Η μακρόσυρτη διαδικασία σε σχέση με το πλαίσιο για τις ενισχύσεις στη βιομηχανία δημιουργεί έντονο προβληματισμό στον κλάδο. Συγκεκριμένα, μετά και τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας για τα ζητήματα κανονιστικής συμμόρφωσης που ενδεχομένως αντιμετωπίσει η εφαρμογή του «ιταλικού μοντέλου» στην Ελλάδα (κάτι για το οποίο είχε γίνει επισήμανση εγκαίρως από την ΕΒΙΚΕΝ), αλλά και τα όσα θέτει το νέο πλαίσιο εφαρμογής του μηχανισμού αντιστάθμισης των έμμεσων εκπομπών CO2 , που αποκλείει κάποιες μονάδες υπάρχει έντονη ανησυχία στους κύκλους της ενεργοβόρου βιομηχανίας.
Ειδικά να σημειωθεί ότι, με βάση πηγές του ΥΠΕΝ, το "ιταλικό μοντέλο" πήρε την έγκριση για να εφαρμοστεί στην Ιταλία, όταν δεν υπήρχε ακόμη θεσμοθετημένο ευρωπαϊκό σχήμα στήριξης της βιομηχανίας, όπως το νέο Πλαίσιο για τις Κρατικές Ενισχύσεις για την Καθαρή Βιομηχανία (CISAF), κι άρα πλέον έχει θέματα έναντι των αρχών της Κομισιόν. Έτσι, πλέον, με βάση πληροφορίες, από το ΥΠΕΝ εξετάζονται συνολικά μίγματα άλλων λύσεων αλλά και το προς τα πού θα στρέψει το ενδιαφέρον της η Γερμανία, ειδικά σε σχέση με το CISAF για να εγείρει και τα εθνικά επιχειρήματα.
Στο φόντο αυτό, σε σχόλιό του ο Αντώνης Κοντολέων πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ) κι εν όψει σχετικών συναντήσεων αυτήν την εβδομάδα με την ηγεσία του ΥΠΕΝ αναφέρει:
“Θα περιμένουμε την επίσημη ενημέρωση για τις εξελίξεις στο ιταλικό μοντέλο και για τις νέες προτάσεις του Υπουργείου για να τοποθετηθούμε συνολικά. Εάν όμως ευσταθούν οι δημοσιογραφικές πληροφορίες μιλάμε για ανατροπή των όσων σχεδιάζονταν επί τόσους μήνες ερήμην μας. Πλην όμως η όποια εμπλοκή στην εφαρμογή του ιταλικού μοντέλου δεν αιτιολογεί γιατί δεν προχωρούν αυτονόητα μέτρα που θα μειώσουν το καθημερινό κόστος της βιομηχανίας” αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ και θέτει τέσσερα ερωτήματα:
- Πιο συγκεκριμένα: ΕΤΜΕΑΡ, γιατί δεν αποδίδονται τα 17εκ ανά έτος που οφείλονται από το 2022 και εντεύθεν;
- Γιατί συνεχίζεται η λάθος χρέωση ΕΤΜΕΑΡ στη Μέση Τάση, δηλαδή η ίδια χρέωση για επιλέξιμους και μη καταναλωτές;
- Γιατί δεν ενισχύεται η ΡΑΑΕΥ, ώστε να υπάρξει ουσιαστικός έλεγχος της λειτουργίας της αγοράς και των αυξήσεων στο κόστος της Αγοράς Εξισορρόπησης;
- Γιατί παρά το γεγονός πως τέθηκαν σε λειτουργία οι διασυνδέσεις με την Κρήτη και τις Κυκλάδες δεν μειώνονται τα ΥΚΩ, ενώ αυξάνεται η Χρέωση Χρήσης Συστήματος. Οι βιομηχανίες δεν ευθύνονται για το έλλειμμα του ΕΛΥΚΩ.”
Τα τσιμέντα
Να σημειωθεί, επίσης, ότι στελέχη του κλάδου εκφράζουν ενστάσεις και για το εάν η Κομισιόν θα δεχτεί να ενταχθούν οι τσιμεντοβιομηχανίες, όπως φέρεται να επιδιώκει το ΥΠΕΝ, στο επικαροποιημένο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων με πόρους από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών ρύπων, το λεγόμενο ΣΕΔΕ (ETS State Aid Guidelines). Κι αυτό γιατι τα τσιμέντα, όπως αναφέρεται, στην Κεντρική Ευρώπη, θεωρούνται παραγωικές μονάδες με αναφορά στην εσωτερική αγορά της ΕΕ, σε αντίθεση με τις ελληνικές βιομηχανίες, που κύρια εξάγουν σε χώρες, όπως οι γειτονικές της Αν. Μεσογείου και άρα χρήζουν στήριξης μέσω αντιστάθμισης.
Άρα, με βάση πηγές της βιομηχανίας, εάν επικρατήσει, ως "οδηγός" η κατάσταση και η εικόνα των τσιμεντάδικων, σε χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, είναι, ενδεχομένως, δύσκολο για την Ελλάδα να αποσπάσει ένα ειδικό καθεστώς για τροφοδότηση με επιδοτήσεις από την αντιστάθμιση των εν λόγω μονάδων. Μένει βέβαια να φανεί το τι θα γίνει και εάν θα τελεσφορήσει η προσπάθεια του ΥΠΕΝ που έχει αναφορά σε άκρως δυναμικές επιχειρήσεις, όπως ο ΤΙΤΑΝ και ο ΗΡΑΚΛΗΣ.
Παράλληλα από τη βιομηχανία εκφράζεται προβληματισμός για επιδιωκόμενες, (εκ των υστέρων και παρά τις έγκαιρες σχετικές υπομνήσεις της ΕΒΙΚΕΝ, όπως αναφέρεται) άλλων πιθανών αλλαγών, πέρα από την ήδη συμφωνημένη σταδιακή εφαρμογή, των νέων επικαιροποιημένων συντελεστών ενισχύσεων για την "αντιστάθμιση" με βάση το εθνικό “ανθρακικό αποτύπωμα”.
Μια τέτοια αλλαγή που προτάσσεται από το ΥΠΕΝ έχει να κάνει με την ορθή αποτύπωση του ελληνικού μίγματος ηλεκτροπαραγωγής, όπου ναι μεν έχουν μειωθεί δραστικά οι λιγνίτες και άρα οι εκπομπές, αλλά έχει ισχυρό ρόλο το φυσικό αέριο, που παράλληλα ένεκα και της διασύνδεσης με τις όμορες αγορές διαμορφώνει μια ενιαία κοινότητα (Ρουμανία και Βουλγαρία). Βέβαια για το συγκεκριμένο ζήτημα η ΕΒΙΚΕΝ είχε καταθέσει σχετική μελέτη, για την ενίσχυση της σχετικής επιχειρηματολογίας, πριν ληφθούν από την ΕΕ οι σχετικές αποφάσεις.
Υπενθυμίζεται ότι το εθνικό ανθρακικό αποτύπωμα είναι το κριτήριο με το οποίο υπολογίζεται η επιδότηση για την αντιστάθμιση του κόστους του CO2. Εκεί, δε, με βάση τους νέους κανόνες, για την επόμενη τριετία υπάρχει μείωση κατά 25%. Συγκεκριμένα, το εθνικό “ανθρακικό αποτύπωμα” από 0,73 τόνους CO2/MWh προηγουμένως διαμορφώνεται σε 0,58 τόνους CΟ2/MWh για την επόμενη πενταετία.
Έτσι, όπως αναφέρουν στελέχη της βιομηχανίας, τα νέα αυτά δεδομένα βάζουν τη βιομηχανία της χώρας σε πολύ δυσμενή θέση, ειδικά σε σχέση με τις γειτονικές. Κι αυτό γιατί π.χ. η Βουλγαρία, αν και χώρα με την οποία η Ελλάδα είναι διασυνδεδεμένη, ως προς την αγορά ηλεκτρισμού, μπαίνει σε καλύτερη μοίρα καθώς αποκτά συντελεστή 0,91 τόνους CO2/MWh. Ανάλογα κινείται και η Ρουμανία. Δηλαδή, παρότι η Ελλάδα είναι συνδεδεμένη με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία υπάρχει σημαντική απόκλιση, καθώς η ΕΕ δεν αναγνώρισε αυτό που ισχύει στο πεδίο. Έτσι με συντελεστές 0.91, η Βουλγαρία και 0.96, η Ρουμανία, παρά το ότι ανήκουν στην ίδια ενεργειακή “κοινότητα” με την Ελλάδα απολαμβάνουν πιο ευνοϊκό καθεστώς επιδοτήσεων.
Ο αντίλογος, βέβαια, του ΥΠΕΝ έχει να κάνει ότι εάν από την αρχή γινόταν προσπάθεια για μια ενιαία "κοινότητα", οι συντελεστές Βουλγαρίας και Ρουμανίας θα "ροκανιζόταν" ένεκα των επιδόσεων της Ελλάδας, οδηγώντας τις όμορες χώρες σε θέση "εχθρική" με την Ελλάδα.
Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρεται, η ηγεσία του ΥΠΕΝ παρακολουθεί τα τεκταινόμενα το τι επιδιώκουν οι μεγάλες χώρες σε σχέση με το πλαίσιο ενισχύσεων για τη βιομηχανία σε σχέση και με το CISAF, αλλά και τις πιθανές αλλαγές στο πλαίσιο για την αντιστάθμιση ώστε να πάρει αποφάσεις.
