείες που θα εξασφαλίσουν πρόσβαση στο δίκτυο αποκτούν ένα σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι εκείνων που θα χρειαστεί να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις.

Ποιοι εξασφαλίζουν προβάδισμα

Σύμφωνα με την ανάλυση των δημοσιευμένων πινάκων, σημαντική παρουσία εμφανίζουν οι μεγαλύτεροι ενεργειακοί όμιλοι της χώρας.

Η ΔΕΗ Ανανεώσιμες έχει εντάξει έργα συνολικής ισχύος 470 MW, από τα οποία αναμένεται να επιλέξει 250 MW, λαμβάνοντας υπόψη και την παρουσία της σε προηγούμενα σχήματα ενίσχυσης.

Η Motor Oil εμφανίζεται με χαρτοφυλάκιο περίπου 220 MW, η METLEN με ισχύ λίγο κάτω από 200 MW και η HELLENiQ ENERGY με 170 MW.

Η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή βρίσκεται σε προκρινόμενες θέσεις με έργα περίπου 200 MW, ενώ η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ έχει δύο έργα συνολικής ισχύος 150 MW μέσω των Blue BESS και NXA Ενεργειακή.

Η AKTOR περιλαμβάνεται με έργο 100 MW στην Κεντρική Μακεδονία, ενώ η Principia εμφανίζεται με μονάδα 45 MW.

Στη διαδικασία συμμετέχουν επίσης διεθνείς επενδυτές, όπως η Ameresco, η KKR μέσω εταιρειών συμφερόντων της, η ισπανική TW Solar, η Grupo Zaragoza, η πορτογαλική Greenvolt και η Lightsource bp.

Η τελευταία, που ανήκει στον βρετανικό ενεργειακό όμιλο BP, εμφανίζεται με δύο έργα συνολικής ισχύος 80 MW. Παράλληλα, η ελληνική Αέναος, με επικεφαλής τον Νίκο Σηφάκη, αναφέρεται ότι έχει έξι έργα ισχύος 198 MW.

Η παρουσία αυτών των επενδυτών δείχνει ότι η ελληνική αγορά αποθήκευσης δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικό πεδίο δραστηριότητας των παραδοσιακών ηλεκτροπαραγωγών.

Προσελκύει κεφάλαια που αναζητούν αποδόσεις από τη μεταβλητότητα των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, την παροχή υπηρεσιών ευελιξίας και τη διαχείριση της αυξανόμενης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Οι αποκλεισμένοι και οι επιλαχόντες

Πέρα από τη ΔΕΠΑ, υπάρχει μια μεγάλη ομάδα επενδυτών των οποίων τα έργα είτε δεν περιλαμβάνονται στους πίνακες κατάταξης είτε βρίσκονται σε θέσεις που δεν εξασφαλίζουν άμεσα όρους σύνδεσης.

Από τα 12.319 MW που υποβλήθηκαν, περίπου 4.548 MW δεν περιλαμβάνονται στους δημοσιευμένους πίνακες.

Επιπλέον, περίπου 3.071 MW από τα έργα που κατατάχθηκαν υπερβαίνουν το συνολικό όριο των 4.700 MW.

Αυτό σημαίνει ότι περίπου 7,62 GW αιτούμενης ισχύος δεν μπορούν να εξασφαλίσουν όρους σύνδεσης στο πλαίσιο της αρχικής κατανομής, εφόσον αξιοποιηθεί πλήρως το όριο.

Δεν πρόκειται, ωστόσο, για 7,62 GW οριστικά απορριφθέντων έργων: μέρος τους βρίσκεται σε επιλαχούσες θέσεις.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Optimus Energy, του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με έργο 50 MW που εμφανίζεται σε επιλαχούσα θέση.

Το αποτέλεσμα δημιουργεί δύο κατηγορίες επενδυτών. Από τη μία, εκείνους που έχουν αποκτήσει προβάδισμα στην εξασφάλιση ηλεκτρικού χώρου. Από την άλλη, εκείνους που καλούνται να επανεξετάσουν τα επιχειρηματικά τους σχέδια, να αναζητήσουν εναλλακτικά σημεία σύνδεσης ή να περιμένουν ενδεχόμενες αποχωρήσεις άλλων επενδυτών.

Οι ενστάσεις και η επόμενη μάχη στον ΑΔΜΗΕ

Η δημοσίευση των πινάκων δεν κλείνει τη διαδικασία. Αντιθέτως, ανοίγει μια νέα περίοδο ενστάσεων, τεχνικών αξιολογήσεων και επενδυτικών αποφάσεων.

Ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ θα πρέπει πλέον να εξετάσουν τη δυνατότητα σύνδεσης των έργων, με βάση τη σειρά προτεραιότητας και τους περιορισμούς του δικτύου.

Στο σύστημα μεταφοράς, η διαδικασία αναμένεται πιο σύνθετη. Οι standalone μπαταρίες ανταγωνίζονται για ηλεκτρικό χώρο και με άλλες κατηγορίες επενδύσεων αποθήκευσης, ενώ οι υποδομές σύνδεσης δεν είναι απεριόριστες.

Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, η χορήγηση προσφορών σύνδεσης στον ΑΔΜΗΕ θα προχωρήσει σταδιακά, με την εξέταση άλλων κατηγοριών έργων, μεταξύ των οποίων και οι μονάδες αντλησιοταμίευσης, να επηρεάζει το χρονοδιάγραμμα.

Αντίθετα, στο δίκτυο διανομής η διαδικασία εκτιμάται ότι θα κινηθεί ταχύτερα, με ορίζοντα περίπου τεσσάρων μηνών για την ολοκλήρωση σημαντικού μέρους της.

Το τέλος του «50-50» αλλάζει τους οικονομικούς υπολογισμούς

Ένας πρόσθετος παράγοντας που επηρεάζει τις επενδύσεις είναι η πρόσφατη αλλαγή στο καθεστώς επιμερισμού του κόστους σύνδεσης.

Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση καταργείται, ως γενικός κανόνας για νέα έργα, η δυνατότητα επιμερισμού του κόστους κατά 50% μεταξύ επενδυτή και Διαχειριστή.

Διατηρείται μεταβατική προστασία για συγκεκριμένα έργα που είχαν ήδη προχωρήσει στο απαιτούμενο στάδιο αποδοχής της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης.

Η αλλαγή έχει άμεση οικονομική σημασία για τις νέες μπαταρίες. Ένα έργο που απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε υποσταθμούς, γραμμές και λοιπές υποδομές ενδέχεται να αντιμετωπίσει υψηλότερο αρχικό κόστος από εκείνο που είχε αρχικά υπολογιστεί.

Η ΕΛΕΤΑΕΝ είχε προειδοποιήσει ότι η αιφνίδια μεταβολή των κανόνων μπορούσε να ανατρέψει την οικονομική βιωσιμότητα επενδύσεων που βρίσκονταν κοντά στην τελική επενδυτική απόφαση.

Το ΥΠΕΝ αποδέχθηκε τελικά μεταβατική διόρθωση, χωρίς να ανατρέψει την κατάργηση του μηχανισμού για τα νέα έργα.

Η πραγματική δοκιμασία είναι η υλοποίηση

Η επόμενη μεγάλη πρόκληση δεν θα είναι μόνο ποιοι θα αποκτήσουν όρους σύνδεσης, αλλά πόσοι από αυτούς θα κατασκευάσουν τελικά τις μπαταρίες τους.

Τα συγκεκριμένα έργα προορίζονται να λειτουργούν κυρίως με όρους αγοράς, χωρίς εγγυημένη λειτουργική ενίσχυση από την πρόσκληση.

Τα έσοδά τους θα εξαρτώνται από τη διαφορά των τιμών αγοράς και πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας, τις δυνατότητες συμμετοχής στις αγορές εξισορρόπησης και το πραγματικό κόστος λειτουργίας και χρηματοδότησης.

Όσο αυξάνεται ο αριθμός των μπαταριών, τόσο εντονότερος μπορεί να γίνεται ο ανταγωνισμός μεταξύ τους. Οι σημερινές διαφορές τιμών, στις οποίες στηρίζονται αρκετά επιχειρηματικά σχέδια, δεν είναι δεδομένο ότι θα διατηρηθούν στο ίδιο ύψος.

Παράλληλα, η κατασκευή νέων υποσταθμών και η εξασφάλιση χρηματοδότησης θα καθορίσουν ποια έργα μπορούν να προχωρήσουν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.

Για την ελληνική αγορά ηλεκτρισμού, πάντως, η ανάπτυξη της αποθήκευσης αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη μεγαλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από φωτοβολταϊκά και αιολικά, τη μείωση των περικοπών πράσινης ενέργειας και τον περιορισμό των έντονων διακυμάνσεων των τιμών.

Το πρώτο μεγάλο ξεκαθάρισμα στην αγορά των μπαταριών έχει ήδη αρχίσει. Η δημοσιοποίηση των πινάκων ανέδειξε τους επενδυτές που αποκτούν προβάδισμα, αλλά και εκείνους που βρίσκονται εκτός της πρώτης κατανομής.

Η περίπτωση της ΔΕΠΑ προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο αβεβαιότητας, καθώς μια ενδεχόμενη προσφυγή θα μπορούσε να ανοίξει νέο κύκλο αμφισβητήσεων γύρω από τη διαδικασία.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει πόσα από τα 4.700 MW θα μετατραπούν τελικά σε πραγματικές μονάδες αποθήκευσης και σε ποιο χρονικό διάστημα.

Διότι στην αγορά της ενέργειας άλλο πράγμα είναι να εξασφαλίζει κανείς μια θέση στον πίνακα προτεραιότητας και εντελώς διαφορετικό να διαθέτει τη χρηματοδότηση, την τεχνική δυνατότητα και το επιχειρηματικό σχέδιο για να φέρει μια επένδυση μέχρι την εμπορική λειτουργία.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS

Διαβάστε ακόμη

Άρθρα κατηγορίας