«Αποδείξεις και όχι υποσχέσεις» ζητούν οι Κρητικοί από τα μεγάλα έργα και τις επενδύσεις που υλοποιούνται στο νησί, εμφανιζόμενοι θετικοί απέναντι στην ανάπτυξη αλλά ταυτόχρονα ιδιαίτερα απαιτητικοί ως προς τα οφέλη που θα παραμείνουν στις τοπικές κοινωνίες.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μελέτης της MRB Hellas, η οποία παρουσιάστηκε στο συνέδριο «Investing in Change: How Crete is being transformed» στα Χανιά και αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοι του νησιού αντιλαμβάνονται τις μεγάλες επενδύσεις και τα έργα υποδομής που βρίσκονται σε εξέλιξη, από τον ΒΟΑΚ και το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι έως την ηλεκτρική διασύνδεση, τις ενεργειακές υποδομές και τις τουριστικές αναβαθμίσεις.
Η έρευνα δείχνει ότι οι Κρητικοί δεν απορρίπτουν τις επενδύσεις. Αντιθέτως, τις αντιμετωπίζουν ως ευκαιρία ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση ότι θα παράγουν μετρήσιμα αποτελέσματα, θα στηρίζουν τις τοπικές επιχειρήσεις και δεν θα αλλοιώνουν την ταυτότητα του νησιού. Σε μια περίοδο που η Κρήτη βρίσκεται στο επίκεντρο ενός εκτεταμένου κύκλου επενδύσεων, η τοπική κοινωνία εμφανίζεται πρόθυμη να στηρίξει την αλλαγή, αλλά παραμένει επιφυλακτική απέναντι σε σχέδια που δεν συνοδεύονται από σαφές αναπτυξιακό αποτύπωμα για τον τόπο.
Τα στοιχεία της μελέτης σκιαγραφούν έναν πληθυσμό με έντονο επιχειρηματικό προσανατολισμό και υψηλές προσδοκίες. Το 61% των Κρητικών δηλώνει ότι θα ήθελε να διαθέτει δική του επιχείρηση, έναντι 41,7% πανελλαδικά, ενώ το 87,7% αναφέρει ότι αξιοποιεί τις ευκαιρίες όταν αυτές παρουσιάζονται. Παράλληλα, το 51,4% δηλώνει ότι ανταποκρίνεται άνετα στις οικονομικές του υποχρεώσεις και το 83% διαμένει σε ιδιόκτητη κατοικία.
Την ίδια στιγμή, η έρευνα καταγράφει υψηλή προδιάθεση προς την καινοτομία, τις βιώσιμες πρακτικές και τις νέες τεχνολογίες. Οι δείκτες για τους «early adopters», τους συνειδητοποιημένους καταναλωτές και τις φιλοπεριβαλλοντικές συμπεριφορές κινούνται σημαντικά πάνω από τον εθνικό μέσο όρο, στοιχείο που δείχνει ότι η κοινωνία της Κρήτης αντιμετωπίζει θετικά τον εκσυγχρονισμό όταν αυτός συνοδεύεται από πραγματική αξία.
Ωστόσο, οι κάτοικοι του νησιού θέτουν σαφείς προϋποθέσεις. Η σημαντικότερη αφορά τη διατήρηση των οικονομικών ωφελειών στην τοπική οικονομία. Χαρακτηριστικό είναι ότι το δημογραφικό αναδεικνύεται ως κορυφαίο πρόβλημα για το 34,7% των ερωτηθέντων, ποσοστό υπερδιπλάσιο του εθνικού μέσου όρου. Παράλληλα, η έννοια της τοπικής ταυτότητας αναδεικνύεται ως βασικό φίλτρο μέσα από το οποίο αξιολογούνται οι επενδύσεις.
Η μελέτη καταγράφει τέσσερις βασικές στάσεις απέναντι στην ανάπτυξη. Οι Κρητικοί επιθυμούν τα οφέλη των επενδύσεων να παραμένουν στον τόπο, αποδέχονται το επιχειρηματικό ρίσκο όταν αυτό στηρίζεται σε αξιόπιστα στοιχεία, απαιτούν συγκεκριμένα αποτελέσματα αντί γενικών εξαγγελιών και θέλουν η αναπτυξιακή πορεία του νησιού να συμβαδίζει με τη διατήρηση της ιδιαίτερης πολιτιστικής και κοινωνικής του ταυτότητας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα συμπεράσματα για την επιχειρηματική κοινότητα. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι μεγάλες επιχειρήσεις εμφανίζονται περισσότερο έτοιμες να αξιοποιήσουν τις νέες ευκαιρίες που δημιουργούν τα έργα υποδομής, ενώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις απαιτούνται πολιτικές στήριξης ώστε να μπορέσουν να συμμετάσχουν ισότιμα στη νέα αναπτυξιακή φάση.
Εν κατακλείδι, το κεντρικό μήνυμα της έρευνας είναι σαφές. Η Κρήτη δεν αντιστέκεται στην ανάπτυξη ούτε φοβάται τις μεγάλες επενδύσεις. Αντιθέτως, επιδιώκει να συμμετέχει ενεργά σε αυτές. Οι πολίτες του νησιού εμφανίζονται έτοιμοι να στηρίξουν έργα όπως ο ΒΟΑΚ, το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι, οι ενεργειακές διασυνδέσεις και οι νέες επενδύσεις, αρκεί τα οφέλη να διαχέονται στην τοπική κοινωνία, να ενισχύουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και να διατηρούν ζωντανή την ταυτότητα που καθιστά την Κρήτη ξεχωριστή.
