Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αναδιαμορφώνουν τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά LNG, εντείνοντας τον ανταγωνισμό μεταξύ Ευρωπαίων και Ασιατών αγοραστών για την εξασφάλιση αμερικανικών φορτίων φυσικού αερίου. Η εξέλιξη αυτή έχει περιορίσει περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών LNG που διέρχονταν από την περιοχή, οδηγώντας σε σημαντική άνοδο των τιμών στη spot αγορά και αυξάνοντας την αβεβαιότητα για την επάρκεια εφοδιασμού τους επόμενους μήνες.
Μιλώντας στο Bloomberg, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, περιέγραψε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον από αυτό που επικρατούσε μόλις πριν από λίγους μήνες. Όπως ανέφερε, οι αμερικανικές εταιρείες LNG εμφανίζονται πλέον ιδιαίτερα επιφυλακτικές απέναντι στη σύναψη νέων συμβολαίων διάρκειας 20 ετών με σταθερές τιμές.
«Οι αμερικανικοί προμηθευτές έχουν γίνει διστακτικοί στο να δεσμευτούν σε μια τιμή για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για μια εντελώς διαφορετική κατάσταση σε σχέση με πριν από έξι μήνες, όταν αναζητούσαν με αγωνία τέτοιου είδους μακροχρόνιες συμφωνίες», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αβεβαιότητα γύρω από την πορεία των διεθνών τιμών, σε συνδυασμό με τις ζημιές που υπέστη ο μεγαλύτερος τερματικός σταθμός εξαγωγών LNG του Κατάρ, έχει οδηγήσει ορισμένους αμερικανικούς προμηθευτές ακόμη και στο να προσφέρουν κίνητρα προκειμένου να μειωθούν οι παραδόσεις που προβλέπονται σε υφιστάμενα συμβόλαια.
Το νέο περιβάλλον δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες κυρίως για τους μικρότερους αγοραστές. Οι υψηλές κεφαλαιακές απαιτήσεις που συνοδεύουν την ανάπτυξη και χρηματοδότηση νέων έργων LNG στις Ηνωμένες Πολιτείες καθιστούν δυσκολότερη την πρόσβαση σε μακροχρόνιες συμφωνίες, την ώρα που μεγάλο μέρος της αμερικανικής παραγωγής έχει ήδη δεσμευτεί μέσω πολυετών συμβολαίων με μεγάλες ευρωπαϊκές και ασιατικές επιχειρήσεις.
Μέσα σε αυτό το σύνθετο σκηνικό, η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως περιφερειακός κόμβος εισαγωγής και διανομής LNG στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Atlantic SEE, κοινοπραξία του Ομίλου AKTOR και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, υπέγραψε τον περασμένο Νοέμβριο 20ετή συμφωνία με τη Venture Global για την προμήθεια 4 δισ. κυβικών μέτρων LNG ετησίως από το 2030.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ποσοτήτων προορίζεται για την κάλυψη των αναγκών γειτονικών αγορών. Ήδη έχουν συμφωνηθεί εξαγωγές 1 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως προς την Αλβανία και 0,5 δισ. κυβικών μέτρων προς τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ενώ οι διαπραγματεύσεις με τη Ρουμανία αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του καλοκαιριού. Εφόσον οι συνομιλίες ευοδωθούν, οι συνολικά δεσμευμένες ποσότητες θα προσεγγίσουν τα 3,7 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως.
Παράλληλα, η Atlantic SEE εξετάζει νέες συμφωνίες με χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ουκρανία μέσα στο 2026. Αν αυτές προχωρήσουν, η εταιρεία σχεδιάζει να αναζητήσει πρόσθετες ποσότητες από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο ο συνολικός όγκος προμηθειών να αυξηθεί ακόμη και στα 8 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται επίσης αγορές όπως η Σερβία, η Κροατία και η Βόρεια Μακεδονία.
Η στρατηγική αυτή συνδέεται άμεσα με τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το τέλος του έτους, γεγονός που αναμένεται να εντείνει περαιτέρω τον ανταγωνισμό για την εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών προμήθειας.
Παρότι η μακροχρόνια συμφωνία με τη Venture Global προσφέρει έναν βαθμό προστασίας απέναντι στις έντονες διακυμάνσεις της αγοράς, ο κ. Εξάρχου προειδοποίησε ότι το κόστος των 20ετών συμβολαίων έχει αυξηθεί αισθητά σε σχέση με το παρελθόν.
«Βρισκόμαστε σε συζητήσεις για πρόσθετες ποσότητες με διάφορους προμηθευτές στις ΗΠΑ», ανέφερε, εκτιμώντας παράλληλα ότι οι τιμές στη spot αγορά θα κινηθούν σημαντικά υψηλότερα από τον Σεπτέμβριο και μετά.
Ο ίδιος έκρουσε, τέλος, τον κώδωνα του κινδύνου για την Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ακόμη λάβει επαρκή και στοχευμένα μέτρα για την αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων εφοδιασμού τον επόμενο χειμώνα. Την ώρα που οι ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και οι γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστούν τον επόμενο χειμώνα μία από τις μεγαλύτερες δοκιμασίες για την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου.
