Νέο πλαίσιο για τη σύνδεση των data centers στα ηλεκτρικά δίκτυα φέρνει έως τα τέλη Σεπτεμβρίου το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, βάζοντας συγκεκριμένα κριτήρια στην κατανομή του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου. Στόχος είναι να μπει τάξη στον αυξανόμενο όγκο αιτημάτων και να αποκτούν προτεραιότητα οι επενδύσεις που είναι πραγματικά ώριμες και μπορούν να προχωρήσουν άμεσα.
Η παρέμβαση αναμένεται να πάρει τη μορφή νομοθετικής ρύθμισης και να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, σε μια περίοδο κατά την οποία τα αιτήματα για νέες υποδομές δεδομένων πολλαπλασιάζονται και οι ανάγκες τους σε ισχύ δημιουργούν ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις στο ηλεκτρικό σύστημα.
Το βασικό πρόβλημα που επιχειρεί να προλάβει το ΥΠΕΝ είναι η δέσμευση μεγάλων τμημάτων ηλεκτρικού χώρου από projects τα οποία βρίσκονται ακόμη στα χαρτιά. Ένα μόνο αίτημα για data center μπορεί να αφορά εκατοντάδες MW, περιορίζοντας σημαντικά τη διαθέσιμη χωρητικότητα ενός υποσταθμού και, κατ' επέκταση, τη δυνατότητα σύνδεσης άλλων επενδύσεων.
Το «φίλτρο» της επενδυτικής ωριμότητας
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να εστιάσει ακριβώς σε αυτό το σημείο. Η λογική του ΥΠΕΝ είναι ότι δεν μπορεί ένα αίτημα για 500 MW, για παράδειγμα, να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο είτε πίσω από αυτό βρίσκεται ένα χρηματοδοτημένο και ώριμο project είτε πρόκειται απλώς για μια αρχική εκδήλωση επενδυτικού ενδιαφέροντος.
Στο τραπέζι βρίσκεται, επομένως, η εισαγωγή κριτηρίων που θα αποτυπώνουν πόσο κοντά βρίσκεται κάθε έργο στην πραγματική υλοποίηση. Η χρηματοδότηση, το επιχειρηματικό πλάνο, η εξασφάλιση του χώρου εγκατάστασης, το χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης αλλά και ο τρόπος κάλυψης των ενεργειακών αναγκών του data center είναι παράμετροι που μπορούν να λειτουργήσουν ως φίλτρο για την αξιολόγηση των αιτημάτων.
Ο στόχος είναι διττός, από τη μία πλευρά, να μην αποκλείονται επενδύσεις που είναι έτοιμες να προχωρήσουν επειδή ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος έχει ήδη δεσμευθεί. Από την άλλη, να αποτραπεί η δημιουργία μιας ιδιότυπης αγοράς «κρατήσεων», στην οποία μεγάλα τμήματα της δυναμικότητας του δικτύου παραμένουν δεσμευμένα από σχέδια χωρίς σαφή προοπτική κατασκευής.
Η δύσκολη εξίσωση για τα δίκτυα
Η πρόκληση γίνεται μεγαλύτερη καθώς η ανάπτυξη των data centers επιταχύνεται διεθνώς, αυξάνοντας παράλληλα τις απαιτήσεις από τα ηλεκτρικά συστήματα. Για την Ελλάδα, η εξίσωση είναι ακόμη πιο σύνθετη: από τη μία επιδιώκεται η προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων ψηφιακών υποδομών και από την άλλη πρέπει να διασφαλιστεί ότι τα νέα φορτία μπορούν να ενσωματωθούν χωρίς να δημιουργούνται εμπόδια για άλλες παραγωγικές δραστηριότητες.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και κατά πόσο ένα έργο μπορεί να εξυπηρετηθεί από το υφιστάμενο δίκτυο ή εάν η σύνδεσή του προϋποθέτει νέα έργα και σημαντικές επενδύσεις σε ηλεκτρικές υποδομές.
Τι εξετάζει το ΥΠΕΝ από το ισπανικό μοντέλο
Για τη διαμόρφωση των ελληνικών κανόνων αξιολογούνται παράλληλα πρακτικές που εφαρμόζονται σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Ανάμεσά τους βρίσκεται το ισπανικό μοντέλο, το οποίο θέτει αυστηρές απαιτήσεις ως προς τη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης ενός data center και της παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν περιορίζεται στην ύπαρξη ενός μακροχρόνιου συμβολαίου προμήθειας πράσινης ενέργειας (PPA), αλλά συνδέει σε μεγαλύτερο βαθμό τον χρόνο κατανάλωσης με τον χρόνο παραγωγής από ΑΠΕ.
Για την ελληνική αγορά, ωστόσο, μια αντίστοιχη υποχρέωση θα μπορούσε να αυξήσει αισθητά το κόστος, καθώς θα απαιτούσε πιο σύνθετο ενεργειακό σχεδιασμό, με συνδυασμούς διαφορετικών ΑΠΕ, αποθήκευσης και ευέλικτων σχημάτων προμήθειας.
Έτσι, το ΥΠΕΝ αναζητά μια ενδιάμεση λύση με κανόνες αρκετά αυστηρούς ώστε ο ηλεκτρικός χώρος να μην δεσμεύεται χωρίς αντίκρισμα, αλλά και αρκετά λειτουργικούς ώστε να μην ανακοπεί η δυναμική των επενδύσεων σε data centers. Η ισορροπία αυτή θα είναι κρίσιμη, καθώς η δυνατότητα εξασφάλισης επαρκούς ηλεκτρικής ισχύος εξελίσσεται σε έναν από τους βασικότερους παράγοντες για το ποια μεγάλα projects θα μπορέσουν τελικά να περάσουν από τον σχεδιασμό στην κατασκευή.
