Τους κανόνες που θα διέπουν την πρόσβαση στην αποθηκευτική δυναμικότητα του Πρίνου, αλλά και τη λειτουργία της αναδυόμενης αγοράς δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, επιχειρούν να επηρεάσουν οι μεγάλοι ενεργειακοί και βιομηχανικοί όμιλοι. Στο πλαίσιο της διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ για το Market Test του έργου, HELLENiQ Energy, Motor Oil, ΔΕΣΦΑ και Τσιμέντα Ηρακλής καταθέτουν προτάσεις και παρατηρήσεις για τους όρους συμμετοχής στη δεσμευτική φάση, την πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα, την κατανομή της διαθέσιμης δυναμικότητας και τη διασφάλιση συνθηκών ανταγωνισμού.
Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων είναι η ανάγκη για ένα σαφές και προβλέψιμο πλαίσιο, το οποίο θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να αξιολογήσουν τις επενδύσεις τους και να συμμετάσχουν ισότιμα στην ανάπτυξη της αγοράς CCS. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά, παράλληλα, ο ρόλος της EnEarth, ως Φορέα Εκμετάλλευσης της αποθήκης CO₂ στον Πρίνο, με τις ενδιαφερόμενες πλευρές να ζητούν μεγαλύτερη αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων, των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων της.
Στο επίκεντρο η Συμφωνία Κοινής Ανάπτυξης
Η HELLENiQ Energy και η Motor Oil εστιάζουν κυρίως στη Συμφωνία Κοινής Ανάπτυξης (JDA), η οποία αποτελεί βασικό στοιχείο της διαδικασίας μετάβασης από την πρώτη, μη δεσμευτική φάση του Market Test στη δεύτερη, δεσμευτική φάση. Οι δύο εταιρείες ζητούν να αποσαφηνιστούν οι όροι καταγγελίας της συμφωνίας και, κυρίως, οι επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια τέτοια εξέλιξη στην επιλεξιμότητα των συμμετεχόντων.
Η HELLENiQ Energy εντοπίζει ασυμμετρία στους υφιστάμενους όρους, επισημαίνοντας ότι η δυνατότητα καταγγελίας της JDA με προειδοποίηση τουλάχιστον 20 ημερών, χωρίς να απαιτείται ειδική αιτιολόγηση, ενδέχεται να στερήσει από έναν συμμετέχοντα τη δυνατότητα συνέχισης στη δεύτερη φάση. Για τον λόγο αυτό ζητά πρόσθετες διασφαλίσεις, ώστε η λήξη ή η καταγγελία της συμφωνίας να μην οδηγεί αυτομάτως σε απώλεια της επιλεξιμότητας. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη υποχρεωτικής και έγκαιρης ενημέρωσης των ενδιαφερομένων για οποιαδήποτε μεταβολή στις προδιαγραφές εισόδου του CO₂.
Ανάλογες επιφυλάξεις διατυπώνει και η Motor Oil, η οποία ζητά η καταγγελία της JDA από τον Φορέα Εκμετάλλευσης να επιτρέπεται αποκλειστικά για δεόντως αιτιολογημένο λόγο και αφού προηγηθεί η σύμφωνη γνώμη των αρμόδιων αρχών. Επιπλέον, ζητά να διευκρινιστεί ότι η υπογραφή της συμφωνίας συνιστά την εκπλήρωση της σχετικής υποχρέωσης, καθώς αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή στη δεσμευτική φάση.
Αίτημα για πρόσβαση σε οικονομικά και τεχνικά στοιχεία από την πρώτη φάση
Η Motor Oil θέτει, επίσης, το ζήτημα της έγκαιρης πρόσβασης σε κρίσιμες πληροφορίες, θεωρώντας ότι τα δεδομένα που απαιτούνται για την αξιολόγηση της επένδυσης θα πρέπει να είναι διαθέσιμα ήδη από την Α΄ Φάση του Market Test.
Ειδικότερα, ζητά να κοινοποιηθούν στοιχεία που αφορούν τη Μελέτη Απαιτήσεων Έργου (CPR), την αξιολόγηση οικονομικής βιωσιμότητας του αποθηκευτικού χώρου (EVA), τις εκτιμώμενες χρεώσεις, το εφαρμοστέο τιμολόγιο αναφοράς πριν από τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης (pre-FID reference tariff), καθώς και τον Κώδικα Διαχείρισης. Η πρόσβαση σε αυτά τα στοιχεία θεωρείται καθοριστική, καθώς επηρεάζει τόσο την αποτίμηση του κόστους και της οικονομικής βιωσιμότητας των βιομηχανικών σχεδίων όσο και τη δυνατότητα κατάρτισης τεκμηριωμένων δεσμευτικών προσφορών.
Προτεραιότητα στις δύσκολα απανθρακοποιήσιμες βιομηχανίες ζητά η Τσιμέντα Ηρακλής
Από την πλευρά της, η Τσιμέντα Ηρακλής, μέλος του ομίλου Holcim, εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο θα αποτυπωθεί η πραγματική ζήτηση για αποθηκευτικές υπηρεσίες και θα αξιοποιηθεί η διαθέσιμη δυναμικότητα. Η εταιρεία ζητά να προβλεφθεί προτεραιότητα για τις βιομηχανίες που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες στην απανθρακοποίησή τους, σε ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και το εθνικό θεσμικό πλαίσιο.
Παράλληλα, θέτει ως προϋπόθεση συμμετοχής την τεχνική συμβατότητα των έργων με τις προδιαγραφές CO₂ που προβλέπονται στην Άδεια Αποθήκευσης του Πρίνου. Στόχος, σύμφωνα με την πρότασή της, είναι το Market Test να καταγράφει ζήτηση που μπορεί πράγματι να εξυπηρετηθεί από την υποδομή και να μετατραπεί σε πραγματικές ποσότητες προς αποθήκευση, αντί να περιλαμβάνει ενδιαφέροντα που ενδέχεται να μην είναι τεχνικά υλοποιήσιμα.
Η εταιρεία ζητά ακόμη να μην αποκλείεται η αλλαγή της νομικής μορφής συμμετοχής ενός έργου σε σχέση με εκείνη που είχε επιλεγεί σε προηγούμενο στάδιο, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται πως δεν θα υπάρξει διπλή δέσμευση για την ίδια ποσότητα CO₂.
O ΔΕΣΦΑ
Διαφορετική διάσταση στη διαβούλευση προσθέτει ο ΔΕΣΦΑ, ο οποίος εστιάζει στη διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών στην αλυσίδα CCS. Ειδικότερα, αναδεικνύει το ζήτημα της ταυτόχρονης παρουσίας της EnEarth σε δύο δραστηριότητες: αφενός ως ρυθμιζόμενου παρόχου υπηρεσιών αποθήκευσης CO₂ και αφετέρου ως δυνητικού παρόχου θαλάσσιας μεταφοράς υγροποιημένου διοξειδίου του άνθρακα, η οποία δεν αποτελεί ρυθμιζόμενη υπηρεσία.
Κατά την εκτίμηση του Διαχειριστή, η συγκέντρωση αυτών των δραστηριοτήτων δημιουργεί κινδύνους για τον ανταγωνισμό, καθώς η EnEarth θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες άλλων εταιρειών που ενδιαφέρονται να χρησιμοποιήσουν την αποθήκη, αξιοποιώντας τες δυνητικά προς όφελος των δικών της υπηρεσιών μεταφοράς.
