Η ταχεία εξάπλωση των φωτοβολταϊκών αλλάζει πλέον ριζικά το ενεργειακό τοπίο του Πακιστάν, με την κατανεμημένη ηλιακή παραγωγή να καλύπτει, σύμφωνα με νέα ανάλυση, σχεδόν το 27% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής της χώρας το 2025, χωρίς όμως μεγάλο μέρος αυτής της ενέργειας να καταγράφεται στα επίσημα στοιχεία.
Σύμφωνα με την Pakistan Solar Association (PSA), η πραγματική συνεισφορά των φωτοβολταϊκών είναι σημαντικά μεγαλύτερη από αυτή που αποτυπώνουν τα δεδομένα των δικτύων, καθώς εκατομμύρια εγκαταστάσεις σε σπίτια και επιχειρήσεις παράγουν ηλεκτρική ενέργεια για ιδία κατανάλωση, χωρίς να περνά από το δίκτυο.
Η ανάλυση των στοιχείων της Lahore Electric Supply Company (LESCO) αποκαλύπτει τη δραματική επίδραση της ηλιακής παραγωγής στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά τις ώρες με τη μεγαλύτερη ηλιοφάνεια, η ζήτηση από το δίκτυο έχει μειωθεί από περίπου 2,2 GW το 2024 σε μόλις 765 MW το 2026.
Την ίδια ώρα, η ζήτηση αυξάνεται απότομα μετά τη δύση του ηλίου. Η άνοδος της κατανάλωσης κατά τις απογευματινές ώρες ξεπερνά πλέον το 1,1 GW μέσα σε μόλις τέσσερις ώρες στο δίκτυο της LESCO, αποτυπώνοντας τη χαρακτηριστική «καμπύλη πάπιας» που προκαλεί η μαζική διείσδυση των φωτοβολταϊκών.
51 TWh ηλιακής ενέργειας δεν καταγράφονται
Η PSA εκτιμά ότι, εάν συνυπολογιστούν η παραγωγή πίσω από τον μετρητή και οι εγκαταστάσεις εκτός δικτύου, τα κατανεμημένα φωτοβολταϊκά παρήγαγαν περίπου 51 TWh ηλεκτρικής ενέργειας το οικονομικό έτος 2025.
Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σχεδόν στο 27% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής της χώρας και δεν περιλαμβάνεται στα στοιχεία που καταγράφουν οι διαχειριστές του ηλεκτρικού δικτύου.
Ως αποτέλεσμα, η πραγματική ηλεκτροπαραγωγή του Πακιστάν εκτιμάται από την PSA σε περίπου 186 TWh, έναντι περίπου 135 TWh που προκύπτουν από τα διαθέσιμα στοιχεία του δικτύου.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την παραγωγή. Σημαντικό μέρος της νέας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει επίσης εκτός των επίσημων υπολογισμών, καθώς η ηλεκτροκίνηση αυξάνεται γρήγορα, ιδιαίτερα στα δίκυκλα και τρίκυκλα οχήματα που κυριαρχούν στην αγορά ηλεκτρικών οχημάτων της χώρας.
«Τυφλό σημείο» για τον ενεργειακό σχεδιασμό
Η PSA προειδοποιεί ότι η αδυναμία ακριβούς καταγραφής της κατανεμημένης παραγωγής και της ζήτησης δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στον ενεργειακό σχεδιασμό του Πακιστάν.
Οι αποκλίσεις στις προβλέψεις μπορούν να οδηγήσουν σε λανθασμένες επενδυτικές αποφάσεις και σε κακή κατανομή κεφαλαίων για την ανάπτυξη νέων μονάδων παραγωγής και δικτύων.
Στη νέα έκθεσή της, με τίτλο Pakistan’s Solar Revolution: Scale, Blind Spots, and the Path to DER-Aware Planning, η Ένωση καλεί τις αρχές να υιοθετήσουν ένα νέο μοντέλο σχεδιασμού που θα λαμβάνει υπόψη τους κατανεμημένους ενεργειακούς πόρους.
Ως παραδείγματα αναφέρει την Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ειδικότερα, το Integrated System Plan της Αυστραλίας θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για την ενσωμάτωση των κατανεμημένων ενεργειακών πόρων στον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό.
Αντίστοιχα, η προσέγγιση του Ηνωμένου Βασιλείου στη διαχείριση της ευελιξίας των δικτύων μεταφοράς και διανομής θα μπορούσε να προσφέρει λύσεις για την καλύτερη διαχείριση της ζήτησης.
Οι καταναλωτές οδηγούν την ηλιακή μετάβαση
Η ηλιακή «επανάσταση» του Πακιστάν έχει αιφνιδιάσει τους διαχειριστές του ηλεκτρικού συστήματος, κυρίως λόγω της ταχύτητας με την οποία εξελίχθηκε αλλά και επειδή η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών καθοδηγήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τους ίδιους τους καταναλωτές.
Η άνοδος των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, που συνδέεται μεταξύ άλλων με τις υψηλές πληρωμές ισχύος προς τους ανεξάρτητους παραγωγούς, η μεγάλη πτώση των τιμών των κινεζικών φωτοβολταϊκών πάνελ και οι συχνές διακοπές ηλεκτροδότησης αποτέλεσαν τους βασικούς παράγοντες που ώθησαν νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην εγκατάσταση δικών τους συστημάτων παραγωγής.
Η εξέλιξη αυτή έχει πλέον δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα για το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας. Η ηλιακή παραγωγή μειώνει σημαντικά τη ζήτηση από το δίκτυο κατά τις μεσημεριανές ώρες, ενώ αυξάνει τις ανάγκες για ευελιξία και αποθήκευση κατά τις απογευματινές ώρες.
Η PSA υποστηρίζει ότι το Πακιστάν θα πρέπει να προσαρμόσει άμεσα τον ενεργειακό σχεδιασμό του στη νέα πραγματικότητα, καθώς η πραγματική διείσδυση των φωτοβολταϊκών είναι πλέον πολύ μεγαλύτερη από αυτή που εμφανίζουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία.
Πηγή: pv-magazine
