Στα 38,7 εκατ. ευρώ ανέρχεται το συνολικό κόστος για την αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης μετά το μεγάλο μπλακάουτ που έπληξε την Ιβηρική Χερσόνησο στις 28 Απριλίου 2025, σύμφωνα με την απόφαση της Εθνικής Επιτροπής Αγορών και Ανταγωνισμού της Ισπανίας (CNMC).
Η απόφαση, που δημοσιεύθηκε στην ισπανική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογιστούν και θα κατανεμηθούν τα κόστη της επαναφοράς του ηλεκτρικού συστήματος. Από το συνολικό ποσό, 33,1 εκατ. ευρώ αφορούν την ηλεκτροπαραγωγή που χρησιμοποιήθηκε για την αποκατάσταση της λειτουργίας του συστήματος, ενώ άλλα 5,6 εκατ. ευρώ αφορούν την ηλεκτρική ενέργεια που εισήχθη από τη Γαλλία για την υποστήριξη της διαδικασίας.
Το μπλακάουτ σημειώθηκε στις 12:33 της 28ης Απριλίου 2025, προκαλώντας γενικευμένη διακοπή της ηλεκτροδότησης στην Ισπανία και την Πορτογαλία. Ο διαχειριστής του ισπανικού συστήματος ενεργοποίησε άμεσα το σχέδιο αποκατάστασης, ενώ οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας παρέμειναν σε αναστολή έως τα μεσάνυχτα της 29ης Απριλίου.
Κατά το διάστημα αυτό, καθώς δεν υπήρχαν διαθέσιμες τιμές αγοράς, ο διαχειριστής προχώρησε σε απευθείας προγραμματισμό των μονάδων που απαιτούνταν για την επαναφορά της ηλεκτροδότησης.
Αποζημίωση με βάση το κόστος παραγωγής
Η CNMC αποφάσισε να μην υπολογίσει τις αποζημιώσεις με βάση τις προσφορές που είχαν κατατεθεί στην αγορά περιορισμών του συστήματος. Όπως αναφέρει, το συγκεκριμένο μοντέλο τιμολόγησης μπορεί να περιλαμβάνει εμπορικά περιθώρια και επομένως δεν αποτυπώνει κατ' ανάγκη το πραγματικό μεταβλητό κόστος παραγωγής.
Αντ' αυτού, η ισπανική ρυθμιστική αρχή υιοθέτησε μεθοδολογία που βασίζεται στο μεταβλητό κόστος μιας αντιπροσωπευτικής μονάδας για κάθε τεχνολογία που συμμετείχε στην αποκατάσταση του ηλεκτρικού συστήματος.
Για τις μονάδες φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου, καθώς και για την πρόσθετη παραγωγή των υδροηλεκτρικών και αντλησιοταμιευτικών μονάδων πέραν της ποσότητας που είχε προγραμματιστεί στην ημερήσια αγορά, ορίστηκε αποζημίωση 120,50 ευρώ ανά MWh.
Για τις μονάδες άνθρακα η αποζημίωση καθορίστηκε στα 123,17 ευρώ/MWh.
Στην περίπτωση των μονάδων φυσικού αερίου, στον υπολογισμό περιλαμβάνονται το κόστος του φυσικού αερίου, τα δικαιώματα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, τα τέλη πρόσβασης στο δίκτυο φυσικού αερίου, το μεταβλητό κόστος λειτουργίας και συντήρησης, ο φόρος επί της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και το κόστος που συνδέεται με το κοινωνικό τιμολόγιο.
Με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα, η CNMC υπολογίζει ότι το κόστος για τις 215.483 MWh που παρήγαγαν οι μονάδες συνδυασμένου κύκλου κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης ανέρχεται σε περίπου 26 εκατ. ευρώ.
Για τις υδροηλεκτρικές και αντλησιοταμιευτικές μονάδες, ως βασικό στοιχείο του κόστους θεωρείται η αξία του νερού που καταναλώθηκε για την επαναφορά του συστήματος. Η αποζημίωση αφορά, ωστόσο, μόνο την πρόσθετη παραγωγή σε σχέση με την ποσότητα που είχε ήδη προγραμματιστεί στην ημερήσια αγορά.
Η επιβάρυνση στους καταναλωτές
Μέρος του κόστους έχει ήδη καταβληθεί. Σύμφωνα με την CNMC, οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής έχουν λάβει περίπου 9,1 εκατ. ευρώ μέσω της αρχικής εκκαθάρισης που πραγματοποιήθηκε βάσει των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Έτσι, το πρόσθετο ποσό που απομένει να εκκαθαριστεί ανέρχεται σε περίπου 29,6 εκατ. ευρώ.
Το κόστος της αποκατάστασης, μαζί με τις δαπάνες για την ηλεκτρική ενέργεια που παρείχε η Γαλλία, θα μετακυλιστεί τελικά στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Η επιβάρυνση θα αφορά τους προμηθευτές και τους καταναλωτές που αγοράζουν απευθείας ηλεκτρική ενέργεια και θα υπολογιστεί ανάλογα με την κατανάλωσή τους.
Η CNMC αποφάσισε, ωστόσο, να μην επιβαρύνει τους καταναλωτές με το συνολικό κόστος εφάπαξ. Η ανάκτηση των χρημάτων θα γίνει σε διάστημα έως 12 μηνών, ώστε η οικονομική επίπτωση να κατανεμηθεί σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα.
Ο διαχειριστής του ηλεκτρικού συστήματος θα πρέπει να ξεκινήσει τη διαδικασία εκκαθάρισης το αργότερο εντός τεσσάρων μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης. Παράλληλα, θα πρέπει να ανακοινώσει τουλάχιστον δύο μήνες νωρίτερα το σχετικό χρονοδιάγραμμα και το ποσό που θα επιβαρύνει τη ζήτηση κάθε μήνα.
Εφόσον η συνολική επιβάρυνση κατανεμηθεί σε διάστημα ενός έτους, η CNMC υπολογίζει ότι θα αντιστοιχεί περίπου σε 0,16 ευρώ/MWh για τη ζήτηση στην ηπειρωτική Ισπανία. Το ποσό που απομένει προς εκκαθάριση υπολογίζεται σε περίπου 0,12 ευρώ/MWh.
Η απόφαση της ισπανικής ρυθμιστικής αρχής κλείνει έτσι ένα ακόμη κεφάλαιο του μεγάλου μπλακάουτ, μετατρέποντας το κόστος της επαναφοράς του συστήματος σε οικονομική επιβάρυνση που θα μεταφερθεί σταδιακά στην αγορά και, τελικά, στους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Πηγή: pv-magazine
