Η ισχυρή εξάρτηση της Βρετανίας από την Κίνα για την προμήθεια τεχνολογιών καθαρής ενέργειας δημιουργεί νέες προκλήσεις για την ενεργειακή και εθνική ασφάλεια της χώρας, καθώς η μετάβαση σε μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε κινεζικά προϊόντα και πρώτες ύλες.
Τους κινδύνους αυτούς αναδεικνύει έκθεση του βρετανικού ερευνητικού ινστιτούτου Policy Exchange, η οποία προειδοποιεί ότι η συγκέντρωση της παραγωγής κρίσιμων τεχνολογιών στην Κίνα καθιστά ευάλωτες τις εφοδιαστικές αλυσίδες της Βρετανίας και περιορίζει τη στρατηγική της αυτονομία.
Τα στοιχεία της έκθεσης αποτυπώνουν το μέγεθος της εξάρτησης. Η Κίνα καλύπτει το 91% των βρετανικών εισαγωγών φωτοβολταϊκών, ενώ αντιπροσωπεύει το 94% των μόνιμων μαγνητών που χρησιμοποιούνται στις ανεμογεννήτριες. Παράλληλα, παράγει περίπου το 70% των μπαταριών παγκοσμίως που προορίζονται για ηλεκτρικά οχήματα.
Στην έκθεση με τίτλο «Η παγίδα της Κίνας», το Policy Exchange υποστηρίζει ότι η ενεργειακή μετάβαση της Βρετανίας έχει καταστήσει κρίσιμους τομείς της οικονομίας της εξαρτημένους από μια χώρα που μπορεί να αξιοποιήσει την κυριαρχία της στις συγκεκριμένες αγορές ως μέσο γεωπολιτικής πίεσης.
Η ανησυχία αφορά όχι μόνο την ενεργειακή επάρκεια, αλλά και τη δυνατότητα του Πεκίνου να επηρεάζει τη λειτουργία βιομηχανικών και στρατηγικών υποδομών μέσω περιορισμών στις εξαγωγές κρίσιμων υλικών και τεχνολογιών.
Η έκθεση προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις στη Βρετανία. Ο σκιώδης υπουργός Εξωτερικών Τομ Τάγκενχατ κατηγόρησε την κυβέρνηση των Εργατικών ότι έχει υιοθετήσει μια πολιτική υπερβολικών υποχωρήσεων απέναντι στο Πεκίνο.
Όπως υποστήριξε, η Βρετανία αντικαθιστά την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα της Μέσης Ανατολής με μια νέα εξάρτηση από τα κινεζικά φωτοβολταϊκά και τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο βουλευτής των Εργατικών στη Βουλή των Λόρδων Μορίς Γκλάσμαν τόνισε ότι η απεξάρτηση από την Κίνα αποτελεί στρατηγική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας, της οικονομικής ευημερίας και της ασφάλειας της χώρας.
Οι κίνδυνοι για την αυτοκινητοβιομηχανία και η απάντηση της κυβέρνησης
Το Policy Exchange επισημαίνει ότι η κυριαρχία της Κίνας στην αγορά τεχνολογιών καθαρής ενέργειας μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο οικονομικής και γεωπολιτικής επιρροής. Ως ενδεικτικό παράδειγμα αναφέρει τους περιορισμούς που έχει επιβάλει το Πεκίνο στις εξαγωγές, αλλά και τις ανησυχίες για τη μετάδοση δεδομένων από μη επανδρωμένα σκάφη του Βασιλικού Ναυτικού της Βρετανίας προς κινεζικές διαδικτυακές διευθύνσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η βρετανική αυτοκινητοβιομηχανία, με ετήσια εξαγωγική δραστηριότητα ύψους 40 δισ. λιρών, η οποία αντιμετωπίζει κινδύνους λόγω του ελέγχου που ασκεί η Κίνα στην προμήθεια βασικών υλικών και εξαρτημάτων.
Η κυβέρνηση των Εργατικών υπερασπίζεται, πάντως, μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση στις σχέσεις με το Πεκίνο. Η επίσημη στρατηγική της προβλέπει συνεργασία όπου είναι εφικτή, ανταγωνισμό όπου είναι αναγκαίος και αντιπαράθεση όταν αυτό επιβάλλεται.
Τη γραμμή αυτή υποστήριξε και ο υπουργός Άμυνας Γουές Στρίτινγκ, ενόψει της επίσκεψης στο Λονδίνο του Κινέζου ομολόγου του, ναυάρχου Ντονγκ Τζουν.
Σε άρθρο του στους The Times, ο Στρίτινγκ αναγνώρισε τους κινδύνους που απορρέουν από τις κυβερνοεπιθέσεις, την κατασκοπεία και τις ξένες παρεμβάσεις, όπως έχουν επισημάνει οι βρετανικές υπηρεσίες ασφαλείας. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι διαφωνίες μεταξύ των δύο χωρών δεν πρέπει να αποκλείουν τη συνεργασία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κλιματική αλλαγή, επισημαίνοντας ότι η Κίνα είναι ταυτόχρονα ο μεγαλύτερος παραγωγός εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και ο κορυφαίος παραγωγός τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Όπως υποστήριξε, καμία αξιόπιστη διεθνής προσπάθεια για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δεν μπορεί να αποδώσει χωρίς τη συμμετοχή της Κίνας.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει ένα από τα βασικά διλήμματα της ενεργειακής μετάβασης: πώς μπορούν οι δυτικές οικονομίες να επιταχύνουν την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, περιορίζοντας ταυτόχρονα την εξάρτησή τους από την κινεζική βιομηχανία.
Πηγή: oilprice