Με τη Λευκωσία να κινεί τη διαδικασία για την πληρωμή των 25 εκατ. ευρώ που εκκρεμούν από το 2025 και τις έρευνες βυθού να έχουν ξαναρχίσει, το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου μπαίνει στη σημερινή συνάντηση Μητσοτάκη–Χριστοδουλίδη, στην 4η Διακυβερνητική Σύνοδο Ελλάδας–Κύπρου στη Λευκωσία.
Η πορεία του Great Sea Interconnector (GSI) αναμένεται να πέσει στο τραπέζι της ατζέντας των δύο ηγετών. Ένα από τα κύρια ζητούμενα είναι να προσδιοριστεί πότε θα φτάσει στον ΑΔΜΗΕ η πρώτη κυπριακή δόση, καθώς η Λευκωσία έχει θέσει σε κίνηση τη διαδικασία χωρίς ακόμη να έχει οριστεί ημερομηνία πληρωμής. Σε κάθε περίπτωση, η καταβολή των 25 εκ. από την Κύπρο ανοίγει το δρόμο για το κλείσιμο μιας σειράς εκκρεμοτήτων.
Η εκκρεμότητα του 2025 που προχωρά - Δρομολογείται η καταβολή της εκκρεμούς δόσης
Την έναρξη της διαδικασίας εκταμίευσης επιβεβαίωσε χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου είχε ήδη εγκρίνει το ποσό για το 2025 και πλέον απομένει η ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών για την καταβολή του.
Τα 25 εκατ. ευρώ είναι η πρώτη από τις ετήσιες πληρωμές που προβλέπει το πλαίσιο συμφωνίας Αθήνας και Λευκωσίας του Σεπτεμβρίου 2024. Η συμφωνία καλύπτει την πενταετία 2025–2029, με ετήσια καταβολή 25 εκατ. ευρώ από την κυπριακή πλευρά και συνολικό ανώτατο όριο τα 125 εκατ. ευρώ. Μέσω αυτών των πληρωμών ο ΑΔΜΗΕ μπορεί να ανακτά μέρος των δαπανών του ήδη κατά την κατασκευαστική περίοδο.
Παρότι η ημερομηνία καταβολής παραμένει αδιευκρίνιστη μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διαδικασίες, η υπέρβαση του εμποδίου συνιστά το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την αποτίμηση του GSI.
Η δόση είχε μείνει σε εκκρεμότητα ενώ ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, είχε εκφράσει επιφυλάξεις για τη βιωσιμότητα του έργου. Η κυπριακή κυβέρνηση είχε συνδέσει την πληρωμή με την έκδοση της ελληνικής NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών. Με την έκδοσή της και την επιστροφή των συνεργείων στη θαλάσσια όδευση του καλωδίου, η Λευκωσία προχώρησε στην ενεργοποίηση της διαδικασίας για την πρώτη δόση.
Οι έρευνες βυθού και το επόμενο υπουργικό ραντεβού
Όπως έχει αναφέρει ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, οι έρευνες εξελίσσονται κατά μήκος της προβλεπόμενης διαδρομής του καλωδίου, βάσει των NAVTEX που εξέδωσαν οι δύο χώρες. Οι μετρήσεις θα δώσουν τα τεχνικά δεδομένα που απαιτούνται για την προετοιμασία της πόντισης.
Η πρόοδος των εργασιών αναμένεται να εξεταστεί εκ νέου στις 25 Νοεμβρίου. Με βάση τον μέχρι στιγμής προγραμματισμό, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, θα μεταβεί τότε στην Κύπρο για συνάντηση με τον Μιχάλη Δαμιανό, με αντικείμενο την πορεία των ερευνών και τα επόμενα βήματα για την υλοποίηση της διασύνδεσης.
Οι συζητήσεις με τις τράπεζες και το 66% της Meridiam
Η εξέλιξη των ερευνών έχει σημασία τόσο για την οριστικοποίηση της χρηματοδότησης όσο και για την ολοκλήρωση της μετοχικής συμφωνίας. Ο ΑΔΜΗΕ και η Meridiam συνεχίζουν τις συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Εθνική Τράπεζα για τους όρους δανεισμού του έργου.
Η συμφωνία του Αυγούστου προβλέπει ότι ο γαλλικός επενδυτικός όμιλος θα αποκτήσει το 66% της εταιρείας του GSI, με τον ΑΔΜΗΕ να παραμένει στρατηγικός μέτοχος. Με την ολοκλήρωση της μεταβίβασης, ο Διαχειριστής αναμένεται να εισπράξει το συμφωνημένο τίμημα για το ποσοστό που παραχωρεί.
Οι δαπάνες για το ελληνικό σκέλος έχουν ήδη ενταχθεί στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση του ΑΔΜΗΕ, ενώ το GSI ως έργο είχε μείνει εκτός της αποτίμησης στην τελευταία αύξηση κεφαλαίου. Εφόσον οριστικοποιηθεί η χρηματοδότηση και προχωρήσει η κατασκευή, τόσο η συμμετοχή που θα διατηρήσει ο Διαχειριστής στη διασύνδεση όσο και το τίμημα από τη Meridiam μπορούν να ενισχύσουν την αποτίμησή του.