Στο Ελ Αλαμέιν μεταφέρεται σήμερα το ενδιαφέρον για ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά projects που σχεδιάζονται στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου GREGY αναμένεται να βρεθεί ψηλά στην ατζέντα της συνάντησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι.
Το έργο που αναπτύσσεται από τον Όμιλο Κοπελούζου αποτελεί βασικό κομμάτι της ενεργειακής συνεργασίας Αθήνας και Καΐρου, με τον σχεδιασμό να προβλέπει τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο στην Ελλάδα και, μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος, προς τις αγορές της Ευρώπης.
Η σημερινή συνάντηση έρχεται μάλιστα σε μία περίοδο κατά την οποία το GREGY περνά σε πιο προχωρημένα στάδια ωρίμανσης, τόσο ως προς το ίδιο το υποθαλάσσιο καλώδιο όσο και ως προς το μεγάλο χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ που σχεδιάζεται να το τροφοδοτήσει.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δώσει ήδη από τη ΔΕΘ ιδιαίτερη έμφαση στο έργο, εντάσσοντάς το στο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας – Αιγύπτου. Το GREGY διαθέτει παράλληλα ισχυρή ευρωπαϊκή διάσταση, καθώς αντιμετωπίζεται ως υποδομή που μπορεί να ανοίξει έναν νέο ενεργειακό διάδρομο μεταξύ Βόρειας Αφρικής και Ευρώπης.
Στο επίκεντρο της σημερινής ατζέντας θα βρεθούν η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας–Αιγύπτου, οι θαλάσσιες ζώνες, η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και οι εξελίξεις στη Λιβύη, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η τριμερής συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου.
Το μεγάλο χαρτοφυλάκιο των 8,5 GW
Στο μέτωπο της προετοιμασίας του GREGY, ένα από τα σημαντικότερα βήματα που γίνονται τώρα αφορά την εξασφάλιση των εκτάσεων όπου σχεδιάζεται να αναπτυχθούν οι μονάδες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Αίγυπτο.
Πρόκειται για περιοχή συνολικής έκτασης περίπου 3.200 τετραγωνικών χιλιομέτρων, η οποία προορίζεται για τα έργα που θα παράγουν την ηλεκτρική ενέργεια που θα διοχετεύεται μέσω του GREGY στην Ελλάδα.
Ο σχεδιασμός προβλέπει αυτή τη στιγμή ένα «πράσινο» χαρτοφυλάκιο συνολικής ισχύος 8,5 GW, με το μεγαλύτερο βάρος να πέφτει στην αιολική ενέργεια. Ειδικότερα, περίπου 5,4 GW προβλέπεται να προέρχονται από αιολικά πάρκα και 3,1 GW από φωτοβολταϊκούς σταθμούς.
Στόχος είναι η ανάπτυξη των ΑΠΕ και η κατασκευή του καλωδίου να κινηθούν παράλληλα, ώστε οι δύο πλευρές της επένδυσης να είναι έτοιμες στον ίδιο χρονικό ορίζοντα.
Τα επόμενα ορόσημα
Την ίδια στιγμή συνεχίζεται η τεχνική προετοιμασία του καλωδίου, με κρίσιμες μελέτες να βρίσκονται σε εξέλιξη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η περιβαλλοντική μελέτη, η θαλάσσια έρευνα για την αποτύπωση του βυθού κατά μήκος της προβλεπόμενης όδευσης και οι μελέτες για τα χερσαία έργα.
Τα δεδομένα που θα προκύψουν θα αποτελέσουν τη βάση για τη Μελέτη Βασικού Σχεδιασμού (FEED), η έναρξη της οποίας τοποθετείται στις αρχές του 2027. Με την ολοκλήρωση αυτού του σταδίου, προς τις αρχές του 2028, ο σχεδιασμός προβλέπει τη λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης και στη συνέχεια την έναρξη των διαδικασιών για την προμήθεια του εξοπλισμού και την κατασκευή.
Ο χρονικός στόχος που βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι τοποθετεί τη λειτουργία του GREGY και των ΑΠΕ που θα το τροφοδοτούν στο 2031, ενώ το συνολικό ύψος της επένδυσης, μαζί με το χαρτοφυλάκιο παραγωγής στην Αίγυπτο, υπολογίζεται περίπου στα 13 δισ. ευρώ.
Στο προσκήνιο οι μεγάλες διασυνδέσεις
Το GREGY αποτελεί, πάντως, ένα μόνο κομμάτι του ευρύτερου σχεδιασμού της Αθήνας για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Στο ίδιο κάδρο βρίσκεται ο Great Sea Interconnector, με τον οποίο σχεδιάζεται η ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και σε επόμενη φάση του Ισραήλ.
Από τη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός τοποθέτησε την επανεκκίνηση των εργασιών για την πόντιση του καλωδίου σε ορίζοντα λίγων μηνών, ενώ θετικά αξιολογείται και η είσοδος της γαλλικής Meridiam στο project.
Παράλληλα προχωρεί το μεγάλο πρόγραμμα διασύνδεσης των ελληνικών νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα, το οποίο συνδέεται άμεσα και με την προσπάθεια περιορισμού του ενεργειακού κόστους.
Έτσι, από το GREGY και τον GSI έως τις νησιωτικές διασυνδέσεις, τα ηλεκτρικά καλώδια αποκτούν κεντρική θέση στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας. Aπό τη μία ως υποδομές που μπορούν να περιορίσουν το κόστος και να ενισχύσουν την ασφάλεια του συστήματος και από την άλλη ως εργαλεία για την αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης μεταξύ Ανατολικής Μεσογείου, Βόρειας Αφρικής και Ευρώπης.
