Άδειασαν οι δεξαμενές στα βενζινάδικα καθώς τις τελευταίες μέρες έσπευσαν να “φουλάρουν” οι οδηγοί τα ρεζερβουάρ των αυτοκινήτων τους κι έτσι έχουν ξεκινήσει οι ανανεώσεις αποθεμάτων από τα διυλιστήρια για τους εμπόρους λιανικής των καυσίμων. Ωστόσο, όπως αναφέρει και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ) αναμένονται από τις παραδόσεις της 4η Μαρτίου μεγάλες αυξήσεις στις διυλιστηριακές τιμές.
Όπως ανέφερε, δε, στον Αντ1 και το “Καλημέρα Ελλάδα” το πρωί της Τρίτης, ο πρώην πρόεδρος της ΠΟΠΕΚ, Γ. Ασμάτογλου για ένα “φουλάρισμα” των 80 ευρώ, αναμένεται, με τις νέες τιμές, η αύξηση να είναι, για το εν λόγω “γέμισμα” στα 2,5 ευρώ.
Οι τιμές
Όπως φαίνεται σταδιακά η επίδραση της ανόδου στις διεθνείς τιμές με βάση και τη διεθνή εικόνα των τιμών της βενζίνης στην Αν. Μεσόγειο περνά σιγά σιγά στην Ελλάδα, πρώτα στη χονδρική των διυλιστηρίων και στη συνέχεια μία έως δύο επιπλέον ημέρες για να περάσει πλήρως στη λιανική. Οι μεγάλες πάντως διαφορές αναμένονται “προς τα πάνω” προς τα τέλη της εβδομάδας. Να σημειωθεί ότι με βάση το Παρατηρητήριο Τιμών του ΥΠΑΝ για τα καύσιμα για τα 4.216 πρατήρια της χώρας η μέση τιμής της αμόλυβδης των 95 οκτανίων είναι τα 1,757 ευρώ ανά λίτρο και 1,574 για το ντίζελ για την τιμοληψία της Δευτέρας 2 Μάρτη. Υπενθυμίζεται ότι την Κυριακή ήταν στα 1,754 έχοντας οριακά χαμηλότερη τιμή για τη βενζίνη και ανάλογα στο 1,570 για το ντίζελ.
Αυτές, οι αυξήσεις, όπως αναφέρουν στελέχη της αγοράς βασίζονται στο “ράλι” που έχει ήδη κάνει τον τελευταίο μήνα στη διεθνή τιμή, ένεκα των “αναμονών” της κρίσης. Βέβαια, δε λείπουν και αναφορές για κινήσεις που “αξιοποιούν” το κλίμα ανησυχίας των καταναλωτών.
Πάντως, είναι προφανές ότι η αύξηση στις τιμές των καυσίμων είναι η πρώτη άμεση επίπτωση στη χώρα μας από την πολεμική ένταση στη Μέση Ανατολή.
Η διεθνής τιμή
Σημειώνεται, το Brent c αγγίζει τα 80 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας ημερήσια άνοδο άνω του 9%, κάτι που φέρνει στο προσκήνιο σενάρια ανατίναξης του πληθωρισμού αλλά και διαταραχών στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας. Οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν, άλλωστε, αρχίσει να ανακατευθύνουν τα πλοία μακριά από τα Στενά του Ορμούζ απ’ όπου διακινείται το 25% του διεθνούς πετρελαϊκού εμπορίου.
Πώς διαμορφώνεται η τιμή στην αντλία
Πάντως, η η τιμή στην αντλία δεν ακολουθεί αυτομάτως τις διεθνείς τιμές, καθώς το σύστημα τιμολόγησης λειτουργεί με συγκεκριμένη φόρμουλα και χρονική υστέρηση.
Η τιμή με την οποία πωλούν στα πρατήρια και τους εμπόρους τα ελληνικά διυλιστήρια βασίζεται στην περιφερειακή τιμή του διυλισμένου προϊόντος στη Μεσόγειο (gasoline CIF Med), όπως αποτιμάται από τον S&P Global Platts. Οι τιμές αυτές ενσωματώνονται με καθυστέρηση περίπου τριών έως τεσσάρων ημερών.
Παράλληλα, η τελική τιμή π.χ. στην αμόλυβδη έχει ενσωματώσει το 35% της διεθνούς τιμής του προϊόντος, ενώ το υπόλοιπο 65% συνδέεται με φόρου, ΕΦΚ, ΦΠΑ, και κόστη της αλυσίδας αξίας, κάτι που όπως αναφέρεται, δημιουργεί προβληματισμό για την άμεση μεταφορά των αυξήσεων στην αλυσίδα αξίας, της ανόδου στις διεθνείς αγορές.
Ουσιαστικά η διεθνής μεταβλητότητα απαιτεί έναν εύλογο χρόνο για να περάσει στη λιανική τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα.
Το φυσικό αέριο
Την ίδια ώρα, ενεργειακά σύννεφα μαζεύονται πάνω από την Ευρώπη που βαδίζει σε μεγάλο ποσοστό την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στο φυσικό αέριο.
Είναι ενδεικτικό ότι για σήμερα Τρίτη η Χονδρεμπορική τιμή στο Χρηματιστήριο Ενέργειας διαμορφώνεται στα 105,79 ευρώ/μεγαβατώρα έχοντας άνοδο της τάξης του 32,16% με το φυσικό άριο να αντιπροσωπεύει το 35.22% του εθνικού ενεργειακού μείγματος και τις ΑΠΕ να είναι στο 32,14%. Ευτυχώς λειτουργούν σε αυξημένο Εύηνο τα υδροηλεκτρικά έχοντας ποσοστό στο 21,95%.
Ωστόσο έχουν καταγραφεί και τιμές στα 224,94 ευρώ τις βραδινές ώρες που με βάση το μοντέλο της οριακής τιμής του συστήματος τιμολόγησης που επηρεάζει το τελικό μέσο όρο.
Στο μεταξύ τα προσκόμματα στον εφοδιασμό στον Κόλπο, προκάλεσαν άμεση αντίδραση στον κόμβο TTF όπου η τιμή να εκτοξεύτηκε ενδοσυνεδριακά στα 48,850 ευρώ/MWh και παραμένει προς ώρας στα 43,3 ευρώ/MWh με άνοδο 35,4%. Σε μηνιαία βάση η άνοδος είναι στο 31,77%, Να σημειωθεί ότι η τιμή ξεπέρασε κατά πολύ την υψηλότερη τιμή που καταγράφηκε στη διάρκεια του 2025 και ήταν τα 38,4 ευρώ/MWh στις 19 Ιουνίου. Με βάση, δε, παράγοντες της αγοράς, τα “απόνερα” θα από την άνοδο της τιμής του LNG θα αρχίσουν να γίνονται εμφανείς από τον επόμενο μήνα τόσο στην αγορά φυσικού αερίου όσο και στον ηλεκτρισμό.
Η επάρκεια
Παρά τις τιμές, ζητήματα με την επάρκεια στην εγχώρια αγορά δεν υπάρχει . Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία (28/2) η πληρότητα της Ρεβυθούσας ήταν 35,7% που αντιστοιχεί σε 127.320 κμ έναντι 43% ή 153.100 κμ ένα μήνα πριν και 44,3% ή 166.640 κμ ένα χρόνο πριν. Στην Ευρώπη η πληρότητα των υπόγειων αποθηκών στις 28/2 ήταν στο 30%, ενώ στα τερματικά εισαγωγής LNG ήταν στο 54,2%.
Ενώ πέραν των εισαγωγών ρώσικου αερίου από το Σιδηρόκαστρο οι οποίες πάντως είναι μειωμένες σε σχέση με το παρελθόν, στη διάρκεια του Μαρτίου προβλέπεται να δέσουν στη Ρεβυθούσα επτά καράβια μεταφοράς LNG κατά κύριο λόγω από τις ΗΠΑ τοι οποίο φέρνουν οι εταιρίες Enerwave, ΔΕΠΑ, Metlen και Motor Oil τα οποία συνολικά αντιστοιχούν σε περισσότερες από 600.000 κμ.
Υπενθυμίζεται ότι η ΕΕ και η χώρα βρίσκεται εν μέσω μιας πολύπλευρης πρόκλησης καθώς με δεδομένες τις δυσκολίες, επιδιώκει και την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Στο φόντο αυτό η ΕΕ συγκαλεί έκτακτη σύσκεψη για αύριο. Συγκεκριμένα η ομάδα συντονισμού φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνεδριάσει την Τετάρτη για να αξιολογήσει τον αντίκτυπο της διευρυνόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Στην ομάδα συμμετέχουν εκπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών οι οποίοι μεταξύ άλλων παρακολουθούν τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου και την ασφάλεια εφοδιασμού στην ΕΕ.
Παρακολουθεί το οικονομικό επιτελείο
Σε αυτό το περιβάλλον η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπό τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου, αλλά και το Υπουργείο Ανάπτυξης υπό τον κ. Τάκη Θεοδωρικάκο και η Αρχή για την παρακολούθηση της Αγοράς παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και επικοινωνεί με όλες τις ενεργειακές εταιρείες της χώρας, χωρίς επί του παρόντος να έχει αποφασιστεί κάποια κίνηση.
Αλλά και με αιχμή τη Μέση Ανατολή, το οικονομικό επιτελείο, εξετάζει σενάρια με έκτακτα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Προφανώς το κριτήριο είναι η διάρκεια της κρίσης και το αν η τιμή του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για 30 ημέρες. “Όλα θα εξαρτηθούν από την ένταση και τη διάρκεια της κρίσης”, αναφέρουν πηγές, υπενθυμίζοντας ότι ήδη στον Προϋπολογισμό έχει ενσωματωθεί το σενάριο μιας πολεμικής κρίσης, που θα οδηγούσε το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια, δηλαδή 40 δολάρια πάνω από το σενάριο βάσης των 62,4 δολαρίων. Σε μια τέτοια περίπτωση, η ανάπτυξη θα “ψαλιδιστεί” γύρω στο 1,9% αντί 2,4%, ενώ ο πληθωρισμός θα “τρέξει” με 4,7% αντί 2,2%.
Ευρωπαϊκή οδός για “‘άμυνες”
“Το υφιστάμενο δημοσιονομικό πλαίσιο και οι ευρωπαϊκοί κανόνες για τις δημόσιες δαπάνες διασφαλίζουν τη σταθερότητα του προγράμματος, επιτρέποντας τη συνέχιση των προτεραιοτήτων μας” συμπληρώνουν οι ίδιες πηγές. Σημειώνεται ότι στις Βρυξέλλες με βάση ανακοίνωση , θα βρίσκεται σήμερα ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, όπου θα έχει συνάντηση με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Ενόψει του Euro Summit, o κ. Πιερρακάκης θα συμμετάσχει σε προπαρασκευαστική διάσκεψη υπό τον Πρόεδρο Α. Κόστα, με τη συμμετοχή της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ.
Στη συνέχεια, ο Έλληνας Υπουργός και Πρόεδρος του Eurogroup θα μεταβεί στο Λουξεμβούργο, όπου θα είναι ομιλητής στο Φόρουμ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων με αντικείμενο την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ και τον διεθνή ρόλο του ενιαίου νομίσματος στο νέο, ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον. Στο πλαίσιο της επίσκεψής του ο κ. Πιερρακάκης, θα συναντηθεί με την Πρόεδρο της ΕΤΕπ Νάντια Καλβίνιο.
Κατά την παραμονή του στο Λουξεμβούργο, ο Πρόεδρος του Eurogroup, ως ex officio Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, θα συναντηθεί με τον επικεφαλής του Μηχανισμού Πιερ Γκραμένια στις εγκαταστάσεις του ESM.
Το Σύμφωνο
Σημειώνεται ότι με βάση το Σύμφωνο Σταθερότητας υπάρχουν πρόνοιες έναντι απρόβλεπτων εξελίξεων ειδικά για τις οροφές δαπανών. Το άρθρο 25 του σχετικού Κανονισμού αναφέρει ότι: “Κατόπιν σύστασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που βασίζεται στην ανάλυσή της, το Συμβούλιο δύναται να εκδώσει, κατά κανόνα εντός τεσσάρων εβδομάδων, σύσταση με την οποία επιτρέπει στα κράτη- μέλη να αποκλίνουν από την πορεία των καθαρών δαπανών τους όπως καθορίζεται από το Συμβούλιο, σε περίπτωση σοβαρής οικονομικής ύφεσης στη ζώνη του ευρώ ή στην Ένωση ως σύνολο, υπό τον όρο ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Το Συμβούλιο θέτει χρονικό όριο ενός έτους στην εν λόγω απόκλιση”.
Μέτρα από το παρελθόν
Στο μεταξύ, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, εάν χρειαστεί, στο τραπέζι βρίσκονται στοχευμένα μέτρα, ώστε να αποφευχθεί ένα νέο πληθωριστικό σοκ και θα ανατρέψει τις προβλέψεις του προϋπολογισμού.
Fuel Pass ξανά στο προσκήνιο
Με βάση την εμπειρία, ένα από τα μέτρα έχει να κάνει με την επαναφορά ενός τύπου Fuel Pass, δηλαδή επιδότησης καυσίμων με εισοδηματικά κριτήρια. Εκτιμάται ότι σε μια "νέα έκδοση" του μέτρου θα επιλεγούν κριτήρια και "φίλτρα" ώστε να είναι πιο στοχευμένο σε σχέση με το παρελθόν, ώστε να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος. Στόχος είναι και να αφορά η ενίσχυση κυρίως σε χαμηλά εισοδήματα, επαγγελματίες οδηγούς και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών. Η εμπειρία των προηγούμενων ετών έδειξε ότι τέτοιου είδους παρεμβάσεις μπορούν να συγκρατήσουν μέρος της πίεσης, χωρίς όμως να εξαλείφουν πλήρως τις αυξήσεις στην αντλία, εφόσον η διεθνής τιμή του πετρελαίου παραμένει υψηλή.
Νέες επιδοτήσεις στο ρεύμα
Παράλληλα, στο οικονομικό επιτελείο εξετάζουν το ενδεχόμενο επαναφοράς επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, σε περίπτωση που η άνοδος του πετρελαίου συμπαρασύρει και τις τιμές χονδρικής στο ρεύμα. Το σενάριο προβλέπει μηχανισμό αυτόματης παρέμβασης, με κρατική επιδότηση ανά κιλοβατώρα, ώστε να απορροφάται μέρος της αύξησης.
«Επιταγή ακρίβειας» για ευάλωτους
Επίσης, στην ατζέντα, είναι το ενδεχόμενο χορήγησης νέας «επιταγής ακρίβειας» σε χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, εφόσον αυξηθεί ο πληθωρισμός και υπάρξει νέο κύμα ανατιμήσεων που θα επηρεάσει τις τιμές σε βασικά αγαθά και τρόφιμα. Στελέχη του υπουργείου Οικονομικών επισημαίνουν ότι η ενεργοποίηση τέτοιων παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης, αλλά και από τα δημοσιονομικά περιθώρια. Προτεραιότητα παραμένει η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας και της αναπτυξιακής τροχιάς της οικονομίας.
Για την ώρα, το μήνυμα από το οικονομικό επιτελείο είναι ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού καθώς όπως τονίζουν αρμόδια στελέχη «βρισκόμαστε ακόμη σε απόσταση από ένα τέτοιο ενδεχόμενο και από την ανάγκη λήψης νέων παρεμβάσεων».
