Παρά την έντονη γεωπολιτική κρίση και τη συνεχιζόμενη αναστάτωση στα Στενά του Ορμούζ, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει από τα πρόσφατα ιστορικά υψηλά, με αναλυτές να αποδίδουν την εξέλιξη σε μειωμένη ζήτηση από την Κίνα και αυξημένες εξαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι τιμές του φυσικού πετρελαίου είχαν εκτοξευθεί τον περασμένο μήνα πάνω από τα 160 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές προεξοφλούσαν σοβαρή ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν και του ενδεχόμενου παρατεταμένου αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, πέντε εβδομάδες αργότερα, οι τιμές κινούνται χαμηλότερα, στην περιοχή των 100–110 δολαρίων το βαρέλι.
Η αποκλιμάκωση αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων: τα κινεζικά διυλιστήρια μείωσαν τη δραστηριότητά τους, περιόρισαν τις εισαγωγές και κάλυψαν μέρος των αναγκών τους από αποθέματα, ενώ ταυτόχρονα οι ΗΠΑ αύξησαν τις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίμων προς τις διεθνείς αγορές, καλύπτοντας το κενό προσφοράς από τη Μέση Ανατολή.
Πριν από την κρίση, περίπου το 20% του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου διέρρεε μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ η σύγκρουση έχει απομακρύνει από την αγορά έως και 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ. Η εξέλιξη αυτή έχει επιβαρύνει τον πληθωρισμό και έχει οδηγήσει σε επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας.
Αναλυτές σημειώνουν ότι, παρά τη σοβαρότητα της διαταραχής στην προσφορά, η ζήτηση εμφανίζει μεγαλύτερη κάμψη από την αναμενόμενη. «Το γεγονός ότι οι τιμές παραμένουν σχετικά χαμηλές δείχνει ότι η καταστροφή ζήτησης είναι ισχυρότερη από το αναμενόμενο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αναλυτής της Saxo Bank, Ole Hansen.
Οι τιμές βασικών ποιοτήτων πετρελαίου του Κόλπου έχουν επίσης υποχωρήσει σημαντικά, με τα premium να μειώνονται αισθητά σε σχέση με τα ιστορικά υψηλά του Μαρτίου. Αντίστοιχα, αμερικανικά και βορειοατλαντικά benchmarks έχουν επιστρέψει σε επίπεδα κοντά στα προπολεμικά.
Η Κίνα περιορίζει τη διύλιση και στηρίζεται σε αποθέματα
Ιδιαίτερα έντονη είναι η προσαρμογή της Κίνας στην ενεργειακή αναταραχή, καθώς τα διυλιστήρια της χώρας μείωσαν τη λειτουργία τους σχεδόν κατά 20%, επισπεύδοντας συντηρήσεις και περιορίζοντας την επεξεργασία αργού.
Οι καθαρές θαλάσσιες εισαγωγές πετρελαίου της Κίνας υποχώρησαν σημαντικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις κινεζικά διυλιστήρια προχώρησαν ακόμη και σε μεταπώληση φορτίων που είχαν εξασφαλίσει μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων, εκμεταλλευόμενα τις διακυμάνσεις των τιμών.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η Ασία καταγράφει πτώση στις εισαγωγές πετρελαίου, καθώς οι εταιρείες αξιοποιούν αποθέματα που είχαν δημιουργηθεί πριν από την κρίση. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, τα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων ετών κατά το πρώτο δίμηνο της κρίσης.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η στρατηγική αυτή δεν μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο διάστημα. «Όλοι περιμένουν, αλλά κάποια στιγμή τα αποθέματα θα εξαντληθούν», σημειώνει στέλεχος της Energy Aspects.
Ρεκόρ εξαγωγών από τις ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίμων, λειτουργώντας ως βασικός παράγοντας εξισορρόπησης της παγκόσμιας αγοράς. Παράλληλα, έχει αυξηθεί και η διάθεση πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα.
Οι αναλυτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η τρέχουσα ισορροπία ενδέχεται να μην είναι βιώσιμη, καθώς η συνεχιζόμενη ένταση στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα μείωση αποθεμάτων και αναζωπύρωση των τιμών μέσα στους επόμενους μήνες.
Πηγή: Reuters
