Το ναυάγιο στις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν σηματοδοτεί απαραίτητα το τέλος των προσπαθειών για την επίλυση της σύγκρουσης, αλλά η εισαγωγή ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ στις ιρανικές αποστολές που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ εισάγει ένα νέο πιθανό σημείο ανάφλεξης, όπως επισημαίνει η Capital Economics.
Αυτό ωθεί την κατάσταση πιο κοντά σε λενα δυσμενές σενάριο σύμφωνα με το οποίο η σύγκρουση παρατείνεται για τουλάχιστον τρεις ακόμη μήνες σε μια έντονη φάση, προκαλώντας εκτεταμένες, σημαντικές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές στην περιοχή, ενώ η παγκόσμια οικονομία φλερτάρει με την ύφεση και οι τιμές της ενέργειας διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.
Υπό αυτό το σενάριο, μετά από τρεις μήνες - δηλαδή στο β’ εξάμηνο του έτους, είτε οι ΗΠΑ/Ισραήλ και το Ιράν επιδιώκουν εκεχειρία είτε η σύγκρουση γίνεται πολύ λιγότερο έντονη για τη διατήρηση υλικών.
Η διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ επιστρέφει αλλά η ζημιά στις εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή σημαίνει ότι χρειάζεται πολύς χρόνος για να αποκατασταθεί η παραγωγή στα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση. Έτσι, το πετρέλαιο Brent αναμένεται να διαμορφωθεί stα 120 δολάρια το βαρέλι το 2026 πριν υποχωρήσει στα 100 δολάρια το 2027. Το φυσικό αέριο TTF θα εκτοξευθεί στα 105 ευρώ ανά MWh φέτος, ενώ το 2027 θα κινηθεί στα 90 ευρώ
Όπως επισημαίνει η Capital Economics, η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων δεν προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη δεδομένου του χάσματος μεταξύ των δύο πλευρών. Ο οίκος είχε τονίσει πως μετά την εκεχειρία της περασμένης εβδομάδας, οποιαδήποτε βιώσιμη συμφωνία θα απαιτούσε σημαντικές παραχωρήσεις και από τα δύο μέρη. Τα βασικά σημεία τριβής φαίνεται να αφορούν τον συνεχιζόμενο έλεγχο του Ιράν επί των αποθεμάτων ουρανίου, την επιδίωξη πυρηνικών δυνατοτήτων, τη χρηματοδότηση περιφερειακών πληρεξουσίων και τον αποτελεσματικό έλεγχο των αποστολών μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ο Τραμπ αντέδρασε ανακοινώνοντας ναυτικό αποκλεισμό κατά των πλοίων που εισέρχονται ή αποπλέουν από ιρανικά λιμάνια. Αυτό θα προκαλέσει μικρή πρόσθετη σύσφιξη στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, η οποία αντικατοπτρίζεται στην αύξηση κατά 7% των τιμών του αργού πετρελαίου Brent σε πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι χθες, σημειώνει η Capital Economics. Το Ιράν αντιπροσωπεύει περίπου το 4% της παγκόσμιας προσφοράς, μεγάλο μέρος της οποίας εξάγεται στην Κίνα. Αποκλείοντας την κύρια πηγή εισροών ξένου συναλλάγματος του Ιράν - οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν ήταν ίσες με 45 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, ή 13% του ΑΕΠ - η κίνηση αυτή θα επιδεινώσει τις πιέσεις στο ισοζύγιο πληρωμών και θα επιδεινώσει τη ζημιά στην οικονομία του Ιράν από τον πόλεμο.
Η κίνηση αυτή σαφώς αποσκοπεί στην αύξηση της πίεσης στην Τεχεράνη, αλλά μπορεί επίσης να έχει ως στόχο να πιέσει το Πεκίνο να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο στη διαμεσολάβηση για μια κατάπαυση του πυρός και την επανέναρξη των πλήρων εμπορικών ροών μέσω των Στενών, σημειώνει ο οίκος.
Στην πράξη, ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργήσει νέες πιθανές εστίες ανάφλεξης. Θα κατασχέσει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ συμμαχικά πλοία που έχουν πληρώσει διόδια στην Τεχεράνη; Θα στοχοποιήσει κινεζικά πλοία στα Στενά; Και τα δύο αποτελέσματα θα αποτελούσαν σημαντική κλιμάκωση, τονίζει η Capital Economics.
Πέρα από αυτό, τρία πράγματα αξίζει να παρακολουθήσουμε τις επόμενες ώρες, όπως επισημαίνει.
Το πρώτο είναι το αν η ευρύτερη εκεχειρία στην περιοχή συνεχίζει να τηρείται - προς το παρόν, φαίνεται να ισχύει.
Το δεύτερο είναι αν υπάρχουν ανανεωμένες προσπάθειες από τρίτα μέρη για να φέρουν τις ΗΠΑ και το Ιράν πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, και πώς αντιδρούν και οι δύο πλευρές.
Και το τρίτο είναι το πώς αντιδρά το Ιράν στον αποκλεισμό - ιδίως, αν επιδιώκει να διαταράξει τις μεταφορές πετρελαίου αλλού στον Κόλπο, για παράδειγμα μέσω επιθέσεων δι' αντιπροσώπων σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Μέχρι στιγμής, οι εξαγωγές μέσω του λιμανιού Γιανμπού στη δυτική ακτή ήταν καθοριστικές για τη Σαουδική Αραβία στην εκτροπή των ροών πετρελαίου της μακριά από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι εξελίξεις του Σαββατοκύριακου ενισχύουν το ότι, ενώ και οι δύο πλευρές μπορεί τελικά να επιθυμούν μια συμφωνία, οι θέσεις τους αντανακλούν βαθύτερες και, στην περίπτωση του Ιράν, υπαρξιακές ανησυχίες. Όσο περισσότερο διαρκεί η σύγκρουση, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να βρεθεί κοινό έδαφος πάνω στο οποίο μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία, εκτιμά η Capital Economics.
Η αντίδραση στις αγορές ακολούθησε το γνωστό σενάριο που παρατηρήθηκε κατά τις πρόσφατες κλιμακώσεις - ισχυρότερο δολάριο, πτώση στις μετοχές και, παρά τη γενική αύξηση της αποστροφής ρίσκου, υψηλότερες αποδόσεις ομολόγων, καθώς οι αγορές εκτιμούν τις πληθωριστικές συνέπειες των αυξημένων τιμών ενέργειας και της περαιτέρω διαταραχής του εφοδιασμού. Οι κινήσεις στις αγορές ήταν μέχρι στιγμής αρκετά μικρές σε σύγκριση με τις προηγούμενες κλιμακώσεις. Παρ 'όλα αυτά, η όλη κατάσταση ωθείται πιο κοντά στο «δυσμενές σενάριο» του οίκου, το οποίο, εκτός από υψηλές τιμές ενέργειας το 2026-2027, περιλαμβάνει ολίσθηση της παγκόσμιας ανάπτυξης σε έδαφος ύφεσης και εκτεταμένες αυξήσεις των επιτοκίων.
Το αν θα φτάσουμε εκεί θα εξαρτηθεί από το πώς θα εξελιχθούν τα γεγονότα τις αμέσως επόμενες ημέρες, καταλήγει η Capital Economics..
