Την αντικατάσταση της ρωσικής Rosatom ως βασικού αναδόχου για την επέκταση του πυρηνικού σταθμού Πακς εξετάζει η Ουγγαρία, διερευνώντας εναλλακτικούς προμηθευτές, σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται το Reuters.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέτερ Μαγιάρ αναμένεται να αποφασίσει έως το τέλος του έτους ή στις αρχές του 2027, αξιολογώντας τις νομικές, τεχνικές και οικονομικές συνέπειες μιας αλλαγής αναδόχου, καθώς και τη βιωσιμότητα του έργου.
Η επέκταση, με αρχικό προϋπολογισμό 12,5 δισ. ευρώ, ανατέθηκε στη Rosatom χωρίς διαγωνισμό το 2014, επί πρωθυπουργίας Βίκτορ Όρμπαν. Μέχρι τη σκυροδέτηση των θεμελίων, τον Φεβρουάριο του 2026, η Ουγγαρία είχε δαπανήσει περισσότερα από 2 δισ. ευρώ.
Η Rosatom δηλώνει ότι συνεχίζει τις εργασίες βάσει του συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος και ότι δεν έχει λάβει επίσημη ενημέρωση για ενδεχόμενη καταγγελία της σύμβασης. Η συμφωνία έχει τροποποιηθεί πέντε φορές, ενώ εκκρεμεί η υπογραφή έκτης τροποποίησης.
Πρόσθετο εμπόδιο αποτελεί η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2025, με την οποία ακυρώθηκε η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κρατική ενίσχυση του έργου.
Παρά τις επιφυλάξεις για τη συμμετοχή της ρωσικής εταιρείας, η κυβέρνηση Μαγιάρ θεωρεί την επέκταση αναγκαία για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και την εξισορρόπηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.
Παράλληλα, εξετάζει την παράταση κατά 20 χρόνια των αδειών λειτουργίας των τεσσάρων υφιστάμενων αντιδραστήρων ρωσικής κατασκευής στο Πακς, οι οποίες λήγουν μεταξύ 2032 και 2037.
Ενδεχόμενη απομάκρυνση της Rosatom θα μπορούσε να επιβαρύνει την Ουγγαρία με την απώλεια των 1,1 δισ. ευρώ που έχουν ήδη καταβληθεί, καθώς και με αποζημιώσεις λόγω πιθανής παραβίασης της σύμβασης. Η επιλογή ευρωπαϊκού αναδόχου θα περιόριζε τις γεωπολιτικές περιπλοκές, χωρίς να εξαλείφει τις τεχνικές και διαχειριστικές δυσκολίες του έργου.
Η Rosatom δεν υπόκειται μέχρι σήμερα σε κυρώσεις της ΕΕ. Σύμφωνα με τη World Nuclear Association, το 2025 η Ρωσία κάλυψε περίπου το 23% των αναγκών της Ένωσης σε υπηρεσίες εμπλουτισμού ουρανίου και το 16% των προμηθειών φυσικού ουρανίου.
Πηγή: Reuters
