Σαφές μήνυμα για την ανάγκη ενίσχυσης του ανταγωνισμού στην ελληνική οικονομία, ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι θα θιγούν εγχώρια οικονομικά συμφέροντα, έστειλε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στον ΣΚΑΪ 100,3.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε ο πληθωρισμός, ο οποίος εξακολουθεί να κινείται στην Ελλάδα υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ο κ. Στουρνάρας συνέδεσε τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις με την υπερβάλλουσα ζήτηση, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι η απάντηση δεν θα πρέπει να αναζητηθεί στην καταστολή της κατανάλωσης, αλλά στην ενίσχυση της προσφοράς.
Όπως τόνισε, εάν η Ελλάδα θέλει να μειώσει τον πληθωρισμό, θα πρέπει να ανοίξει περισσότερο την οικονομία της στον ανταγωνισμό.
Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος υπογράμμισε ότι μια τέτοια διαδικασία δεν είναι εύκολη και θα πρέπει να προχωρήσει ακόμη και στην περίπτωση που πλήττει υφιστάμενα εγχώρια οικονομικά συμφέροντα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο ελληνικός πληθωρισμός βρίσκεται αυτή την περίοδο περίπου στο 3%, έναντι περίπου 2% κατά μέσο όρο στην Ευρωζώνη. Για τον κ. Στουρνάρα, η διαφορά αυτή συνδέεται με την ισχυρή ζήτηση στην ελληνική οικονομία.
Η λύση, όπως εξήγησε, δεν είναι να περιοριστεί η ζήτηση, αλλά να αυξηθεί η προσφορά. Αυτό προϋποθέτει την άρση των εμποδίων που δυσκολεύουν την είσοδο νέων επιχειρήσεων στην ελληνική αγορά και σε επιμέρους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας.
Με άλλα λόγια, η παρέμβαση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος μεταφέρει τη συζήτηση για την ακρίβεια από το πεδίο αποκλειστικά της δημοσιονομικής πολιτικής και των προσωρινών μέτρων στήριξης στο πεδίο των διαρθρωτικών αλλαγών.
Η λογική που περιέγραψε είναι ότι μια οικονομία με περισσότερες επιχειρήσεις, χαμηλότερα εμπόδια εισόδου και ισχυρότερο ανταγωνισμό μπορεί να αυξήσει την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, περιορίζοντας τις πιέσεις στις τιμές χωρίς να χρειαστεί να «φρενάρει» η οικονομική δραστηριότητα.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια παρέμβαση που αγγίζει μία από τις βασικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας: τη λειτουργία αγορών στις οποίες η προσφορά παραμένει περιορισμένη ή η είσοδος νέων παικτών συναντά εμπόδια.
Το μήνυμα του κ. Στουρνάρα είναι ότι η αντιμετώπιση του πληθωρισμού δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στα επιτόκια ή σε μέτρα ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος. Χρειάζεται παράλληλα μεγαλύτερη παραγωγική δυναμικότητα και περισσότερος ανταγωνισμός.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει, σε αυτό το πλαίσιο, η αναφορά του στα εγχώρια οικονομικά συμφέροντα. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος αναγνώρισε ουσιαστικά ότι το άνοιγμα των αγορών δημιουργεί συγκρούσεις με κατεστημένες δομές, υποστηρίζοντας όμως ότι οι αλλαγές πρέπει να προχωρήσουν.
Η τρίτη θητεία στην Τράπεζα της Ελλάδος
Ο Γιάννης Στουρνάρας αναφέρθηκε παράλληλα στις προτεραιότητες της τρίτης θητείας του στο τιμόνι της Τράπεζας της Ελλάδος.
Ως βασικό στόχο έθεσε την εδραίωση της νομισματικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, καθώς και τη διατήρηση ενός ισχυρού τραπεζικού συστήματος.
Η αναφορά αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, κατά την οποία οι κεντρικές τράπεζες καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ της ανάγκης ελέγχου του πληθωρισμού και της προστασίας της οικονομικής δραστηριότητας και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος επισήμανε χαρακτηριστικά ότι οι κεντρικές τράπεζες έχουν σημαντική δουλειά μπροστά τους προκειμένου να προστατεύσουν το δημόσιο αγαθό που αποτελεί το χρήμα της κεντρικής τράπεζας.
Το συνολικό μήνυμα της σημερινής παρέμβασης Στουρνάρα είναι διπλό: από τη μία πλευρά, η διατήρηση της νομισματικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και, από την άλλη, η ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες διαρθρωτικές αιτίες που κρατούν τον ελληνικό πληθωρισμό υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Και σε αυτό το δεύτερο σκέλος, η συνταγή που προτείνει είναι σαφής: περισσότερος ανταγωνισμός, λιγότερα εμπόδια εισόδου για νέες επιχειρήσεις και αύξηση της παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών — ακόμη και όταν οι αλλαγές αυτές συγκρούονται με υφιστάμενα οικονομικά συμφέροντα.
