Η αυξανόμενη συχνότητα των περικοπών ηλεκτροπαραγωγής και η αβεβαιότητα γύρω από τις αποζημιώσεις έχουν οδηγήσει σε σημαντική υποχώρηση των επενδύσεων σε μεγάλα φωτοβολταϊκά έργα στη Βραζιλία. Παρά τη θέσπιση νέων κανόνων που αποσαφηνίζουν τον τρόπο κατανομής των περικοπών, η επιστροφή των επενδυτών εκτιμάται ότι θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της ζήτησης, την ανάπτυξη της αποθήκευσης και τις συνθήκες στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Μόνο το 2026, οι developers εγκατέλειψαν τις άδειες 923 φωτοβολταϊκών έργων, συνολικής ισχύος άνω των 40,6 GW, με τις δυνητικές απώλειες επενδύσεων να υπολογίζονται σε 134 δισ. ρεάλ Βραζιλίας, ή περίπου 26,3 δισ. δολάρια. Τα στοιχεία προέρχονται από μελέτη της Βραζιλιάνικης Ένωσης Ηλιακής Φωτοβολταϊκής Ενέργειας (Absolar), η οποία αποδίδει τις ακυρώσεις τόσο στις περικοπές παραγωγής όσο και στην έλλειψη σαφών κριτηρίων για τον υπολογισμό των αποζημιώσεων.
Η πίεση στον κλάδο αποτυπώνεται και στη συρρίκνωση του χαρτοφυλακίου νέων έργων. Σύμφωνα με στοιχεία της ρυθμιστικής αρχής ηλεκτρικής ενέργειας Aneel, η συνολική δυνητική ισχύς των μονάδων που διέθεταν άδειες μειώθηκε από 110 GW τον Ιανουάριο του 2026 σε περίπου 60 GW.
Την ίδια ώρα, οι περικοπές στη φωτοβολταϊκή παραγωγή ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 1,4 GW το 2026, αντιστοιχώντας στο 25,3% της συνολικής παραγωγής κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Ο όγκος της ενέργειας που δεν διοχετεύθηκε στο σύστημα πλησιάζει ήδη το σύνολο του 2025.
Το στοίχημα των αποζημιώσεων
Τον Ιούλιο, το υπουργείο Μεταλλείων και Ενέργειας της Βραζιλίας εξέδωσε την απόφαση 140, θεσπίζοντας κανόνες αποζημίωσης για περικοπές που σημειώθηκαν από την 1η Σεπτεμβρίου 2023 έως τις 25 Νοεμβρίου 2025. Στο πλαίσιο αυτό, δικαίωμα αποζημίωσης έχουν 682 φωτοβολταϊκοί σταθμοί, συνολικής εγκατεστημένης ισχύος περίπου 25,5 GW.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα για τις εταιρείες είναι αν τα ποσά που θα καταβληθούν θα επαρκούν για την επανεκκίνηση των επενδύσεων, την εξυπηρέτηση των δανειακών υποχρεώσεων και την αποκατάσταση της οικονομικής τους θέσης.
Η πρόταση εξαιρεί τις περικοπές που οφείλονται σε υπερπροσφορά ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες αποτελούν ήδη την κυριότερη αιτία σχετικών περιστατικών. Παρ’ όλα αυτά, η αποσαφήνιση του πλαισίου αναμένεται να διευκολύνει τον οικονομικό προγραμματισμό των εταιρειών και τις διαπραγματεύσεις με τις τράπεζες για την αναδιάρθρωση των δανείων τους.
Παράλληλα, η Aneel δημοσίευσε τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης 45, τα οποία θεσμοθετήθηκαν με την κανονιστική απόφαση 1.170 της 6ης Οκτωβρίου. Οι νέοι κανόνες καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα κατανέμονται οι μελλοντικές περικοπές μεταξύ των διαφορετικών τεχνολογιών ηλεκτροπαραγωγής.
Η καθιέρωση σειράς προτεραιότητας, η οποία περιλαμβάνει και υδροηλεκτρικούς σταθμούς χωρίς ταμιευτήρα και δίνει προτεραιότητα στις ακριβότερες πηγές παραγωγής, αναμένεται να περιορίσει το μερίδιο των περικοπών που αναλογεί στα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα.
Αβεβαιότητα για το μέλλον των νέων έργων
Η σαφέστερη κατανομή των περικοπών περιορίζει την κανονιστική αβεβαιότητα, αλλά δεν αρκεί για να πυροδοτήσει νέο κύμα επενδύσεων σε αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα, σύμφωνα με τον Εντουάρντο Τομπίας, ιδρυτικό εταίρο της Watt Capital, ο οποίος μίλησε στο pv magazine Brasil.
Όπως επισημαίνει, παραμένει δύσκολο να προβλεφθεί το συνολικό μέγεθος των μελλοντικών περικοπών. Η εξέλιξή τους θα εξαρτηθεί από την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας, την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης, τη διαχείριση της ζήτησης, την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, την πορεία του ΑΕΠ και τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας.
Επιπλέον, οι παραγωγοί καλούνται να διαχειριστούν την αβεβαιότητα γύρω από την τιμή εκκαθάρισης διαφορών (PLD), η οποία επηρεάζει τα έσοδά τους. Καθώς η τιμή δεν καθορίζεται μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας και οι κανόνες υπολογισμού της μεταβάλλονται συχνά, η αξιολόγηση του επενδυτικού κινδύνου γίνεται ακόμη πιο σύνθετη.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Τομπίας εκτιμά ότι η ανάπτυξη νέων έργων από μηδενική βάση θα παραμείνει περιορισμένη για αρκετό διάστημα. Περισσότερες πιθανότητες εμφανίζουν τα φωτοβολταϊκά που εγκαθίστανται κοντά στα κέντρα κατανάλωσης, είτε σε συνδυασμό με μπαταρίες είτε χωρίς αυτές.
Η εγγύτητα στην κατανάλωση μπορεί να περιορίσει τις περικοπές, τις χρεώσεις χρήσης του συστήματος μεταφοράς, τις απώλειες ηλεκτρικής ενέργειας και ορισμένες επιβαρύνσεις που συνδέονται με την επάρκεια ισχύος.
Στο επίκεντρο και η κατανεμημένη παραγωγή
Την ίδια στιγμή, ο Διαχειριστής του Εθνικού Ηλεκτρικού Συστήματος της Βραζιλίας (ONS) εξετάζει την εισαγωγή μηχανισμών ελέγχου και στην κατανεμημένη παραγωγή, η οποία αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς.
Εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν οικονομικά και ρυθμιστικά κίνητρα, ώστε μικρότερες μονάδες παραγωγής να μπορούν να προσαρμόζουν τη λειτουργία τους στις ανάγκες του ηλεκτρικού συστήματος. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η ενθάρρυνση των καταναλωτών να εγκαθιστούν μπαταρίες, οι οποίες θα αποθηκεύουν την πλεονάζουσα ενέργεια και θα μειώνουν την ανάγκη περικοπών.
Στο πλαίσιο αυτό, η Absolar εκπονεί μελέτη για τις προϋποθέσεις λειτουργίας διαχειριστών δικτύων διανομής και τη διαχείριση της κατανεμημένης παραγωγής, με έμφαση στις τεχνικές απαιτήσεις, τη διακυβέρνηση και τη διαφάνεια.
Η ένωση ζητά, τέλος, να μην ανατεθεί αποκλειστικά στις εταιρείες διανομής η διαχείριση της κατανεμημένης παραγωγής, προτείνοντας τη συμμετοχή ανεξάρτητων φορέων για τη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας του συστήματος.
Πηγή: pv-magazine
