Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει τις ευπάθειες της Νοτιοανατολικής Ασίας στις εισαγωγές ενέργειας, αυξάνοντας την πίεση προς την ASEAN να επιταχύνει τα σχέδιά της για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Οι υπουργοί Ενέργειας των χωρών της ASEAN συναντώνται αυτή την εβδομάδα στη Μανίλα, με την παρατεταμένη σύγκρουση να έχει εντείνει τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις στις τιμές του πετρελαίου, την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Οι χώρες της ASEAN εισάγουν από τη Μέση Ανατολή περισσότερο από το ήμισυ του αργού πετρελαίου που χρησιμοποιούν τα διυλιστήριά τους, ενώ οι διεθνείς τιμές αναφοράς κινούνται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, η αναστολή των εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων από κινεζικά διυλιστήρια για τον Οκτώβριο ενισχύει τους φόβους για περαιτέρω πιέσεις στην αγορά.
Στη συνάντηση της Μανίλας αναμένεται να εξεταστούν μέτρα για την ασφάλεια του εφοδιασμού καυσίμων, μεταξύ άλλων η εφαρμογή συντονισμένων μηχανισμών αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων στο πλαίσιο της Συμφωνίας-Πλαισίου της ASEAN για την Ασφάλεια Πετρελαίου (APSA).
Στην ατζέντα βρίσκονται επίσης το ASEAN Power Grid, που προβλέπει την ενίσχυση των διασυνδέσεων των ηλεκτρικών δικτύων της περιοχής, καθώς και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
«Η κρίση έφερε στο προσκήνιο την ανάγκη για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα», δήλωσε στο Reuters ο υφυπουργός Ενέργειας των Φιλιππίνων Φέλιξ Φουεντεμπέγια, σημειώνοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια έχει μετατραπεί από τεχνικό ζήτημα σε προτεραιότητα για τους ηγέτες της ASEAN.
Πιέσεις σε νοικοκυριά και εργαζομένους
Η άνοδος των τιμών καυσίμων αυξάνει το κόστος για τα νοικοκυριά και περιορίζει τα εισοδήματα των εργαζομένων στις μεταφορές. Στις Φιλιππίνες, οδηγός τζιπνέι δήλωσε ότι το ημερήσιο κόστος καυσίμων για την εργασία του έχει υπερδιπλασιαστεί, φτάνοντας περίπου τα 2.400 πέσος (38 δολάρια).
Το ASEAN Centre for Energy εκτιμά ότι μια σοβαρή διακοπή των προμηθειών από τη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ποσότητες πετρελαίου που αντιστοιχούν σχεδόν στο 28% της τελικής κατανάλωσης πετρελαίου της ASEAN.
Ωστόσο, η περιορισμένη δυναμικότητα αποθήκευσης και τα ανεπαρκή αποθέματα δυσκολεύουν την εφαρμογή των περιφερειακών σχεδίων ενεργειακής ασφάλειας. Οι Φιλιππίνες εξετάζουν τη δημιουργία περιφερειακών αποθεμάτων καυσίμων και την ανάπτυξη εγκαταστάσεων αποθήκευσης.
Αναλυτές επισημαίνουν, πάντως, ότι τέτοιες κινήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την τρέχουσα κρίση, αλλά στοχεύουν κυρίως στην καλύτερη προετοιμασία της περιοχής για μελλοντικές διαταραχές.
Επενδύσεις σε ΑΠΕ και ηλεκτροκίνηση
Μακροπρόθεσμα, η ASEAN εξετάζει τη μείωση της εξάρτησής της από τα εισαγόμενα καύσιμα μέσω των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της ηλεκτροκίνησης και της βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά ότι, χωρίς διαρθρωτικές αλλαγές, ο λογαριασμός εισαγωγών ενέργειας της Νοτιοανατολικής Ασίας θα μπορούσε να αυξηθεί από περισσότερα από 80 δισ. δολάρια το 2024 σε περίπου 245 δισ. δολάρια το 2035.
Παράλληλα, οι διασυνοριακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις μέσω του ASEAN Power Grid θα απαιτήσουν επενδύσεις περίπου 27 δισ. δολαρίων έως το 2040.
Για την ASEAN, η τρέχουσα κρίση ενισχύει την ανάγκη όχι μόνο για μεγαλύτερα αποθέματα ασφαλείας, αλλά και για περιορισμό της εξάρτησης από τις εισαγωγές πετρελαίου και καυσίμων.
Πηγή: Reuters