Η πρώτη αποτίμηση των θεσμικών εκπροσώπων της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς για το νέο Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό και τις προτεινόμενες αλλαγές στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) κινείται σε θετικό έδαφος. Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων είναι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας. Ταυτόχρονα, οι περισσότεροι φορείς επισημαίνουν ότι η πραγματική επιτυχία του πακέτου θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα με την οποία οι εξαγγελίες θα μεταφραστούν σε εφαρμόσιμες πολιτικές, επενδυτικά εργαλεία και σαφές κανονιστικό πλαίσιο.
Δίκτυα και επενδύσεις στο επίκεντρο
Η ENTSO-E χαρακτηρίζει τον εξηλεκτρισμό βασικό μοχλό για την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η ανάπτυξη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των δικτύων μεταφοράς. Για τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, προτεραιότητα αποτελεί η επιτάχυνση των επενδύσεων στις υποδομές, η ενίσχυση της ευελιξίας του συστήματος και η επιτάχυνση των διαδικασιών σύνδεσης νέων έργων.
«Στροφή» στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική
Η Eurelectric κάνει λόγο για ουσιαστική μεταβολή της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, εκτιμώντας ότι η Επιτροπή μεταφέρει πλέον το βάρος από την αποκλειστική ενίσχυση της παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας και στην τόνωση της ζήτησης στους τομείς των μεταφορών, των κτιρίων και της βιομηχανίας.
Η ένωση θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό τον ενδεικτικό στόχο κάλυψης του 46% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης από ηλεκτρική ενέργεια έως το 2040, καθώς και τις πρωτοβουλίες για τη μείωση της διαφοράς τιμών μεταξύ ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου. Παράλληλα, αξιολογεί θετικά την πρόβλεψη διάθεσης του 50% των εσόδων του ETS σε επενδύσεις απανθρακοποίησης, θεωρώντας ότι δημιουργούνται πιο σταθερές συνθήκες για τη χρηματοδότηση της βιομηχανικής μετάβασης.
Επενδυτική βεβαιότητα και στήριξη της αγοράς
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Electrification Alliance, η οποία εκτιμά ότι το πακέτο σηματοδοτεί σημείο καμπής μετά από περισσότερο από μία δεκαετία περιορισμένης προόδου στον εξηλεκτρισμό της Ευρώπης. Η συμμαχία αναδεικνύει ως βασικά στοιχεία τη θέσπιση ενδεικτικού στόχου εξηλεκτρισμού, τα χρηματοδοτικά εργαλεία για τη βιομηχανία, τη στήριξη τεχνολογιών όπως οι μπαταρίες, οι έξυπνοι μετρητές και το vehicle-to-grid, αλλά και την ενίσχυση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.
Το ETS ως εργαλείο βιομηχανικής πολιτικής
Θετική αποτίμηση για την αναθεώρηση του ETS καταγράφεται και από τη Euromines, η οποία θεωρεί ότι το σύστημα μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός επενδύσεων, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής μεταλλευτικής βιομηχανίας. Η ένωση υποστηρίζει τη διατήρηση της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων σε μεταβατική περίοδο, καθώς και τη στρατηγική αξιοποίηση των εσόδων του ETS για επενδύσεις απανθρακοποίησης, επισημαίνοντας ότι οι τελικές ρυθμίσεις θα καθορίσουν την αποτελεσματικότητα της μεταρρύθμισης.
Ηλεκτρισμός στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης
Η SolarPower Europe χαρακτηρίζει τον ηλεκτρισμό πυρήνα της μελλοντικής οικονομικής στρατηγικής της Ευρώπης, χαιρετίζοντας τον νέο στόχο εξηλεκτρισμού και τα μέτρα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ηλεκτρικής ενέργειας έναντι των ορυκτών καυσίμων.
Από την πλευρά της, η WindEurope υποστηρίζει ότι ο στόχος για συμμετοχή του ηλεκτρισμού κατά 46% στην τελική κατανάλωση αποτελεί κρίσιμο βήμα για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, προειδοποιεί όμως ότι οι αλλαγές στο ETS δεν θα πρέπει να αποδυναμώσουν το σήμα τιμής του άνθρακα ούτε να περιορίσουν τους πόρους που κατευθύνονται στη βιομηχανική ηλεκτροδότηση.
Αποθήκευση, υδρογόνο και βιομηχανία
Η Energy Storage Europe χαρακτηρίζει ιδιαίτερα θετική την αναγνώριση της αποθήκευσης ως βασικού πυλώνα του εξηλεκτρισμού, ζητώντας όμως έναν ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό οδικό χάρτη ανάπτυξης του κλάδου, ταχύτερες αδειοδοτήσεις και σαφέστερα επενδυτικά εργαλεία.
Αντίστοιχα, η Hydrogen Europe θεωρεί ότι οι προτάσεις της Επιτροπής ενισχύουν το επενδυτικό περιβάλλον για την οικονομία του υδρογόνου, υποστηρίζοντας τις νέες χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες και τη σύνδεση των δωρεάν δικαιωμάτων με επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες. Ωστόσο, εκφράζει επιφυλάξεις για τη χαλάρωση του ρυθμού μείωσης των διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών, θεωρώντας ότι απαιτείται ισχυρότερο σήμα τιμής άνθρακα.
Στην ίδια κατεύθυνση, η European Aluminium υπογραμμίζει ότι το Σχέδιο Δράσης αναγνωρίζει τα βασικά εμπόδια της βιομηχανικής μετάβασης, όπως το υψηλό ενεργειακό κόστος και οι περιορισμοί των δικτύων, ζητώντας όμως μέτρα που θα διασφαλίσουν ανταγωνιστικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και αποτελεσματική αξιοποίηση των εσόδων του ETS.
