Νέα δικαστική ήττα για την κυβέρνηση Τραμπ στη μάχη για τα κονδύλια της πράσινης μετάβασης, καθώς ομοσπονδιακό εφετείο στις ΗΠΑ αποφάσισε ότι η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) δεν μπορεί να ανακαλέσει περίπου 20 δισ. δολάρια σε επιχορηγήσεις καθαρής ενέργειας που είχαν εγκριθεί επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν.
Η απόφαση του Εφετείου της Ουάσιγκτον επαναφέρει σε ισχύ δικαστική διαταγή του Απριλίου 2025, η οποία είχε εμποδίσει τον επικεφαλής της EPA, Lee Zeldin, να τερματίσει τις επιχορηγήσεις. Τα συγκεκριμένα κεφάλαια είχαν εγκριθεί με στόχο τη χρηματοδότηση επενδύσεων που θα συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Η εκταμίευση των χρημάτων, ωστόσο, δεν θα πραγματοποιηθεί άμεσα. Το δικαστήριο δίνει στην EPA χρόνο να εξετάσει την προσφυγή της στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Η αμερικανική υπηρεσία ανακοίνωσε ότι αξιολογεί τα επόμενα βήματά της.
Μεταξύ των οργανισμών που επηρεάζονται είναι το Climate United Fund και το Coalition for Green Capital, καθώς και φορείς που συνδέονται με πολιτείες των ΗΠΑ. Το Climate United υποστηρίζει ότι του οφείλονται περίπου 7 δισ. δολάρια και επιμένει ότι δεν υπάρχει νομική βάση για τον τερματισμό της επιχορήγησης ή την ανάκτηση χρημάτων που έχουν ήδη καταβληθεί.
Η διαμάχη για τα 27 δισ. δολάρια
Τα επίμαχα 20 δισ. δολάρια αποτελούν μέρος του Greenhouse Gas Reduction Fund, ενός προγράμματος συνολικού ύψους 27 δισ. δολαρίων που θεσπίστηκε το 2022 μέσω του Inflation Reduction Act, επί προεδρίας Μπάιντεν.
Τα κεφάλαια κατευθύνθηκαν σε οκτώ φορείς μέσω των προγραμμάτων National Clean Investment Fund και Clean Communities Investment Accelerator, με στόχο τη χρηματοδότηση δανείων για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άλλες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε κοινότητες που αντιμετώπιζαν περιορισμένη πρόσβαση σε «πράσινη» χρηματοδότηση.
Η κυβέρνηση Τραμπ αμφισβήτησε τη σκοπιμότητα των επιχορηγήσεων. Τον Μάρτιο του 2025, ο Lee Zeldin επιχείρησε να «παγώσει» τα κονδύλια, υποστηρίζοντας ότι τα προγράμματα δεν ευθυγραμμίζονταν με τις προτεραιότητες της EPA και ότι υπήρχαν κίνδυνοι απάτης, σπατάλης και κατάχρησης.
Ο Zeldin είχε χαρακτηρίσει μάλιστα το πρόγραμμα χαρακτηριστικό παράδειγμα κακής διαχείρισης δημόσιου χρήματος, δηλώνοντας ότι «οι ημέρες που πετούσαμε ράβδους χρυσού από τον Τιτανικό τελείωσαν».
Τι αποφάσισε το εφετείο
Η υπόθεση έχει ήδη περάσει από διαφορετικά στάδια της αμερικανικής δικαιοσύνης. Τον Σεπτέμβριο του 2025, τριμελές τμήμα του ίδιου εφετείου είχε δικαιώσει την κυβέρνηση Τραμπ, κρίνοντας με ψήφους 2-1 ότι οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί θα έπρεπε να είχαν προσφύγει στο Court of Federal Claims, το οποίο εξετάζει χρηματικές αξιώσεις κατά της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Η νέα απόφαση, που ελήφθη από δεκαμελές δικαστικό σώμα, ανέτρεψε ουσιαστικά εκείνη την κρίση.
Έξι δικαστές έκριναν ότι η προσπάθεια της EPA να τερματίσει τις επιχορηγήσεις και να ανακτήσει τα ήδη καταβληθέντα ποσά, με μοναδικό επιχείρημα μια αλλαγή πολιτικής, πιθανότατα παραβιάζει τον Inflation Reduction Act.
Οι ίδιοι δικαστές σημείωσαν επίσης ότι η EPA δεν παρείχε επαρκείς διαβεβαιώσεις ότι τα χρήματα θα προστατεύονταν σε περίπτωση άρσης της δικαστικής προστασίας.
Αντίθετα, τέσσερις δικαστές τάχθηκαν υπέρ της ακύρωσης της σχετικής δικαστικής προστασίας, επικαλούμενοι τον One Big Beautiful Bill Act, που υπέγραψε πέρυσι ο Ντόναλντ Τραμπ και ο οποίος κατάργησε τη διάταξη του νόμου του 2022 που είχε δημιουργήσει το συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Η επόμενη μάχη στο Ανώτατο Δικαστήριο
Η υπόθεση αναμένεται πλέον να μεταφερθεί στο επόμενο επίπεδο, καθώς η EPA εξετάζει το ενδεχόμενο προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Η δικαστική απόφαση διατηρεί προσωρινά «ζωντανό» ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα χρηματοδότησης καθαρής ενέργειας που δημιουργήθηκαν επί Μπάιντεν και ταυτόχρονα περιορίζει την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να ανατρέψει μέρος της πολιτικής για την πράσινη μετάβαση μέσω διοικητικών αποφάσεων.
Η εξέλιξη αποτελεί επίσης ένδειξη των σημαντικών νομικών εμποδίων που αντιμετωπίζει η νέα αμερικανική κυβέρνηση στην προσπάθειά της να αναδιαμορφώσει την ενεργειακή και κλιματική πολιτική των ΗΠΑ.
Πηγή: Reuters
