Μια σημαντική ευκαιρία για την ανάπτυξη της ανακύκλωσης φωτοβολταϊκών αναδεικνύεται στην Κίνα, καθώς η ποσότητα ασημιού που θα προέρχεται από πάνελ τα οποία φτάνουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τις επόμενες δύο δεκαετίες. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη του Πανεπιστημίου Nankai, στην Τιαντζίν, η ετήσια ποσότητα ασημιού από αποσυρμένες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις θα κορυφωθεί το 2044, φτάνοντας τους 739 τόνους. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται εννέα χρόνια πριν από την κορύφωση των αποσύρσεων φωτοβολταϊκής ισχύος, η οποία υπολογίζεται σε 70,77 GW το 2053.
Η χρονική αυτή απόκλιση συνδέεται με την τεχνολογική εξέλιξη των φωτοβολταϊκών. Οι παλαιότερες εγκαταστάσεις μπορεί να είχαν μικρότερη συνολική ισχύ, ωστόσο περιείχαν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες ασημιού ανά μονάδα ισχύος σε σχέση με τα νεότερα πάνελ. Ενδεικτικά, η μέση περιεκτικότητα σε ασήμι των φωτοβολταϊκών που εγκαταστάθηκαν στην Κίνα μειώθηκε κατά 62% μεταξύ 2018 και 2025, από 23,33 σε 8,86 mg/W.
Παρά τη μείωση αυτή, η συνολική κατανάλωση ασημιού για νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις αυξήθηκε κατά 170% την ίδια περίοδο, από περίπου 1.150 σε 3.109 τόνους ετησίως, καθώς η ταχεία ανάπτυξη της εγκατεστημένης ισχύος υπερίσχυσε της εξοικονόμησης πρώτων υλών. Στο τέλος του 2025, τα φωτοβολταϊκά της Κίνας περιείχαν συνολικά 17.784 τόνους ασημιού, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 99,5% του μετάλλου που έχει ενσωματωθεί στις εγκαταστάσεις της χώρας από το 2000.
Αλλάζει το μείγμα των τεχνολογιών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αλλαγή στη σύνθεση των πάνελ που θα αποσύρονται. Το 2025, οι παλαιότερες γενιές φωτοβολταϊκών κρυσταλλικού πυριτίου αντιπροσώπευαν το 88,4% του ασημιού που προερχόταν από αποσυρμένες εγκαταστάσεις. Το 2044, το μερίδιό τους αναμένεται να περιοριστεί στο 48,6%, ενώ οι τεχνολογίες PERC και TOPCon θα αντιπροσωπεύουν το 31,1% και το 16,6% αντίστοιχα. Έως το 2060, οι δύο τελευταίες τεχνολογίες εκτιμάται ότι θα συγκεντρώνουν το 91% του ασημιού που θα ανακτάται από αποσυρμένα πάνελ.
Η εξέλιξη αυτή καθιστά αναγκαίο τον σχεδιασμό μονάδων ανακύκλωσης με βάση όχι μόνο τον όγκο των φωτοβολταϊκών που αποσύρονται, αλλά και την τεχνολογία κατασκευής τους και την ποσότητα ασημιού που περιέχουν.
Έως 15.336 τόνοι με ανάκτηση 90%
Καθοριστικός παράγοντας για την αξιοποίηση του διαθέσιμου ασημιού θα είναι η ταχύτητα ανάπτυξης των υποδομών ανακύκλωσης. Η μελέτη εξετάζει διαφορετικά σενάρια για την περίοδο 2025-2060 και καταλήγει σε σημαντικές αποκλίσεις ως προς τις ποσότητες που μπορούν να ανακτηθούν.
Εάν το ποσοστό ανάκτησης παραμείνει σταθερό στο 21%, η συνολική ποσότητα ασημιού θα φτάσει τους 3.607 τόνους. Αντίθετα, εάν αυξηθεί σταδιακά στο 90% έως το 2030, η ανακτήσιμη ποσότητα θα μπορούσε να ανέλθει στους 15.336 τόνους. Σε περίπτωση επίτευξης του ίδιου στόχου το 2045, η ποσότητα περιορίζεται στους 13.682 τόνους, ενώ εάν αυτό συμβεί το 2060, υποχωρεί στους 10.612 τόνους.
Από το 2039 και μετά, οι ετήσιες ποσότητες ασημιού που θα προέρχονται από φωτοβολταϊκά στο τέλος του κύκλου ζωής τους αναμένεται να ξεπεράσουν τους 500 τόνους. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η καθυστέρηση στην ανάπτυξη των μονάδων ανακύκλωσης θα αφήσει μεγαλύτερο αριθμό αποσυρμένων πάνελ εκτός των διαδικασιών υψηλής ανάκτησης.
Στο επίκεντρο η κυκλική οικονομία
Η Κίνα έχει ήδη θέσει ως στόχο την ενίσχυση της ανακύκλωσης φωτοβολταϊκών. Τον Μάρτιο, το υπουργείο Βιομηχανίας και άλλες πέντε κυβερνητικές υπηρεσίες ανακοίνωσαν κατευθυντήριες γραμμές που προβλέπουν τη σωρευτική ανακύκλωση 250.000 τόνων φωτοβολταϊκών πάνελ έως το 2027, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση και στην ανάκτηση ασημιού από τις μεταλλικές επαφές των κυψελών.
Η οικονομική σημασία του μετάλλου είναι δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με τη συμμετοχή του στη μάζα ενός πάνελ. Σύμφωνα με το ερευνητικό κέντρο Fraunhofer CSP, το ασήμι αντιστοιχεί μόλις στο 0,03% του συνολικού βάρους ενός φωτοβολταϊκού, αλλά η αξία του μπορεί να ξεπερνά εκείνη του γυαλιού, του αλουμινίου και του πυριτίου αθροιστικά.
Αντίστοιχα, έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας για τα φωτοβολταϊκά συστήματα (IEA-PVPS) εκτιμά ότι το ασήμι που θα ανακτηθεί από πάνελ στο τέλος της ζωής τους θα μπορούσε να καλύψει το 30%-45% της συνολικής ζήτησης του φωτοβολταϊκού κλάδου για το συγκεκριμένο μέταλλο την περίοδο 2025-2050.
Παράλληλα, νέες τεχνολογίες ανακύκλωσης ενισχύουν τις δυνατότητες αξιοποίησης των παλαιών πάνελ. Ερευνητικές ομάδες στην Ολλανδία και τη Σκωτία έχουν καταγράψει ποσοστά ανάκτησης ασημιού άνω του 95% σε εργαστηριακές δοκιμές με τεχνικές που αξιοποιούν λέιζερ.
Την ίδια στιγμή, η ζήτηση ασημιού από τη φωτοβολταϊκή βιομηχανία αναμένεται να μειωθεί κατά 19% το 2026, φτάνοντας περίπου τα 151 εκατ. ουγγιές, σύμφωνα με το World Silver Survey 2026, καθώς οι κατασκευαστές περιορίζουν την ποσότητα μετάλλου που χρησιμοποιούν στις κυψέλες. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη διαθεσιμότητα παλαιών πάνελ, αναδεικνύει την ανακύκλωση ως έναν ολοένα σημαντικότερο παράγοντα για την επάρκεια πρώτων υλών και την οικονομία της φωτοβολταϊκής βιομηχανίας.
Πηγή: pv-magazine
