Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ο Σύνδεσμος Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ) κατέθεσε ένα σαφές και αιχμηρό πλαίσιο θέσεων κατά τη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις 26 Μαρτίου 2026. Οι παρεμβάσεις του Συνδέσμου αναδεικνύουν τις δομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, με επίκεντρο τις απώλειες εσόδων, τον υπερκορεσμό έργων και την ανάγκη εξισορρόπησης της αγοράς.
Αποθήκευση το «κλειδί»
Ο ΣΠΕΦ υπογράμμισε πως η πιο αποτελεσματική λύση για την άμβλυνση των απωλειών στα έργα με ΣΕΔΠ βρίσκεται εντός της ίδιας της αγοράς. Κεντρικός πυλώνας αυτής της στρατηγικής είναι η άμεση προώθηση των έργων αποθήκευσης ενέργειας (stand-alone μπαταρίες), τα οποία –εφόσον επιταχυνθούν– μπορούν μέσα στην επόμενη διετία να περιορίσουν σημαντικά τις απώλειες από περικοπές και αρνητικές τιμές.
Η προσθήκη αποθήκευσης, ιδιαίτερα πίσω από τον μετρητή (behind-the-meter), δεν αποτελεί απλώς τεχνική λύση αλλά και νέο επιχειρηματικό μοντέλο, καθώς επιτρέπει τη συμμετοχή σε αγορές υψηλότερων τιμών και υπηρεσιών εξισορρόπησης.
Υπεραδειοδότηση το μεγάλο «αγκάθι»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον κίνδυνο υπερπροσφοράς, με τον ΣΠΕΦ να προειδοποιεί για επανάληψη λαθών του παρελθόντος. Σήμερα:
- Περίπου 15 GW έργων ΑΠΕ (εκ των οποίων ~10 GW φωτοβολταϊκά) έχουν ήδη όρους σύνδεσης
- Επιπλέον 50 GW έργων βρίσκονται σε αναμονή για σύνδεση
Το μέγεθος αυτό δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα βιωσιμότητας, ιδίως σε ένα σύστημα που ήδη αντιμετωπίζει περιορισμούς χωρητικότητας και αυξανόμενες περικοπές παραγωγής.
Ο ΣΠΕΦ εμφανίζεται επιφυλακτικός και απέναντι στο λεγόμενο overbooking (ευέλικτες συμβάσεις σύνδεσης), εκτιμώντας ότι η πολυπλοκότητα του μηχανισμού ενδέχεται να μην γίνει κατανοητή από μεγάλο μέρος της αγοράς, οδηγώντας σε λανθασμένες επενδυτικές αποφάσεις.
Επιδοτήσεις
Ένα από τα πιο ξεκάθαρα μηνύματα του Συνδέσμου αφορά την αντίθεσή του σε άμεσες λειτουργικές επιδοτήσεις προς έργα με ΣΕΔΠ. Σύμφωνα με τον ΣΠΕΦ:
- Θα δημιουργηθούν στρεβλώσεις ανταγωνισμού
- Υπάρχει κίνδυνος παράνομων κρατικών ενισχύσεων
- Ευνοούνται δυσανάλογα μεγάλοι όμιλοι και καθετοποιημένοι παίκτες
Αντίθετα, προτείνεται στοχευμένη στήριξη μόνο σε επίπεδο επενδυτικού κόστους (CAPEX) για την ενσωμάτωση αποθήκευσης.
Ανισότητες μεταξύ επενδυτών
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα πλεονεκτήματα που απολάμβαναν τα έργα με ΣΕΔΠ – και ειδικά οι ενεργειακές κοινότητες – όπως:
- Προσαύξηση +5% στην τιμή αναφοράς
- Μεγαλύτερα όρια ισχύος εκτός διαγωνισμών
- Προτεραιότητα στη σύνδεση
- Δυνατότητα αύξησης ισχύος κατά 10%
Ο ΣΠΕΦ υποστηρίζει ότι τα μέτρα αυτά δημιούργησαν ένα περιβάλλον άνισης μεταχείρισης έναντι πιο συντηρητικών επενδυτών (π.χ. έργα με ΣΕΣΤ), οι οποίοι τώρα κινδυνεύουν να βρεθούν σε μειονεκτική θέση.
Παράταση συμβάσεων
Στο ενδεχόμενο παράτασης συμβάσεων ΑΠΕ, ο Σύνδεσμος θέτει ως βασική προϋπόθεση την καθολική εφαρμογή του μέτρου σε όλα τα έργα, ανεξαρτήτως κατηγορίας. Διαφορετικά, όπως επισημαίνεται, θα επιβραβευτεί η «υπερφίαλη ανάπτυξη» συγκεκριμένων τμημάτων της αγοράς.
Η αγορά στέλνει σήματα
Ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της παρέμβασης αφορά τον ρόλο των τιμών ως μηχανισμού καθοδήγησης επενδύσεων. Η προσπάθεια εξίσωσης των απωλειών μεταξύ διαφορετικών τεχνολογιών, μέσω επιδοτήσεων, θεωρείται από τον ΣΠΕΦ λανθασμένη, καθώς ακυρώνει τα οικονομικά σήματα που ευνοούν πιο ευέλικτες και αποδοτικές λύσεις.
