Η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου παγκοσμίως, έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια στον βασικό αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, αξιοποιώντας τις δυτικές κυρώσεις για να εξασφαλίζει σημαντικές εκπτώσεις. Ωστόσο, η πρόσφατη απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να προχωρήσουν σε προσωρινή άρση των κυρώσεων αναμένεται να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και να περιορίσει αυτό το πλεονέκτημα.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, η Κίνα απορροφά πάνω από το 80% των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου, με τις εισαγωγές να φτάνουν κατά μέσο όρο τα 1,38 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2024. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε σημαντικό ποσοστό των συνολικών θαλάσσιων εισαγωγών της χώρας, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του ιρανικού αργού για την κινεζική οικονομία.
Κομβικό ρόλο σε αυτές τις αγορές διαδραματίζουν τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, γνωστά ως «teapots», κυρίως στην επαρχία Σαντόνγκ. Τα διυλιστήρια αυτά, που λειτουργούν με χαμηλά περιθώρια κέρδους, στρέφονται στο ιρανικό πετρέλαιο λόγω των μεγάλων εκπτώσεων σε σχέση με άλλες ποιότητες που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις. Αντίθετα, οι μεγάλες κρατικές εταιρείες της Κίνας αποφεύγουν τις άμεσες αγορές από το Ιράν από το 2018 και μετά.
Το ιρανικό αργό συνεχίζει να προσφέρεται σε χαμηλότερες τιμές, με την έκπτωση να κυμαίνεται τους τελευταίους μήνες μεταξύ 8 και 10 δολαρίων ανά βαρέλι σε σύγκριση με το Brent. Ωστόσο, η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και η αυξημένη αβεβαιότητα στην προσφορά έχουν αρχίσει να περιορίζουν αυτές τις εκπτώσεις.
Παράλληλα, οι αμερικανικές κυρώσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την αγορά, με την Ουάσινγκτον να επιβάλλει περιορισμούς ακόμη και σε κινεζικές εταιρείες που εμπλέκονται στο εμπόριο ιρανικού πετρελαίου. Αυτό έχει οδηγήσει ορισμένους αγοραστές σε πιο επιφυλακτική στάση.
Η κινεζική κυβέρνηση, ωστόσο, απορρίπτει τις μονομερείς κυρώσεις και υπερασπίζεται τη συνεργασία της με το Ιράν. Στην πράξη, σημαντικό μέρος των εισαγωγών πραγματοποιείται μέσω έμμεσων διαύλων, με το ιρανικό πετρέλαιο να εμφανίζεται συχνά ως προερχόμενο από τρίτες χώρες, όπως η Μαλαισία ή η Ινδονησία.
Παρά τις προκλήσεις, η εξάρτηση της Κίνας από το ιρανικό πετρέλαιο παραμένει ισχυρή, αν και οι νέες συνθήκες στην αγορά ενδέχεται να μεταβάλουν τις ισορροπίες το επόμενο διάστημα.
Πηγή: Reuters
