Με ένα μείγμα ανακούφισης και επιφυλακτικότητας μπαίνει το 2026 για τη Λίμνη Μόρνου, τον βασικότερο ταμιευτήρα που στηρίζει την υδροδότηση της Αττικής. Οι συνεχόμενες βροχές από τα τέλη του φθινοπώρου και έπειτα φαίνεται να έχουν αρχίσει να αποτυπώνονται στο ανάγλυφο της λίμνης, δημιουργώντας μια πρώτη –έστω εύθραυστη– εικόνα βελτίωσης.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του Meteo, τα οποία βασίζονται σε ανάλυση δορυφορικών εικόνων υψηλής ανάλυσης, η έκταση της λίμνης στις πρώτες ημέρες του 2026 εκτιμάται στα 9,1 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Πρόκειται για ένα μέγεθος που συνδέεται άμεσα με τις αυξημένες βροχοπτώσεις των τελευταίων εβδομάδων και διακόπτει, έστω προσωρινά, τη φθίνουσα πορεία που χαρακτήρισε μεγάλο μέρος του προηγούμενου έτους.
Το αποτύπωμα του 2025: Μια χρονιά συρρίκνωσης
Η εικόνα του 2025 για τη Λίμνη Μόρνου υπήρξε ξεκάθαρη και ανησυχητική. Από τον Φεβρουάριο και μετά καταγράφηκε σταθερή μείωση της έκτασης, αποτέλεσμα ενός συνδυασμού χαμηλών βροχοπτώσεων και περιορισμένων χιονοπτώσεων στα ορεινά της περιοχής. Μόνο προς τα τέλη Νοεμβρίου εμφανίστηκαν τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης, τα οποία συνεχίζονται μέχρι σήμερα.
Οι μετρήσεις από δύο κομβικούς μετεωρολογικούς σταθμούς επιβεβαιώνουν τη δύσκολη χρονιά. Στον σταθμό του Φράγματος Μόρνου, το ετήσιο ύψος βροχής για το 2025 έφτασε τα 670 χιλιοστά – μία από τις χαμηλότερες τιμές της τελευταίας δεκαετίας. Αντίστοιχα, στον Κονιάκο Φωκίδας, τα 620 χιλιοστά καταγράφονται ως η χαμηλότερη επίδοση από το 2012.
Ακόμη πιο απογοητευτική ήταν η εικόνα των χιονοπτώσεων. Με εξαίρεση ένα σύντομο διάστημα στα μέσα Ιανουαρίου, η χιονοκάλυψη κινήθηκε κάτω από τα κανονικά επίπεδα, στερώντας από τον ταμιευτήρα έναν κρίσιμο μηχανισμό φυσικής τροφοδοσίας.
Λειψυδρία: Μια κρίση με βάθος χρόνου
Η κατάσταση στη Λίμνη Μόρνου δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Η Ελλάδα διανύει ήδη τον τρίτο συνεχόμενο χρόνο με «φτωχές» υδρολογικές συνθήκες, σε έναν μαραθώνιο άντλησης και διαχείρισης υδατικών αποθεμάτων. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στις μειωμένες βροχές, αλλά επιτείνεται από διαρροές στα δίκτυα, υπερκατανάλωση, σπατάλη και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Δεν είναι τυχαίο ότι τον Νοέμβριο του 2025 το λεκανοπέδιο κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, σε μια κρίση που χαρακτηρίζεται ως η σοβαρότερη των τελευταίων 30 ετών. Οι εικόνες των «γυμνών» από χιόνια βουνών, των λιμνών που υποχωρούσαν και του χωριού Κάλλιο που αποκαλύφθηκε από τον πυθμένα του ταμιευτήρα, λειτούργησαν ως ηχηρό καμπανάκι.
Τα έργα και το στοίχημα της επάρκειας
Μπροστά στον κίνδυνο να τεθεί σε δοκιμασία η υδροδότηση της Αττικής, η Πολιτεία και η ΕΥΔΑΠ προχωρούν το έργο «Εύρυτος». Πρόκειται για τη μερική εκτροπή υδάτων από τον Κρικελιώτη και τον Καρπενησιώτη ποταμό προς τον Εύηνο, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029. Το έργο επελέγη ως ηπιότερη και οικονομικότερη λύση σε σχέση με παλαιότερα σενάρια που αφορούσαν τη λίμνη Κρεμαστών.
Μια μικρή «ανάσα» από τον καιρό
Στο κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας συμβάλλει και η παρουσία του φαινομένου La Niña, το οποίο τείνει να ρίχνει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες. Αν και ο αντίκτυπός του στην Ανατολική Μεσόγειο αναμένεται περιορισμένος, όπως έχει επισημανθεί και από τη NASA, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι θα επιμείνει έως τον Ιανουάριο και θα εξασθενήσει μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026.
Οι έντονες βροχές των πρώτων ημερών του νέου έτους στη λεκάνη του Μόρνου δίνουν μια προσωρινή ανάσα και κρατούν ζωντανή την ελπίδα ότι το 2026 μπορεί να αποδειχθεί πιο ευνοϊκό. Ωστόσο, το μήνυμα των ειδικών παραμένει σαφές, καθώς χωρίς συστηματική εξοικονόμηση, εκσυγχρονισμό των δικτύων και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, κάθε βροχή θα είναι απλώς μια μικρή αναβολή σε ένα πρόβλημα που βαθαίνει.
