Με μια εκτενή παρέμβαση προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο Σύνδεσμος Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ) καταθέτει τις παρατηρήσεις του επί του σχεδίου της νέας υπουργικής απόφασης για την αυτοκατανάλωση, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η χώρα δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει την αγορά των φωτοβολταϊκών σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα.
Στην επιστολή του, ο ΣΠΕΦ υποστηρίζει ότι η ελληνική αγορά ΑΠΕ βρίσκεται πλέον σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς η εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών έχει ξεπεράσει τις δυνατότητες απορρόφησης του ηλεκτρικού συστήματος σε πολλές ώρες της ημέρας, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι περικοπές παραγωγής, οι μηδενικές και αρνητικές τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και οι στρεβλώσεις στις επενδύσεις.
Να πληρώνεται η περίσσεια με βάση την πραγματική αξία της
Η σημαντικότερη παρέμβαση του Συνδέσμου αφορά τον ταυτοχρονισμένο και τον εικονικό ταυτοχρονισμένο ενεργειακό συμψηφισμό στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά.
Ο ΣΠΕΦ εισηγείται η αποζημίωση της πλεονάζουσας ενέργειας να μην βασίζεται στη μηνιαία ΕΤΑ ανά τεχνολογία, όπως προβλέπεται σήμερα, αλλά στην πραγματική ωριαία ή ακόμη και 15λεπτη τιμή εκκαθάρισης της αγοράς κατά τον χρόνο έγχυσης της ενέργειας.
Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζει:
- θα αποτραπεί η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη φωτοβολταϊκών μόνο και μόνο για την πώληση πλεονάσματος,
- θα περιοριστούν οι υπερδιαστασιολογήσεις εγκαταστάσεων,
- οι αυτοκαταναλωτές θα αποκτήσουν κίνητρο να προσαρμόζουν τη ζήτησή τους στις ώρες παραγωγής,
- θα ενισχυθεί η εγκατάσταση αποθήκευσης αντί της υπερπαραγωγής,
- ενώ θα διατηρηθεί το φυσικό «φρένο» της αγοράς μέσω των αρνητικών τιμών όταν υπάρχει περίσσεια ηλεκτρικής ενέργειας.
Ουσιαστικά, ο ΣΠΕΦ ζητά η αυτοκατανάλωση να λειτουργεί πλέον με κανόνες αγοράς και όχι με σταθερές αποζημιώσεις που, όπως υποστηρίζει, αποκρύπτουν το πραγματικό κόστος της υπερπαραγωγής.
«Η μπαταρία είναι πιο χρήσιμη από ένα ακόμη φωτοβολταϊκό»
Ιδιαίτερα θετικός εμφανίζεται ο Σύνδεσμος στη νέα πρόβλεψη του ΥΠΕΝ για εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης χωρίς φωτοβολταϊκό.
Μάλιστα υπενθυμίζει ότι η συγκεκριμένη πρόταση είχε κατατεθεί ήδη από τον ίδιο κατά τη συζήτηση του νόμου 5299/2026 στη Βουλή.
Κατά τον ΣΠΕΦ, μια οικιακή μπαταρία:
- απορροφά το υπάρχον πλεόνασμα ΑΠΕ αντί να δημιουργεί νέο,
- αξιοποιεί τις πολύ χαμηλές μεσημεριανές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας,
- δεν εξαρτάται από τον προσανατολισμό ή το μέγεθος ενός μπαλκονιού,
- δεν δημιουργεί αισθητικές αλλοιώσεις στις πολυκατοικίες,
- μπορεί να λειτουργεί αυτόματα μέσω έξυπνων συστημάτων διαχείρισης,
- συμβάλλει στην εξομάλυνση των ανισορροπιών του ηλεκτρικού συστήματος χωρίς να προστίθεται νέα εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύς. ΣΠΕΦ επιστολή ΥΠΕΝ150726.docx
Παράλληλα, ζητεί να χρησιμοποιείται αποκλειστικά πιστοποιημένος εξοπλισμός αποθήκευσης με αυστηρές προδιαγραφές πυρασφάλειας και εγκατάστασης.
Σκληρή κριτική στα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού
Το μεγαλύτερο μέρος της επιστολής αφιερώνεται στα λεγόμενα plug-in φωτοβολταϊκά ή «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού».
Ο ΣΠΕΦ δηλώνει εξαρχής ότι, σε μια χώρα που ήδη αντιμετωπίζει υπερπαραγωγή ΑΠΕ, δεν θεωρεί σωστή την προώθηση της συγκεκριμένης μορφής αυτοκατανάλωσης.
Αναγνωρίζει πάντως ως θετική την πρόβλεψη του σχεδίου υπουργικής απόφασης για υποχρεωτικό zero feed-in, δηλαδή μηδενική έγχυση ενέργειας στο δίκτυο, καθώς και την υποχρεωτική εμπλοκή αδειούχου ηλεκτρολόγου στην εγκατάσταση.
Ζητήματα ασφάλειας
Η επιστολή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων.
Ο ΣΠΕΦ αναρωτιέται ποιος θα αναλαμβάνει την ευθύνη για την ασφαλή στήριξη φωτοβολταϊκών πάνελ περίπου 45 κιλών πάνω στα κιγκλιδώματα πολυκατοικιών, ιδιαίτερα σε ψηλούς ορόφους και σε κτίρια που δεν έχουν σχεδιαστεί για τέτοιες κατασκευές.
Χαρακτηριστικά σημειώνει ότι η εγκατάσταση απαιτεί ειδικές μεταλλικές βάσεις, επεμβάσεις στην όψη του κτιρίου και εργασίες που δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απλές εργασίες «do it yourself», ιδίως όταν από κάτω διέρχονται πεζοί και οχήματα. Στην επιστολή μάλιστα παρατίθενται χαρακτηριστικές φωτογραφίες εγκαταστάσεων προκειμένου να αναδειχθούν οι τεχνικές δυσκολίες και οι πιθανοί κίνδυνοι.
Πρόταση για έγκριση από τις πολυκατοικίες
Ένα ακόμη σημείο που αναδεικνύει ο ΣΠΕΦ αφορά την αισθητική αλλοίωση των κτιρίων.
Προτείνει πριν από οποιαδήποτε εγκατάσταση να απαιτείται απόφαση της γενικής συνέλευσης της πολυκατοικίας, ώστε να θεσπίζονται κοινοί κανόνες για την ομοιομορφία των όψεων, αντί κάθε ιδιοκτήτης να τοποθετεί φωτοβολταϊκά κατά την κρίση του.
Το zero feed-in δεν λύνει το πρόβλημα
Ο Σύνδεσμος επιμένει ότι ακόμη και όταν δεν διοχετεύεται ούτε μία κιλοβατώρα στο δίκτυο, το πρόβλημα για το ηλεκτρικό σύστημα παραμένει.
Όπως εξηγεί, τα φωτοβολταϊκά συνεχίζουν να μειώνουν τη ζήτηση από το δίκτυο τις μεσημεριανές ώρες, δηλαδή ακριβώς όταν υπάρχει ήδη υπερπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα:
- να μειώνεται ακόμη περισσότερο το καθαρό φορτίο,
- να αυξάνονται οι περικοπές παραγωγής,
- να περιορίζεται ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος για ήδη εγκατεστημένα έργα,
- και να γίνεται δυσκολότερη η απογευματινή εξισορρόπηση του συστήματος.
Ζητά και πολεοδομικές εγκρίσεις
Η επιστολή προτείνει επίσης:
- να απαιτείται Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας για τις εγκαταστάσεις,
- να προβλεφθούν ειδικές διατάξεις για διατηρητέα κτίρια, παραδοσιακούς οικισμούς και αρχαιολογικές περιοχές,
- να θεσπιστούν συγκεκριμένα πρόστιμα και κυρώσεις για παραβάσεις,
- να διευκρινιστεί η λειτουργία του zero feed-in στις τριφασικές παροχές,
- καθώς και να προβλεφθεί μηχανισμός ασφαλούς απενεργοποίησης (fail safe) σε περίπτωση βλάβης των συστημάτων τηλεμετρίας.
