Αύξηση του πληθωρισμού και μείωση της μεγέθυνσης του ΑΕΠ, των ιδιωτικών επενδύσεων και της απασχόλησης, φέρνει η αύξηση της τιμής του πετρελαίου, σύμφωνα με ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδας, όπως περιλαμβάνεται στην έκθεση του Διοικητή για το 2025, που παρουσιάστηκε τη Μεγάλη Δευτέρα.
«Η ανάλυση καταδεικνύει ότι μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα. Οι επιδράσεις αυτές προκύπτουν κυρίως μέσω της αύξησης του κόστους παραγωγής και της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, ενώ οι εξωτερικοί δίαυλοι μετάδοσης ενισχύουν περαιτέρω τις αρνητικές επιδράσεις μέσω της μείωσης της εξωτερικής ζήτησης. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία των εξελίξεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ιδίως σε περιόδους αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας όπως οι πρόσφατες εντάσεις στη Μέση Ανατολή, για την πορεία του πληθωρισμού και της οικονομικής δραστηριότητας», επισημαίνουν χαρακτηριστικά οι οικονομολόγοι της κεντρικής τράπεζας.
Η ανάλυση βασίζεται σε προσομοιώσεις που πραγματοποιούνται με δύο συμπληρωματικά υποδείγματα της Τράπεζας της Ελλάδος: το ετήσιο μακροοικονομικό υπόδειγμα (BoG’s model) και το δυναμικό στοχαστικό υπόδειγμα γενικής ισορροπίας (DSGE model). Το σενάριο το οποίο εξετάζεται είναι μια μέση ετήσια αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 22% το 2026.
Στο ετήσιο μακροοικονομικό υπόδειγμα, ο χρονικός ορίζοντας της προσομοίωσης καλύπτει την περίοδο 2026 27. Τα αποτελέσματα σύμφωνα με το εν λόγω υπόδειγμα υποδεικνύουν αύξηση του πληθωρισμού κατά 0,38% το 2026 και κατά 0,27% το 2027 σε σχέση με το βασικό σενάριο αναφοράς, σύμφωνα με το οποίο η τιμή του πετρελαίου δεν αυξάνεται. Παράλληλα, ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ μειώνεται κατά 0,07% το 2026 και κατά 0,12% το 2027.
Οι επιδράσεις αυτές προκύπτουν μέσω των διαύλων ζήτησης και προσφοράς. Από την πλευρά της ζήτησης, η αύξηση της τιμής του πετρελαίου ενισχύει τον πληθωρισμό και μειώνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, περιορίζοντας την ιδιωτική κατανάλωση. Από την πλευρά της προσφοράς, η υψηλότερη τιμή του πετρελαίου αυξάνει το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων, οδηγώντας σε άνοδο των τελικών τιμών και σε μείωση της ζητούμενης ποσότητας αγαθών στην εγχώρια οικονομία.
Αύξηση πληθωρισμού 0,42%, μείωση ΑΕΠ και επενδύσεων
Το δυναμικό στοχαστικό υπόδειγμα γενικής ισορροπίας διαμετρήθηκε σε τριμηνιαία βάση, ώστε να αποτυπώνει με ακρίβεια τα βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας. Η υπόθεση που υιοθετείται είναι ότι η τιμή του πετρελαίου αυξάνεται κατά 22% για 4 τρίμηνα (1 έτος) και στη συνέχεια επανέρχεται σταδιακά στο αρχικό της επίπεδο έως το τέλος του 2027. Δεδομένου του προσωρινού χαρακτήρα της διαταραχής, όλες οι ενδογενείς μεταβλητές συγκλίνουν σταδιακά στα αρχικά επίπεδα ισορροπίας τους.
Τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων δείχνουν ότι ο πληθωρισμός με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) αυξάνεται κατά 0,42% το 2026 και κατά 0,41% το 2027. Παράλληλα, ο ρυθμός μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ μειώνεται κατά 0,10% το 2026 και κατά 0,12% το 2027.
Όσον αφορά τις επιδράσεις σε επιμέρους μακροοικονομικές μεταβλητές, οι ρυθμοί μεγέθυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων και της απασχόλησης μειώνονται κατά 1,72% και 0,08% αντίστοιχα το 2026 και κατά 2,34% και 0,10% το 2027, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει σχεδόν αμετάβλητη το 2026 και μειώνεται κατά 0,27% το 2027.
Το μόνο που επηρεάζεται θετικά είναι το εμπορικό ισοζύγιο αγαθών (εξαγωγές μείον εισαγωγές) το οποίο βελτιώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 0,18% ποσ. μον. το 2026 και κατά 0,40% το 2027
