Η περιβαλλοντική οργάνωση «Healthy Valley» κάλεσε τους πολίτες να αντιδράσουν μαζικά, μετά την έγκριση από την κυβέρνηση παραχωρήσεων για γεωλογικές έρευνες, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα μεταλλευτικά έργα στην ανατολική Βόρεια Μακεδονία.
Η απόφαση, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της κυβέρνησης στις 3 Ιουλίου και φέρει την υπογραφή του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Λιούπτσο Ντιμόφσκι, σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύματος μεταλλευτικής δραστηριότητας στη χώρα, σύμφωνα με την οργάνωση.
«Αυτό είναι ένα κάλεσμα για ενότητα, επαγρύπνηση και μακροχρόνια αντίσταση», ανέφερε η «Healthy Valley» σε ανακοίνωσή της. «Την ώρα που οι απλοί πολίτες αγωνίζονται για μια αξιοπρεπή ζωή, καθαρό αέρα και την προστασία της περιουσίας τους, κάποιοι πίσω από τα γραφεία τους αποφασίζουν με μία μόνο υπογραφή να μετατρέψουν την πατρίδα μας σε ένα απέραντο μεταλλευτικό πεδίο».
Η οργάνωση κάλεσε τους πολίτες να παρακολουθούν στενά την κυβερνητική απόφαση και τις πιθανές συνέπειές της, υποστηρίζοντας ότι οι άδειες γεωλογικής έρευνας δεν αποτελούν απλώς προκαταρκτικές επιστημονικές εργασίες.
Σύμφωνα με την «Healthy Valley», το άρθρο 3 της κυβερνητικής απόφασης αφορά περιοχές έρευνας σε 27 δήμους, μεταξύ των οποίων εκτάσεις από το Κουμάνοβο και το Κράτοβο, μέσω του Βέλες, έως το Βαλάντοβο, τη Γευγελή, το Μποσίλοβο, το Βασίλεβο, τη Στρώμνιτσα και το Νόβο Σέλο.
Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η παραχώρηση πολλαπλών αδειών έρευνας σε μια σχετικά μικρή και πυκνοκατοικημένη περιοχή ενδέχεται να απειλήσει τις αγροτικές κοινότητες και τα τοπικά οικοσυστήματα.
«Δεν πρόκειται για απλές γεωλογικές έρευνες, αλλά για μια προσεκτικά σχεδιασμένη περιβαλλοντική πολιορκία», αναφέρει η ανακοίνωση. «Η παραχώρηση αδειών έρευνας σε τέτοια έκταση σημαίνει ότι τίθεται σκόπιμα σε κίνδυνο το φυσικό περιβάλλον στο οποίο ζουν και εργάζονται οι αγρότες της Βόρειας Μακεδονίας».
Οι ακτιβιστές απορρίπτουν επίσης τον ισχυρισμό ότι η διαδικασία περιορίζεται μόνο στις έρευνες, επισημαίνοντας ότι πολλά μεταλλευτικά έργα στο παρελθόν ξεκίνησαν ακριβώς με αντίστοιχες ερευνητικές δραστηριότητες.
«Κάθε μεταλλείο στο παρελθόν ξεκίνησε ακριβώς με αυτού του είδους τις έρευνες, οι οποίες στη συνέχεια αποτέλεσαν τη βάση για αιτήματα, διαδικασίες διαιτησίας και πιέσεις προς το κράτος», τονίζει η οργάνωση.
Η «Healthy Valley» συνδέει επίσης τις τελευταίες εξελίξεις με τις τροποποιήσεις του άρθρου 55 του νόμου περί Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, οι οποίες είχαν προκαλέσει στο παρελθόν έντονες αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Σύμφωνα με την οργάνωση, οι αλλαγές αυτές επιτρέπουν στους κατόχους παραχωρήσεων να εξασφαλίζουν άδειες εκμετάλλευσης και να ξεκινούν εργασίες σε ιδιωτικές εκτάσεις πριν ολοκληρωθεί πλήρως η διαδικασία απαλλοτρίωσης.
«Με τον τρόπο αυτό, η ιδιωτική περιουσία τίθεται σε δεύτερη μοίρα έναντι των συμφερόντων των κατόχων των παραχωρήσεων», αναφέρει η ανακοίνωση.
Οι περιβαλλοντικοί ακτιβιστές υποστηρίζουν ακόμη ότι η κυβέρνηση επαναλαμβάνει ένα μοντέλο που είχε εφαρμοστεί και τα προηγούμενα χρόνια. Υπενθυμίζουν ότι το 2014 είχαν παραχωρηθεί άδειες γεωλογικής έρευνας σε 22 δήμους της ανατολικής Βόρειας Μακεδονίας σε εταιρείες που ενδιαφέρονταν να ερευνήσουν κοιτάσματα μεταλλικών ορυκτών.
Τότε, οι αντιδράσεις κατοίκων στις περιοχές της Γευγελής, του Βαλάντοβο και της Στρώμνιτσας οδήγησαν σε διαδηλώσεις και τοπικά δημοψηφίσματα κατά των σχεδιαζόμενων μεταλλευτικών έργων.
Η «Healthy Valley» εκτιμά ότι η πρόσφατη κυβερνητική απόφαση απαιτεί εκ νέου την προσοχή και την κινητοποίηση της κοινωνίας, προειδοποιώντας ότι οι σημερινές ερευνητικές δραστηριότητες θα μπορούσαν στο μέλλον να οδηγήσουν στη δημιουργία νέων μεταλλείων σε αγροτικές και κατοικημένες περιοχές.
