Πέρυσι το καλοκαίρι η κυβέρνηση παρουσιάζοντας για πρώτη φορά τις δράσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου είχε δώσει το “σήμα” για την ενεργοποίηση των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στη διαδικασία υλοποίησης των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών με στόχο να απλοποιηθούν οι διαδικασίες αλλά και να ωφεληθεί μεγαλύτερος αριθμός οικονομικά και ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών.
Στόχος όπως είχε ειπωθεί ήταν το νέο πλαίσιο να εφαρμοστεί από το 2026 και μετά για βελτιωθεί η υφιστάμενη διαδικασία των προγραμμάτων τύπου «Εξοικονομώ», που χαρακτηρίζεται ως εξόχως γραφειοκρατική και χρονοβόρος.
Με βάση το σχέδιο που είχε παρουσιαστεί από το υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το σκέλος που αφορά στις ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών εντάσσεται στο λεγόμενο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, που θα χρηματοδοτηθεί με συνολικό ποσό 4,78 δισ. ευρώ (3,7 δισ. κοινοτικά κονδύλια και τα υπόλοιπα θα αφορούν την κρατική συμμετοχή). Από το ποσό αυτό, υπολογίζεται ότι περίπου 2 δισ. ευρώ θα αφορούν δράσεις στον κτιριακό τομέα, με τα ωφελούμενα νοικοκυριά να ξεπερνούν τις 300.000. Αυτές θα περιλαμβάνουν τόσο ενεργειακές αναβαθμίσεις, όσο και άλλες δράσεις, όπως αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα με αντλίες θερμότητας, αλλά και εγκατάσταση θερμοσίφωνα, όπου δεν υπάρχει.
Προκειμένου δε να ξεπεραστεί ο «σκόπελος» της έλλειψης κεφαλαίων από τους ιδιώτες και δη τα ευάλωτα νοικοκυριά, ανακοινώθηκε η προώθηση της συμμετοχής και των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας. Συγκεκριμένα, προτάχθηκε η αξιοποίηση του μοντέλου των Συμβάσεων Ενεργειακής Απόδοσης (ESCO). Στο πλαίσιο αυτό, οι ιδιώτες και δη οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούν να καλύπτουν οι ίδιοι το κόστος των αναβαθμίσεων, από το τεχνικό σκέλος, μέχρι την προμήθεια των υλικών. Η αποπληρωμή τους θα γίνεται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας και των σχετικών συμφωνιών που θα συνάπτουν με τους ωφελούμενους ιδιοκτήτες, ανάλογα με την εξοικονόμηση ενέργειας που θα εξασφαλίζεται στο ακίνητο.
Οι τελευταίες ανακοινώσεις
Στο μεταξυ στα μέση Μαρτίου, δέσμη 25 παρεμβάσεων συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ για την ενίσχυση 1,5 εκατ. ευάλωτων νοικοκυριών και 70.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων προκειμένου να προχωρήσουν σε επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, την κοινωνική στέγαση και τις δημόσιες και ιδιωτικές μεταφορές παρουσίασαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.
Πρόκειται για δράσεις που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων προγράμματα «Εξοικονομώ» για ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και 10.000 μικρών επιχειρήσεων, εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων σε κατοικίες, ανέγερση 2.350 κατοικιών που θα στεγάσουν ευάλωτα νοικοκυριά, αύξηση έως και 100 ευρώ το χρόνο του επιδόματος θέρμανσης.
Επίσης, προμήθεια νέων ηλεκτρικών λεωφορείων και συρμών μετρό, «κοινωνικό leasing» (με χαμηλό μίσθωμα) ηλεκτρικών οχημάτων για νοικοκυριά με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, επιδοτούμενη αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων (ΙΧ, VAN, μεσαία και βαρέα οχήματα) για μικρές επιχειρήσεις και 100% επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης ατόμων με αναπηρία.
Η ΡΑΑΕΥ
Στο φόντο αυτό τη Μεγάλη Πέμπτη, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων έθεσε σε δημόσια διαβούλευση πρόταση τροποποίησης του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες που αφορά αποκλειστικά τις πρόσθετες υπηρεσίες βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης εγκατάστασης, σύμφωνα με το άρθρο 45 του ψηφισθέντος νομοσχεδίου «Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, Ταμείο Εκσυγχρονισμού και άλλες διατάξεις», με το οποίο προστέθηκε στο περιεχόμενο του Κώδικα Προμήθειας το σημείο «ιε) Σε περίπτωση συνομολόγησης όρων για την παροχή πρόσθετων υπηρεσιών, με σκοπό τη βελτίωση ενεργειακής απόδοσης της εγκατάστασης μεταξύ του προμηθευτή και του πελάτη, η αποπληρωμή του ανταλλάγματος παροχής των πρόσθετων αυτών υπηρεσιών μέσω του λογαριασμού κατανάλωσης του πελάτη», σε ενσωμάτωση του άρθρου 30 παρ. 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/1791 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2023 για την ενεργειακή απόδοση και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2023/955.
Η Δημόσια Διαβούλευση θα παραμείνει ανοικτή για την υποβολή σχολίων έως και την Τετάρτη 22 Απριλίου 2026.
Η πρόταση
Με βάση την πρόταση της Αρχής., μετά το άρθρο 24 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες (ΦΕΚ Β` 832/09.04.2013) προστίθεται νέο άρθρο 24Α ως εξής:
«Άρθρο 24Α Πρόσθετες υπηρεσίες βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης Εγκατάστασης
Ο ιδιοκτήτης ή ο νόμιμος χρήστης της εγκατάστασης δύναται να συνάπτει σύμβαση που αφορά πρόσθετες υπηρεσίες βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης της εγκατάστασής του με Προμηθευτή Ηλεκτρικής Ενέργειας.
Οι πρόσθετες υπηρεσίες βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης της εγκατάστασης συνδέονται αποκλειστικά με τη συγκεκριμένη εγκατάσταση και όχι με το πρόσωπο του εκάστοτε χρήστη της εγκατάστασης ή πελάτη, εκτός εάν άλλως ρητώς προβλέπεται στη σύμβαση.
Οι όροι αποπληρωμής χρηματοδότησης των πρόσθετων υπηρεσιών βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης της εγκατάστασης δύνανται, κατόπιν ρητής και ειδικής συμφωνίας, να εξοφλούνται μέσω του λογαριασμού κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της παροχής που αντιστοιχεί στην εν λόγω εγκατάσταση (on-bill repayment).
Σε περίπτωση μερικής αποπληρωμής του Λογαριασμού Κατανάλωσης από τον Πελάτη που έχει συμφωνήσει στην παροχή προσθέτων υπηρεσιών της παραγράφου 1, η αποπληρωμή του κόστους των προσθέτων αυτών υπηρεσιών καταλογίζεται και εισπράττεται τελευταία, μετά την κάλυψη των Χρεώσεων Προμήθειας και των υποσυνόλων χρεώσεων Α. και Β. των Ρυθμιζόμενων Χρεώσεων της παραγράφου 4 του άρθρου 37 του παρόντος. Ο Προμηθευτής δεν δύναται να υποβάλλει στον αρμόδιο διαχειριστή εντολή απενεργοποίησης του μετρητή φορτίου σύμφωνα με το άρθρο 39 του παρόντος σε περίπτωση ύπαρξης ληξιπρόθεσμης οφειλής που αφορά στην παροχή πρόσθετων υπηρεσιών από τον Προμηθευτή αναφορικά με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης της εγκατάστασης του χρήστη.
Η συνομολόγηση πρόσθετων υπηρεσιών βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης και η αποπληρωμή τους μέσω του λογαριασμού κατανάλωσης δεν δύναται να περιορίζει ή να παρεμποδίζει το δικαίωμα του Πελάτη να αλλάξει Προμηθευτή Ηλεκτρικής Ενέργειας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
Σε περίπτωση αλλαγής Προμηθευτή, οι όροι αποπληρωμής των πρόσθετων υπηρεσιών βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης εξακολουθούν να ισχύουν και δεν δύνανται να συνδέονται με την παροχή υπηρεσιών προμήθειας από συγκεκριμένο Προμηθευτή, εκτός εάν άλλως προβλέπεται ρητώς από ειδική διάταξη νόμου.
Οι χρεώσεις αποπληρωμής που ενσωματώνονται στον λογαριασμό κατανάλωσης δεν συνιστούν χρεώσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και αναγράφονται διακριτώς, σύμφωνα με το άρθρο 37 του παρόντος Κώδικα.
1. Το στοιχείο (9) της παραγράφου 4 του άρθρου 37 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες (ΦΕΚ Β` 832/09.04.2013) τροποποιείται και αντικαθίσταται ως εξής:
«(9) Διακριτή αναγραφή του καταβλητέου τιμήματος και των χρεώσεων που επιβάλλονται, σύμφωνα με την κατωτέρω ανάλυση, περιλαμβανομένων του καθαρού ποσού και του αναλογούντος φόρου κάθε χρέωσης, των μοναδιαίων τιμών υπολογισμού των Χρεώσεων Προμήθειας σε ευρώ ανά κιλοβατώρα ή σε ευρώ ανά μεγαβατώρα και επιμέρους άθροιση των ποσών ανά ομάδα χρεώσεων, με μία σαφή δήλωση ότι όλες οι πηγές ενέργειας μπορούν επίσης να επωφελούνται από κίνητρα που δεν χρηματοδοτούνται μέσω των εισφορών που αναφέρονται στην ανάλυση της τιμής:
Ομάδα Χρεώσεων Προμήθειας
α. Χρεώσεις για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στο πλαίσιο της Σύμβασης Προμήθειας, των Ειδικών και Γενικών όρων που συνοδεύουν κάθε προϊόν, καθώς και διακριτή αναγραφή τυχόν τέλους που αφορά χρέωση που εμπίπτει στην ανωτέρω ομάδα χρεώσεων.
Ομάδα Ρυθμιζόμενων Χρεώσεων
Α. Σύστημα Μεταφοράς και Δίκτυο Διανομής
α. Χρέωση για τη χρήση του Συστήματος και για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών του Διαχειριστή του Συστήματος.
β. Χρέωση για τη χρήση του Δικτύου και για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών του αρμοδίου Διαχειριστή του Δικτύου.
Β. Φόροι, τέλη, εισφορές και χρεώσεις
α. Χρεώσεις για την παροχή Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας.
β. Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων.
γ. Τυχόν χρεώσεις για εκτέλεση εργασιών στην παροχή του Πελάτη.
δ. Λοιπές Χρεώσεις, όπως αυτές καθορίζονται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
Γ. Χρεώσεις για πρόσθετες υπηρεσίες βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης
α. Τυχόν χρεώσεις για προμήθεια εξοπλισμού και εκτέλεση εργασιών εγκατάστασής του στην εγκατάσταση του Πελάτη, με σκοπό την βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης της εγκατάστασής του.
β. Τυχόν χρεώσεις που αφορούν στη χρηματοδότηση εργασιών για την βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης της εγκατάστασης που συνδέεται με την παροχή του Πελάτη.
Οι χρεώσεις αυτές:
• αναγράφονται διακριτώς,
• δεν συγχέονται με τις Χρεώσεις Προμήθειας ή τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, και
• η μη καταβολή τους δεν συνιστά λόγο υποβολής εντολής αποκοπής της παροχής ή περιορισμού του δικαιώματος αλλαγής προμηθευτή.»