Οι υπουργοί Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεδριάζουν τη Δευτέρα προκειμένου να εξετάσουν τρόπους περιορισμού του ενεργειακού κόστους, την ώρα που οι Βρυξέλλες επεξεργάζονται έκτακτα μέτρα για να μετριάσουν τον αντίκτυπο από τη ραγδαία άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει παρεμβάσεις για την προστασία των καταναλωτών από την αύξηση των λογαριασμών ενέργειας. Μεταξύ των επιλογών βρίσκονται η κρατική στήριξη προς τις βιομηχανίες, η μείωση εθνικών φόρων, καθώς και η αξιοποίηση της επικείμενης αναθεώρησης της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα ώστε να αυξηθεί η διαθεσιμότητα δικαιωμάτων εκπομπών CO₂.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει δηλώσει ότι εξετάζεται επίσης το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου.
Οι υπουργοί αναμένεται να συζητήσουν κεκλεισμένων των θυρών πιθανά μέτρα για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές ενέργειας, που συνδέονται με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ — εξέλιξη που έχει ανατρέψει το εμπόριο υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και προκαλέσει πρωτοφανείς διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.
Η ισχυρή εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα καύσιμα την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών, γεγονός που περιορίζει τις άμεσες λύσεις.
«Υπάρχουν διαρθρωτικοί λόγοι για τους οποίους οι τιμές ενέργειας στην Ευρώπη παραμένουν υψηλές», σημειώνει η Τζοάνα Παντέρα, πρόεδρος του πολωνικού think tank Forum Energii. Όπως εξηγεί, τα διαφορετικά ενεργειακά μείγματα και τα φορολογικά καθεστώτα των κρατών-μελών οδηγούν σε σημαντικές αποκλίσεις τιμών εντός της ΕΕ, καθιστώντας δύσκολη την εφαρμογή μιας ενιαίας λύσης.
Οι τιμές αναφοράς του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί πάνω από 50% από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν, εντείνοντας την πίεση προς τις κυβερνήσεις.
Ορισμένες χώρες, όπως η Ιταλία, ζητούν μια πιο εκτεταμένη παρέμβαση σε επίπεδο ΕΕ, ακόμη και προσωρινή αναστολή της αγοράς άνθρακα, προκειμένου να περιοριστεί η επίδραση των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στις τιμές του ρεύματος.
Άλλοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δώσει μεγαλύτερη έμφαση σε εθνικές παρεμβάσεις, όπως φορολογικές μειώσεις ή κρατικές επιδοτήσεις, μεταφέροντας ουσιαστικά το βάρος των βασικών μέτρων στα κράτη-μέλη.
Ωστόσο, η επιλογή των εθνικών επιδοτήσεων ενδέχεται να διευρύνει το χάσμα μεταξύ πλουσιότερων και φτωχότερων χωρών της Ένωσης. «Δεν έχουν όλες οι χώρες τη δυνατότητα να στηρίξουν οικονομικά τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά», σημειώνει Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, οι κυβερνήσεις της ΕΕ δαπάνησαν πάνω από 500 δισ. ευρώ για μέτρα στήριξης, εκ των οποίων τα 158 δισ. προήλθαν από τη Γερμανία, σύμφωνα με το think tank Bruegel.
Η φον ντερ Λάιεν αναμένεται να αποστείλει αυτή την εβδομάδα στους ηγέτες της ΕΕ μια λίστα πιθανών έκτακτων μέτρων, ενόψει της συνόδου κορυφής της Πέμπτης.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η Κομισιόν εκτιμά ότι η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής καθαρής ενέργειας —από ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια— θα μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τις ασταθείς εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.
Πηγή: Reuters
