Με το βλέμμα στραμμένο στην Ουάσιγκτον και τον Λευκό Οίκο, τα τέλη Φεβρουαρίου σηματοδοτούν μια νέα καθοριστική καμπή για τον Κάθετο Διάδρομο. Η συνάντηση «κορυφής» των υπουργών της 24ης Φεβρουαρίου αναμένεται να είναι η πρώτη, από μια σειρά επαφών, που θα σηματοδοτήσουν την «επίσημη εκκίνηση» της επόμενης φάσης του έργου.
Το project βρίσκεται πλέον πολύ ψηλά στην ατζέντα τόσο της αμερικανικής όσο και της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής. Το επόμενο διάστημα αναμένεται «πυρετός» διεργασιών σε ΗΠΑ και Ευρώπη, με έμφαση στην άρση εμπορικών, τεχνικών και κυρίως ρυθμιστικών εμποδίων.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι στη συνάντηση του Λευκού Οίκου θα συμμετάσχει και το αμερικανικό κρατικό επενδυτικό κεφάλαιο DFC, που διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους περίπου ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων. Στόχος είναι η χρηματοδότηση κρίσιμων έργων αναβάθμισης του άξονα Ελλάδας–Βουλγαρίας–Ρουμανίας–Μολδαβίας–Ουκρανίας, αλλά και η πιθανή κατασκευή δεύτερου, σχεδόν παράλληλου αγωγού.
Θα πρέπει, επίσης, να σημειωθεί ότι ο Φεβρουάριος εξελίσσεται κρίσιμος και σε επίπεδο ρυθμιστικών εξελίξεων. Οι επαφές των ρυθμιστικών Αρχών Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχιστούν, μετά και την πρόσφατη συνάντηση στις Βρυξέλλες. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη συμμετοχή του Klaus-Dieter Borchardt, ενός από τους πλέον έμπειρους νομικούς της Ε.Ε. σε θέματα ενέργειας, γεγονός που ερμηνεύεται ως σαφές μήνυμα ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί προτεραιότητα για την Κομισιόν.
Στ. Παπασταύρου: Έργο εθνικής και διατλαντικής σημασίας
Μάλιστα, μιλώντας χθες στο Athens Energy Summit 2026, ο κ. Παπασταύρου περιέγραψε τον Κάθετο Διάδρομο ως «ένα πολυσύνθετο, απαιτητικό εγχείρημα χωρίς ιστορικό προηγούμενο, με στρατηγική σημασία για τη σταθερότητα στην περιοχή».
Μάλιστα, μετέφερε την εκτίμηση κύκλων της αμερικανικής διοίκησης ότι η επιτυχία του έργου «μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία ακόμη και από το ΝΑΤΟ», υπογραμμίζοντας ότι για Ευρώπη και ΗΠΑ αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα.
Δύο ηχηρές παρεμβάσεις από Γκιλφόιλ και Joshua Volz
Στο ίδιο μήκος κύματος, ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι παρεμβάσεις από την αμερικανική πλευρά. Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τα θέματα ενέργειας, Joshua Volz, από το βήμα του ίδιου συνεδρίου, ήταν απολύτως σαφής: «Ο Κάθετος Διάδρομος σήμερα λειτουργεί ήδη πιλοτικά. Στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην πλημμύρα φυσικού αερίου».
Τόνισε δε τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι βρίσκεται «στην καρδιά ενός από τους πιο κρίσιμους διαδρόμους» και διαθέτει «εξαιρετικές υποδομές».
Ο κ. Volz ήταν ξεκάθαρος αναφορικά με το «αγκάθι» του κόστους τονίζοντας ότι το βασικό πρόβλημα, κατά τον ίδιο, δεν είναι τεχνικό αλλά πολιτικό και επενδυτικό. «Αν δεν είναι εμπορικά βιώσιμο, δεν είναι βιώσιμο με κανέναν τρόπο», σημείωσε, ζητώντας συντονισμό χωρών, μακροχρόνια συμβόλαια και σταθερό επενδυτικό πλαίσιο.
Στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, ο Αμερικανός αξιωματούχος υπενθύμισε ότι η ενεργειακή κρίση ανέδειξε πώς η Μόσχα χρησιμοποίησε την ενέργεια ως εργαλείο πίεσης, ενώ υπογράμμισε τη δέσμευση της Ε.Ε., με αιχμή τη στρατηγική της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η οποία, μέσω παρεμβάσεών της και στο πλαίσιο του Eastern Mediterranean Gateway Act, ανέδειξε τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου ως στρατηγικής πύλης για τη μεταφορά αμερικανικού LNG στην Ευρώπη.
Με τις πολιτικές δεσμεύσεις να ενισχύονται και τις τεχνικές βάσεις να υπάρχουν, το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο για την πορεία του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος σε κάθε περίπτωση, αποτελεί μεγάλη ευκαιρία για την γεωπολιτική αναβάθμιση και την ασφάλεια Ελλάδας.
