Προειδοποίηση για τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού στις οικονομίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια απηύθυνε ο διοικητής της Τράπεζα της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, επισημαίνοντας ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις αυξάνουν την αβεβαιότητα για τις διεθνείς ενεργειακές αγορές και ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις προοπτικές ανάπτυξης.
Όπως ανέφερε, η νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή έρχεται να προστεθεί στις ήδη αυξημένες πιέσεις που αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία τα τελευταία χρόνια, μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία και τις αναταράξεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι εξελίξεις αυτές, όπως σημείωσε, μπορούν να λειτουργήσουν ως αρνητικό σοκ προσφοράς, επηρεάζοντας τις τιμές της ενέργειας και αυξάνοντας το κόστος παραγωγής σε διεθνές επίπεδο.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι οικονομίες που είναι καθαροί εισαγωγείς ενέργειας εμφανίζονται πιο ευάλωτες. Η άνοδος των τιμών σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο μεταφέρεται γρήγορα στο κόστος μεταφορών, στην παραγωγή και τελικά στις τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών. Την ίδια στιγμή, η αύξηση του ενεργειακού κόστους μπορεί να περιορίσει την οικονομική δραστηριότητα, δημιουργώντας συνθήκες χαμηλότερης ανάπτυξης.
Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων, σύμφωνα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, ενισχύει τον κίνδυνο εμφάνισης στασιμοπληθωριστικών πιέσεων, δηλαδή μιας κατάστασης όπου η οικονομία αντιμετωπίζει ταυτόχρονα επιβράδυνση της ανάπτυξης και διατήρηση υψηλών πληθωριστικών πιέσεων.
Οι ενεργειακές αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες στις γεωπολιτικές εξελίξεις, καθώς η περιοχή της Μέσης Ανατολής αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους παραγωγής και μεταφοράς υδρογονανθράκων παγκοσμίως. Οι εντάσεις στην περιοχή μπορούν να επηρεάσουν τόσο τις τιμές του πετρελαίου όσο και τις διεθνείς μεταφορές ενέργειας, προκαλώντας έντονες διακυμάνσεις στις αγορές.
Η Ευρώπη συγκαταλέγεται στις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από τις διακυμάνσεις της ενεργειακής αγοράς, καθώς εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα. Μετά τη μείωση των ρωσικών ροών φυσικού αερίου, η ευρωπαϊκή αγορά έχει στραφεί σε μεγαλύτερο βαθμό στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), γεγονός που αυξάνει τη σύνδεση των ευρωπαϊκών τιμών ενέργειας με τις διεθνείς αγορές.
Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν και την ελληνική οικονομία, η οποία παραμένει εκτεθειμένη στις διεθνείς ενεργειακές τιμές λόγω της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα. Οι διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας επηρεάζουν το κόστος παραγωγής, τις τιμές καταναλωτή και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Παρά το ασταθές διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία διατηρεί θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά περίπου 2,1% το 2025, επίδοση υψηλότερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Ωστόσο, η πορεία της οικονομίας εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις διεθνείς εξελίξεις, ιδίως σε ό,τι αφορά την ενέργεια και τον πληθωρισμό.
Στο πλαίσιο αυτό, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος επισήμανε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι διακυμάνσεις στις ενεργειακές αγορές αποτελούν έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα επηρεάσουν τις οικονομικές προοπτικές το επόμενο διάστημα, ιδιαίτερα για τις χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια.
