Αποστολή Ελσίνκι,
Την ανάγκη επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης της Ευρώπης, όχι μόνο για περιβαλλοντικούς αλλά κυρίως για γεωπολιτικούς και οικονομικούς λόγους, υπογράμμισε ο Επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Νταν Γιόργκενσεν, κατά τη διάρκεια συνάντησής του με δημοσιογράφους στο Ελσίνκι στο περιθώριο του συνεδρίου της Eurelectric.
Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος προειδοποίησε ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα καύσιμα εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγική αδυναμία, η οποία καθιστά την Ένωση ευάλωτη τόσο οικονομικά όσο και έναντι των διεθνών ανταγωνιστών της.
«Όσο παραμένουμε εξαρτημένοι, θα είμαστε υπερβολικά ευάλωτοι από οικονομική και ανταγωνιστική σκοπιά. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πρέπει να επιταχύνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο την ενεργειακή μετάβαση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Επενδύσεις με γρήγορη απόδοση αλλά δυσκολίες στη χρηματοδότηση
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα της χρηματοδότησης έργων ενεργειακής απόδοσης και εξηλεκτρισμού, τονίζοντας ότι, παρά το γεγονός ότι πολλά έργα εμφανίζουν πλέον περιόδους αποπληρωμής μόλις 5 έως 7 ετών, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προσέλκυση κεφαλαίων.
Όπως σημείωσε, οι επενδύσεις αυτές προσφέρουν σημαντικά οικονομικά οφέλη μετά την περίοδο αποπληρωμής τους, ενώ παράλληλα ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα.
Ο ίδιος άφησε να εννοηθεί ότι στις επερχόμενες πρωτοβουλίες της Κομισιόν θα περιλαμβάνεται και χρηματοδοτική διάσταση, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες για τις προτάσεις που βρίσκονται υπό επεξεργασία.
Ανησυχία για τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Ερωτηθείς για τις επιπτώσεις των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή στις ενεργειακές αγορές, ο Γιόργκενσεν εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς την επάρκεια εφοδιασμού της Ευρώπης, αλλά όχι ως προς τις τιμές.
«Δεν βλέπουμε κίνδυνο πραγματικής κρίσης εφοδιασμού, όμως ήδη παρατηρούμε αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες αναπροσαρμόζουν τα κόστη τους. Πρόκειται για άμεση συνέπεια της κατάστασης», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Επίτροπο, ακόμη και αν η κρίση αποκλιμακωθεί σύντομα, οι αγορές φυσικού αερίου και πετρελαίου ενδέχεται να χρειαστούν μήνες προκειμένου να επανέλθουν σε πιο φυσιολογικά επίπεδα.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά την κατάσταση και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τα κράτη-μέλη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κοινών ευρωπαϊκών παρεμβάσεων εφόσον απαιτηθεί.
Νέο πακέτο για τη ρωσική πυρηνική ενέργεια
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η τοποθέτησή του σχετικά με τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τη ρωσική πυρηνική βιομηχανία.
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, ο Γιόργκενσεν επιβεβαίωσε ότι η Κομισιόν εξακολουθεί να σχεδιάζει την κατάθεση προτάσεων που θα αφορούν τόσο το ρωσικό πυρηνικό καύσιμο όσο και το πετρέλαιο.
«Όταν παρουσίασα τον οδικό χάρτη, είχα αναφέρει ότι θα ακολουθήσουν πρωτοβουλίες τόσο για το πυρηνικό καύσιμο όσο και για το πετρέλαιο. Εξακολουθούμε να έχουμε αυτή την πρόθεση», δήλωσε.
Ως γνωστόν, η Ρωσία (μέσω της Rosatom) καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών σε εμπλουτισμένο ουράνιο για τους ευρωπαϊκούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, ενώ παρέχει καύσιμα και εξαρτήματα για αντιδραστήρες ρωσικού σχεδιασμού σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
Ο Επίτροπος παραδέχθηκε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαβουλεύσεις με κυβερνήσεις κρατών-μελών, μεταξύ αυτών και με τη Γαλλία, η οποία διατηρεί ισχυρά συμφέροντα στον πυρηνικό τομέα. Όπως ανέφερε, οι διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις και ανησυχίες λαμβάνονται υπόψη στη διαμόρφωση της τελικής πρότασης.
Το μεγάλο στοίχημα: εξηλεκτρισμός και ενεργειακή αποδοτικότητα
Ο Γιόργκενσεν προανήγγειλε επίσης ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πακέτο πολιτικών για την ενίσχυση του εξηλεκτρισμού σε κτίρια και βιομηχανία, υπογραμμίζοντας ότι η αύξηση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας από καθαρές πηγές αποτελεί προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
«Αν δεν επεκτείνουμε και δεν αξιοποιήσουμε καλύτερα το ηλεκτρικό μας σύστημα, θα δημιουργηθεί ένα τεράστιο σημείο συμφόρησης και δεν θα μπορέσουμε να πετύχουμε τους στόχους μας», τόνισε.
Ο ίδιος επισήμανε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών ως προς τη διείσδυση των καθαρών τεχνολογιών και του εξηλεκτρισμού, γεγονός που απαιτεί πιο συντονισμένες ευρωπαϊκές δράσεις.
Στο επίκεντρο η ενεργειακή ανεξαρτησία
Το βασικό μήνυμα των παρεμβάσεων του Επιτρόπου ήταν ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν αποτελεί πλέον μόνο εργαλείο για την επίτευξη των κλιματικών στόχων, αλλά βασικό πυλώνα οικονομικής ανταγωνιστικότητας και γεωπολιτικής ασφάλειας για την Ευρώπη.
Σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές ενέργειας, η Κομισιόν εμφανίζεται αποφασισμένη να επιταχύνει τις πολιτικές που θα περιορίσουν την εξάρτηση της ΕΕ από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και θα ενισχύσουν την ενεργειακή της αυτονομία.
