Αποστολή Ελσίνκι,
Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers αλλάζει τα δεδομένα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, δημιουργώντας νέες προκλήσεις αλλά και σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες. Το κεντρικό ερώτημα που τίθεται πλέον για την Ευρώπη είναι αν μπορεί να φιλοξενήσει εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας χωρίς να επιβαρύνει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στο συνέδριο της Eurelectric, με αφορμή το σχέδιο ανάπτυξης data centers στην Κοζάνη, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, υπογράμμισε ότι οι προτεραιότητες είναι πλέον ξεκάθαρες, περισσότερες επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, επιτάχυνση της ηλεκτροποίησης της οικονομίας, ανάπτυξη νέων δικτύων και διασυνδέσεων και δημιουργία υποδομών που θα μπορούν να υποστηρίξουν τη νέα ψηφιακή εποχή.

Όπως ανέφερε, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται πλέον σε φιλοδοξίες και στόχους. «Πρέπει να περάσουμε από την επιδίωξη στην εκτέλεση και την εφαρμογή», σημείωσε, τονίζοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί έργα που είναι οικονομικά βιώσιμα και χρηματοδοτήσιμα, ενώ ταυτόχρονα θα διασφαλίζουν προσιτές τιμές ενέργειας για τους καταναλωτές.
Ο επικεφαλής της ΔΕΗ στάθηκε ιδιαίτερα στη σύνδεση μεταξύ τεχνητής νοημοσύνης και ενεργειακής ζήτησης, επισημαίνοντας ότι τα data centers αποτελούν έναν από τους βασικούς παράγοντες αύξησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, η δυνατότητα της Ευρώπης να προσελκύσει τέτοιες επενδύσεις εξαρτάται άμεσα από την επάρκεια των δικτύων μεταφοράς και διανομής, καθώς και από την ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων.
«Το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς θα δημιουργήσουμε data centers με ανταγωνιστικό κόστος, αλλά και πώς θα σχεδιάσουμε το ηλεκτρικό σύστημα που θα τα υποστηρίζει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας βαδίζει προς μια περίοδο κατά την οποία η κατανάλωση ηλεκτρισμού θα αυξάνεται σημαντικά, ενώ η χρήση φυσικού αερίου θα μειώνεται. Η εξέλιξη αυτή καθιστά αναγκαία την προσθήκη νέας παραγωγικής ισχύος από καθαρές πηγές, καθώς σε διαφορετική περίπτωση οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας θα δεχθούν ισχυρές πιέσεις.
Ο Γιώργος Στάσσης υπενθύμισε ότι η Ευρώπη βίωσε τα τελευταία χρόνια δύο μεγάλες ενεργειακές κρίσεις, από τις οποίες προέκυψε ένα σαφές συμπέρασμα, η μείωση της εξάρτησης από τους υδρογονάνθρακες αποτελεί αναγκαιότητα. Ωστόσο, όπως σημείωσε, αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις ελλείψεις διασυνδέσεων, ειδικά στην Ανατολική Ευρώπη, οι οποίες εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την ενεργειακή ασφάλεια και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς.
Αναφερόμενος στην εμπειρία των Ηνωμένων Πολιτειών και ειδικότερα της Βιρτζίνια, όπου συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός data centers, επισήμανε ότι η αυξημένη ζήτηση απαιτεί πρόσθετη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να μην επηρεάζονται οι υπόλοιποι καταναλωτές. Το ίδιο μοντέλο, όπως υποστήριξε, πρέπει να ακολουθηθεί και στην Ευρώπη.
«Το μήνυμα προς τους πολίτες είναι απλό: χρειαζόμαστε περισσότερη καθαρή παραγωγή, περισσότερα δίκτυα και περισσότερες επενδύσεις, ώστε η ανάπτυξη των data centers και της τεχνητής νοημοσύνης να μην μεταφραστεί σε υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας», ήταν το βασικό νόημα της τοποθέτησής του.
Ο επικεφαλής της ΔΕΗ τόνισε ακόμη ότι η ενεργειακή μετάβαση εξελίσσεται με πολύ ταχύτερους ρυθμούς απ’ ό,τι στο παρελθόν, ενώ παράλληλα επηρεάζεται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις διαδοχικές κρίσεις. «Δεν πρόκειται για μια διαφορετική μετάβαση, αλλά για μια διαδικασία που εξελίσσεται παράλληλα με τις νέες προκλήσεις και αλλάζει από χρόνο σε χρόνο», ανέφερε.
Στο πλαίσιο αυτό, η Eurelectric και οι συμμετέχουσες εταιρείες προχωρούν σε τρεις νέες δεσμεύσεις συνεργασίας, με στόχο μέσα στον επόμενο χρόνο να εκπονηθεί μελέτη που θα εξετάσει τον τρόπο ανάπτυξης των απαραίτητων υποδομών, τον σχεδιασμό των data centers, την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και τη διασφάλιση ότι όλα αυτά θα υλοποιηθούν με βιώσιμο, ασφαλή και οικονομικά αποδοτικό τρόπο.
Η Κοζάνη, μέσα από το εγχείρημα της ΔΕΗ για τη δημιουργία ενός νέου κόμβου ψηφιακών και ενεργειακών υποδομών, φιλοδοξεί να βρεθεί στην πρώτη γραμμή αυτής της νέας εποχής, όπου η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης θα συνδέεται άμεσα με την πράσινη ενέργεια και τον μετασχηματισμό του ηλεκτρικού συστήματος.