Στο ενεργειακό πεδίο “η ευρωπαϊκή απάντηση οφείλει να είναι σαφής, συνεκτική και στρατηγικά δομημένη. Ενέργεια, επενδύσεις, χρηματοπιστωτική και ψηφιακή ισχύς συνθέτουν τους πυλώνες πάνω στους οποίους θα κριθεί η ανταγωνιστικότητα και η οικονομική ασφάλεια της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια” με βάση όσα ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης μιλώντας την Τρίτη στο Ευρωκοινοβούλιο.
Παρότι, μάλιστα, οι αρμοδιότητες ανήκουν θεσμικά στο Συμβούλιο Ενέργειας, ο ρόλος των υπουργών Οικονομικών παραμένει ενεργός και κρίσιμος, καθώς η ενέργεια επηρεάζει άμεσα τη δημοσιονομική σταθερότητα και τη συνολική οικονομική πορεία τόνισε ο Κ. Πιερρακάκης [που εστίασε σε ένα απαραίτητο μείγμα πολιτικής.
"Υπάρχει ευρεία συναίνεση ότι, ενώ ο ιδιωτικός τομέας θα διαδραματίσει βασικό ρόλο στη μετάβαση σε ένα εγχώριο ενεργειακό σύστημα, απαλλαγμένο από την εξάρτηση στα ορυκτά, και ο δημόσιος τομέας πρέπει να συμβάλει σε αυτό. Αναγνωρίζεται επίσης ότι η ενέργεια αποτελεί κοινό δημόσιο αγαθό με σαφή ευρωπαϊκή διάσταση. Οι αποτελεσματικές αγορές ενέργειας και οι διασυνδεδεμένες υποδομές είναι απολύτως κρίσιμες, θα έλεγα υπαρξιακές. Αυτό τόνισε μιλώντας στο Ευρωκοινοβούλιο και απαντώντας σε ερωτήσεις ευρωβουλευτών την Τρίτη 5 Μάη, ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημειώνοντας ότι:
Η σύνδεση ενεργειακής και δημοσιονομικής κρίσης
"Η ενεργειακή κρίση δεν πρέπει να τροφοδοτήσει μια δημοσιονομική κρίση. Αλλά από την άλλη πλευρά, πρέπει επίσης να στηρίξουμε ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους. Αυτό είναι το μήνυμα που, υποθέτω, λαμβάνουμε όλοι από τους πολίτες σε κάθε χώρα. Άρα, πρέπει να είμαστε «χειρουργικοί». Θα έλεγα ότι πρέπει να ισορροπήσουμε και τα δύο. Η ισορροπία αυτή είναι συνάρτηση τόσο του περιεχομένου των πολιτικών όσο και του πλαισίου της κατάστασης." Ουσιαστικά με βάση τον κ. Πιερρακάκη τα μέτρα που ενδεχομένως ληφθούν θα πρέπει να είναι στοχευμένα και περιορισμένης διάρκειας ενώ παράλληλα θα πρέπει να δρομολογηθούν δομικές δράσεις.
Οι επενδύσεις
"Πρέπει να διαφοροποιηθούμε περαιτέρω. Πρέπει να επενδύσουμε περαιτέρω στα δίκτυα. Χρειαζόμαστε επενδύσεις περίπου 580 δισ. ευρώ στα δίκτυα. Χρειαζόμαστε επενδύσεις στην αποθήκευση. Πρέπει να παρακολουθούμε όλες τις τεχνολογικές εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα, γιατί θα είναι πολλές. Και πρέπει να είμαστε παρόντες. Πιστεύω ότι αυτό θα βοηθήσει σημαντικά την Ευρώπη. Επιπλέον, η ανάπτυξη της ενεργειακής ένωσης συνολικά θα είναι καθοριστικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων σε κάθε χώρα και για τη βιωσιμότητα των νοικοκυριών" τόνισε ο υπουργός Οικονομικών.
Η Ενεργειακή ένωση
Ειδικότερα ο κ. Πιερρακάκης εστίασε στην ενοποίηση των ενεργειακών αγορών. «Όσον αφορά στην Ενεργειακή Ένωση, υπάρχουν όντως εκκρεμότητες, που περιλαμβάνεται ως κεντρικό σημείο. Υπάρχουν πράγματα που έχουμε κάνει, έχουμε αυξήσει τις επενδύσεις στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων παίζει τεράστιο ρόλο σε αυτό. Χρειαζόμαστε πολλές περισσότερες διασυνδέσεις, αυτό είναι το πρώτο, χρειαζόμαστε επενδύσεις στην αποθήκευση και χρειαζόμαστε επενδύσεις συνολικά στα δίκτυα ηλεκτρισμού σε κάθε χώρα. Γιατί είναι παλαιωμένα, άρα χρειάζεται να γίνουν πάρα πολλά. Και βέβαια οι κανόνες πρέπει να αντανακλούν πραγματικά ότι δεν έχουμε 27 ενεργειακές αγορές, αλλά μία ενεργειακή αγορά. Συνεπώς, αυτά είναι πράγματα που έχουν ξεκινήσει να γίνονται και πρέπει σίγουρα να επιταχυνθούν. Από τη δική μου πλευρά, ως πρόεδρος του Eurogroup, αυτό το οποίο έκανα είναι ότι ακολουθώντας και τη γνώμη αρκετών συναδέλφων μου, αποφασίσαμε να φέρουμε αυτά τα ζητήματα στις συζητήσεις των Υπουργών Οικονομικών, όχι μόνο των Υπουργών Ενέργειας. Γιατί, οι επιπτώσεις σε κάθε ελληνικό νοικοκυριό, σε κάθε ευρωπαϊκό νοικοκυριό θα πω ευρύτερα είναι πάρα πολύ σημαντικές, λόγω των αυξημένων τιμών και άμεσα και έμμεσα. Άρα, αυτά είναι ζητήματα που πρέπει όχι μόνο να μας απασχολούν, αλλά να δίνουμε απαντήσεις, να έχουμε κοινή κατανόηση σε σχέση με το τι πρέπει να γίνει και σε ποιο χρονοδιάγραμμα».
Ειδική εισφορά με εθνική απόφαση και ισορροπημένη δοσολογία
Σε σχέση με την έκτακτη εισφορά από εταιρείες που έχουν υπερκέρδη τόνισε ότι «ότι, δεδομένων των ευαισθησιών και των διαφορετικών προσεγγίσεων που έχουν εκφραστεί από τα 21 κράτη-μέλη της ευρωζώνης και τα 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή τηρεί μια ισορροπημένη στάση. Και ως Πρόεδρος του Eurogroup, οφείλω να αποτυπώνω μια θέση που να εκφράζει το σύνολο. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση που έχει προωθήσει η Επιτροπή, μετά και την επιστολή ορισμένων Υπουργών Οικονομικών για τα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών, είναι σαφής: η σχετική δυνατότητα υπάρχει, αλλά σε εθνική βάση. Πρόκειται για μια κυρίαρχη επιλογή που ανήκει στα ίδια τα κράτη-μέλη. Άλλωστε, πρόκειται για μια πρακτική που εφαρμόστηκε το 2022 σε ορισμένα κράτη-μέλη, και υπάρχει ήδη σχετική εμπειρία. Επιτρέπεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά υλοποιείται σε εθνικό. Αυτή είναι, θα έλεγα, η κατεύθυνση που έχει διαμορφώσει η Επιτροπή μέχρι στιγμής, και είναι μια προσέγγιση με την οποία συμφωνώ.”
Υπηρετώντας μακροπρόθεσμη στρατηγική
Παράλληλα τόνισε "ότι η βραχυπρόθεσμη αντίδραση πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τη μακροπρόθεσμη στρατηγική. Άρα, σε κάθε τέτοια συζήτηση, το σημείο εκκίνησης είναι ένα: τι θέλουμε συνολικά για την Ευρώπη; Η διαφοροποίηση είναι μία παράμετρος. Η τεχνολογική καινοτομία στην ενέργεια είναι μια δεύτερη. Η ενιαία ενεργειακή αγορά είναι μια τρίτη. Αν θέλουμε όλα αυτά, σε συνδυασμό με περισσότερες επενδύσεις, τότε πρέπει να ξεκινήσουμε από τον στόχο και να δούμε ποιες πολιτικές τον υπηρετούν. Σε αυτή τη φάση, το να παραμένουν αυτές οι αποφάσεις στην εθνική αρμοδιότητα, όπως προτείνει η Επιτροπή, είναι μια επιλογή με σαφή λογική».
Μέτρα
Παράλληλα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων. "Εάν οι συνθήκες επιδεινωθούν, θα επανεξετάσουμε και θα προσαρμόσουμε τις επιλογές μας. Επιτρέψτε μου να προσθέσω ότι στο χθεσινό Eurogroup είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα παρουσίαση από το ΔΝΤ. Δύο σημεία ξεχωρίζουν: πρώτον, τα μη στοχευμένα μέτρα καταλήγουν κυρίως να ωφελούν τους πιο εύπορους αντί για τους πιο αδύναμους, με αναλογία 3 προς 1 τόσο στα καύσιμα όσο και στην ηλεκτρική ενέργεια. Γι’ αυτό και η Επιτροπή προωθεί μέτρα στοχευμένα, προσωρινά και προσαρμοσμένα ως τα καταλληλότερα σε αυτό το οικονομικό περιβάλλον. Δεύτερον, το ΔΝΤ έδειξε ότι ο αντίκτυπος της κρίσης είναι κατά 12% μικρότερος χάρη στη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών από το 2022. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι τα μέτρα πρέπει αφενός να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα, αφετέρου να ευθυγραμμίζονται με τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ - επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και ενεργειακή κυριαρχία. Το Eurogroup θα συνεχίσει να παρακολουθεί και να συντονίζει τις εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές και θα προβούμε στην αποτίμηση της δημοσιονομικής κατεύθυνσης τον Ιούλιο. Είμαι αισιόδοξος ότι η οικονομία της ευρωζώνης μπορεί να αντέξει αυτό το νέο σοκ."
