Δύο μεγάλα αιολικά έργα, συνολικής ισχύος 132 MW, που σχεδιάζονται στο Επάνω Μεραμπέλλο βρίσκονται στο επίκεντρο της έντονης αντίδρασης των ξενοδόχων του Λασιθίου, οι οποίοι ζητούν να μην προχωρήσει η αδειοδότησή τους, θέτοντας ευθέως ζήτημα σύγκρουσης της ανάπτυξης των ΑΠΕ με τον τουριστικό και χωροταξικό σχεδιασμό της περιοχής.
Πρόκειται για τους δύο Αιολικούς Σταθμούς Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας στις θέσεις «Πέζα» και «Κεφάλα – Τράπεζα – Κουτσούρα», στις κορυφογραμμές Καρυδίου, Αρετίου και Χαυγά, στον Δήμο Αγίου Νικολάου. Φορέας των έργων, σύμφωνα με τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, είναι η εταιρεία Αιολικά Πάρκα Κρήτης ΕΛΙΚΑ.
Τα συγκεκριμένα έργα είναι αυτά για τα οποία ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων Νομού Λασιθίου έχει καταθέσει υπόμνημα-ένσταση στο πλαίσιο της διαβούλευσης επί των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη χωροθέτηση δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από την τουριστική φυσιογνωμία του Μεραμπέλλου.
Από τα 175 MW στον σχεδιασμό των 132 MW
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το μέγεθος της επένδυσης. Όπως επισημαίνεται στο υπόμνημα των ξενοδόχων, ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε 35 ανεμογεννήτριες και συνολική ισχύ 175 MW.
Η συγκεκριμένη εναλλακτική λύση απορρίφθηκε, σύμφωνα με όσα αναφέρει η ίδια η ΜΠΕ, λόγω των μεγαλύτερης κλίμακας αρνητικών επιπτώσεων που θα προκαλούσε στο έδαφος, στη χλωρίδα και στο τοπίο. Ο σχεδιασμός που εξετάζεται αφορά πλέον συνολική ισχύ 132 MW.
Στο επίκεντρο της αντίδρασης βρίσκεται και το μέγεθος των εγκαταστάσεων, καθώς γίνεται λόγος για ανεμογεννήτριες ύψους έως 185 μέτρων σε κορυφογραμμές που, σύμφωνα με τους ξενοδόχους, είναι ορατές από τον κόλπο του Μιραμπέλλου, την Ελούντα και τον Άγιο Νικόλαο.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός συνοδεύεται από εκτεταμένα έργα υποδομής. Στο υπόμνημα γίνεται αναφορά σε 22,8 χιλιόμετρα δρόμων πρόσβασης, γραμμές μεταφοράς ενέργειας και μεταφορά του εξοπλισμού μέσω της παραλίας της Παχειάς Άμμου.
Γιατί αντιδρούν οι ξενοδόχοι
Η βασική θέση του Συνδέσμου Ξενοδόχων Ν. Λασιθίου είναι ότι η αντίδρασή του δεν στρέφεται κατά της ενεργειακής μετάβασης, αλλά κατά της χωροθέτησης έργων τέτοιας κλίμακας σε μία περιοχή με ισχυρή τουριστική ανάπτυξη.
Όπως τονίζει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Γιάννης Προκοπάκης, «ο Σύνδεσμός μας δεν αντιτίθεται στην ενεργειακή μετάβαση. Αντιτιθέμεθα στη λογική ότι η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να γίνεται εις βάρος τουριστικά αναπτυγμένων περιοχών».
Οι ξενοδόχοι συνδέουν άμεσα το ζήτημα με το χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό, επισημαίνοντας ότι η Δημοτική Ενότητα Νεάπολης, στην οποία βρίσκεται το Επάνω Μεραμπέλλο, κατατάσσεται στις αναπτυγμένες τουριστικές περιοχές. Κατά την επιχειρηματολογία τους, η προστασία και αισθητική αναβάθμιση του τοπίου δεν μπορεί να συμβαδίζει με την εγκατάσταση ανεμογεννητριών τέτοιου ύψους στις κορυφογραμμές της περιοχής.
Από την Παχειά Άμμο η μεταφορά του εξοπλισμού
Ένα ακόμη σημείο που προκαλεί έντονες αντιδράσεις αφορά τον σχεδιασμό για τη μεταφορά του εξοπλισμού. Σύμφωνα με το υπόμνημα, προβλέπεται μεταφορά εξοπλισμού 20 ανεμογεννητριών με πλοία ανοικτού τύπου και εκφόρτωσή του στην παραλία της Παχειάς Άμμου.
Ο Σύνδεσμος εκτιμά ότι μία τέτοια διαδικασία δημιουργεί σύγκρουση με τον τουριστικό χαρακτήρα της ακτής και ζητά τον αποκλεισμό παραλιών εντός τουριστικών ζωνών από τη χρήση τους ως σημεία εκφόρτωσης βαρέος εξοπλισμού ΑΠΕ.
Παράλληλα, εγείρονται ζητήματα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και του φυσικού περιβάλλοντος. Μεταξύ άλλων γίνεται αναφορά στην Ιερά Μονή Αρετίου και σε άλλες μονές και παραδοσιακούς οικισμούς, καθώς και στο Καταφύγιο Άγριας Ζωής «Κατσελιό», στα όρια του οποίου, σύμφωνα με το υπόμνημα, χωροθετούνται δύο ανεμογεννήτριες.
Ζητούν «φρένο» στην αδειοδότηση
Οι ξενοδόχοι ζητούν την απόρριψη των ΜΠΕ για τα έργα «Πέζα» και «Κεφάλα – Τράπεζα – Κουτσούρα», καθώς και αναστολή της αδειοδότησης νέων αιολικών έργων στο Λασίθι έως ότου ολοκληρωθεί ο χωρικός σχεδιασμός.
Παράλληλα, ζητούν συντονισμό μεταξύ Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υπουργείου Τουρισμού και Ρυθμιστικής Αρχής, αλλά και γνωμοδότηση του Υπουργείου Τουρισμού για αιολικά έργα που σχεδιάζονται σε τουριστικά αναπτυγμένες περιοχές.
Σε τούτο το σημείο βρίσκεται και η ουσία της αντιπαράθεσης. Η συζήτηση δεν αφορά πλέον το δίλημμα «ΑΠΕ ή τουρισμός», αλλά πού, σε ποια κλίμακα και με ποιους χωροταξικούς όρους μπορούν να αναπτύσσονται μεγάλα ενεργειακά έργα σε έναν τόπο όπου το τοπίο αποτελεί το ίδιο βασικό παραγωγικό κεφάλαιο της τουριστικής οικονομίας.
