Με τις ευρωεκλογές του 2024 και την αναδιοργάνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να πλησιάζουν, οι Βρυξέλλες θα πρέπει να σπεύσουν να ολοκληρώσουν τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις για το βιώσιμο και διαφοροποιημένο εμπόριο της ΕΕ μέχρι το τέλος του 2023.
Στο τραπέζι βρίσκονται δύο σχέδια νόμου ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα καταπατηθούν ανθρώπινα δικαιώματα ή επιβάρυνση του περιβάλλοντος σε όλο το μήκος των αλυσίδων αξίας της ΕΕ και τις εμπορικές συμφωνίες, όμως οι διαπραγματεύσεις αποδεικνύονται χρονοβόρες και σκληρές – ενώ ενδέχεται να μην προλάβουν την προθεσμία.
Περισσότερο εμπόριο…
Μετά από ορισμένες σχετικά εύκολες νίκες τους τελευταίους 12 μήνες, όπως η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με τη Χιλή και η υπογραφή συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τη Νέα Ζηλανδία, η ΕΕ έχει τώρα στο στόχαστρό της μεγαλεπίβολα σχέδια.
Στις 20 Ιουλίου, το Συμβούλιο της ΕΕ έδωσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εντολή να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία για κρίσιμα ορυκτά (CMA) με τις ΗΠΑ.
Η ΕΕ επιθυμεί οι παραγωγοί ηλεκτρικών οχημάτων (EV) να ληφθούν υπόψη για γενναιόδωρες αμερικανικές επιδοτήσεις στο πλαίσιο του νόμου περί μείωσης του πληθωρισμού (IRA), παρά τις απαιτήσεις της για αγορά εγχώριων μπαταριών EV.
Οι βιομηχανίες παραγωγής από χώρες με συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ, όπως ο Καναδάς και το Μεξικό, μπορούν να επωφεληθούν από τις επιδοτήσεις του IRA, ενώ οι ευρωπαίοι παραγωγοί αποκλείονται εν μέρει.
Ενώ η ΕΕ θα πιέσει σκληρά για μια τέτοια συμφωνία, δεδομένου του φόβου να χάσει στον παγκόσμιο αγώνα για την πράσινη βιομηχανία, οι ΗΠΑ είναι απίθανο να παράσχουν δωρεάν πρόσβαση στις επιδοτήσεις τους.
Η Κομισιόν θα ήθελε επίσης να υπογράψει επιτέλους τη συμφωνία με το εμπορικό μπλοκ της Mercosur της Νότιας Αμερικής.
Ενώ οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν το 2019, η αντίσταση της Γαλλίας και άλλων χωρών με ισχυρά γεωργικά συμφέροντα και περιβαλλοντικές ανησυχίες οδήγησε σε διαπραγματεύσεις για μια παράλληλη συμφωνία που θα ζητούσε διαβεβαιώσεις σχετικά με τις πολιτικές βιωσιμότητας της Νότιας Αμερικής.
Η ολοκλήρωση της συμφωνίας με τη Mercosur είναι ένας από τους μεγάλους στόχους της ισπανικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, αλλά ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα δεν είναι διατεθειμένος να υποκύψει εύκολα στις επιθυμίες της ΕΕ.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής μεταξύ των ηγετών της ΕΕ, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής στα μέσα Ιουλίου, ζήτησε μια πιο «ισορροπημένη» συμφωνία που δεν θα προβλέπει την παραχώρηση αυτονομίας των χωρών της Νότιας Αμερικής όσον αφορά τις πολιτικές τους για τη βιωσιμότητα.
Με τα γεωργικά συμφέροντα της Γαλλίας, της Ιρλανδίας, της Ολλανδίας και της Αυστρίας να αντιτίθενται σθεναρά στη συμφωνία, θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί συμφωνία πριν από το τέλος του έτους.
Η ΕΕ βρίσκεται επίσης στους τελικούς γύρους των διαπραγματεύσεων για μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Αυστραλία, όμως οι διαφωνίες σχετικά με την πρόσβαση στην αγροτική αγορά, τις γεωγραφικές ενδείξεις και την πρόσβαση στα αυστραλιανά ορυκτά προκάλεσαν μια καθυστέρηση στην ολοκλήρωση.
Στα μέσα Ιουλίου, ο Αυστραλός υπουργός Εμπορίου ταξίδεψε στις Βρυξέλλες, δημιουργώντας ελπίδες για επικείμενη ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων. Αντ’ αυτού όμως, διέκοψε τη συνέχεια τις συνομιλίες λόγω της δυσαρέσκειάς του για τις προσφορές πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά.
Εδώ και πάνω από ένα χρόνο, η ΕΕ διεξάγει επίσης συνομιλίες με την Ινδία για μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου. Η υποήπειρος θεωρείται από πολλούς ως πιθανή εναλλακτική λύση στην Κίνα και ιδανικός εταίρος για τον στόχο της ΕΕ να διαφοροποιήσει το εμπόριό της.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις με την παραδοσιακά προστατευτική Ινδία είναι δύσκολες και καθυστερούν. Ο στόχος είναι να ολοκληρωθούν οι συνομιλίες πριν από το τέλος του έτους, καθώς τόσο η ΕΕ όσο και η Ινδία οδεύουν προς εκλογές την άνοιξη του 2024.
…Περισσότερη βιωσιμότητα
Ενώ η ΕΕ εντείνει τις προσπάθειές της για τη διαφοροποίηση και την ενίσχυση των εμπορικών της σχέσεων, πιέζει επίσης να καταστήσει το εμπόριο πιο βιώσιμο.
Το πρώτο νομοθέτημα που παρουσίασε η Επιτροπή το 2022 και το οποίο εξετάζεται τώρα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις χώρες της ΕΕ είναι η οδηγία για τη δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη εταιρική βιωσιμότητα (CSDDD), η οποία θα καταστήσει τις μεγάλες εταιρείες υπόλογες για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος σε όλη την αλυσίδα αξίας τους.
Οι Ευρωπαίοι διαπραγματευτές εργάζονται για να συμφωνήσουν στην έγκριση της οδηγίας αφού τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και οι κυβερνήσεις των κρατών μελών συμφωνήσουν στις αντίστοιχες θέσεις τους. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις είναι υποτονικές, με σημαντικές διαφορές σε βασικά ζητήματα, όπως το συνολικό πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και του ορισμού της αλυσίδας αξίας.
Συγκεκριμένα, το Κοινοβούλιο θέλει να συμπεριλάβει τις μικρότερες εταιρείες και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες ώστε να καλύψει τις πωλήσεις προϊόντων, τη διανομή, τη μεταφορά, την αποθήκευση και τη διαχείριση αποβλήτων, σε αντίθεση με τη θέση των κρατών μελών.Οι εθνικές κυβερνήσεις είναι επίσης διχασμένες σε διάφορα σημεία του νομοσχεδίου.
Οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν τον Σεπτέμβριο, αλλά η ισπανική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ θα πρέπει να επιταχύνει τη διαδικασία αν θέλει να καταλήξει σε συμφωνία πριν από τις ευρωεκλογές.
Οι διαπραγματεύσεις για ένα δεύτερο νομοθετικό κείμενο που αποσκοπεί στην απομάκρυνση των προϊόντων που κατασκευάζονται με καταναγκαστική εργασία από την αγορά της ΕΕ προχωρούν εξίσου με αργούς ρυθμούς.
Ο κανονισμός θα εφαρμόζεται σε όλα τα προϊόντα που κατασκευάζονται εντός ΕΕ, εξάγονται από την ΕΕ ή εισάγονται στην ΕΕ και θα πρέπει να αποσύρονται από την αγορά εάν διαπιστωθεί ότι η εγρασία για αυτά περιλάμβανε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατόπιν έρευνας από τις εθνικές αρχές.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη καταθέσει τροπολογίες στον κανονισμό και εξετάζει το ενδεχόμενο επέκτασης των κανόνων στις υπηρεσίες μεταφοράς, αποθήκευσης, συσκευασίας και διανομής που ενδέχεται να χρησιμοποιούν καταναγκαστική εργασία.
Επιπλέον, οι νομοθέτες που έχουν αναλάβει τον εν λόγω φάκελο θέλουν να συμπεριλάβουν μέτρα αποκατάστασης για τα θύματα και να διασφαλίσουν ότι οι εταιρείες αποδεικνύουν ότι δεν χρησιμοποιήθηκε καταναγκαστική εργασία για προϊόντα υψηλού κινδύνου από περιοχές υψηλού κινδύνου.
Οι χώρες της ΕΕ εξετάζουν επίσης το σχέδιο νόμου, αλλά η πρόοδος είναι πιο αργή από ό,τι στο Κοινοβούλιο και δεν είναι σαφές αν οι διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν πριν τεθούν όλες οι διαδικασίες στον πάγο λόγω των ευρωεκλογών το 2024.
Πηγή: euractiv.gr
