Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) δεν αυξάνει μόνο την κατανάλωση ενέργειας των κέντρων δεδομένων, αλλά ενδέχεται να ενισχύσει συνολικά τη θέση των ορυκτών καυσίμων στην παγκόσμια οικονομία. Αυτό είναι το ανησυχητικό συμπέρασμα νέας επιστημονικής μελέτης, σύμφωνα με την οποία τα έμμεσα περιβαλλοντικά οφέλη από τη χρήση της AI μπορεί να είναι πολύ μικρότερα από τις πρόσθετες εκπομπές που προκαλεί η επέκταση των ενεργοβόρων δραστηριοτήτων.
Οι μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι κατασκευάζουν κέντρα δεδομένων με ρυθμούς που δυσκολεύεται να ακολουθήσει ο ενεργειακός τομέας. Η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας οδηγεί έτσι στην ταχεία ανάπτυξη κάθε διαθέσιμης πηγής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ορυκτών καυσίμων.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις προηγούμενες δεσμεύσεις αρκετών τεχνολογικών κολοσσών για ταχεία απανθρακοποίηση και επίτευξη μηδενικών καθαρών εκπομπών.
Αυξάνονται οι εκπομπές των τεχνολογικών κολοσσών
Τα επίσημα στοιχεία των ίδιων των εταιρειών δείχνουν ήδη την έκταση του προβλήματος. Οι συνολικές εκπομπές άνθρακα της Google και της Microsoft αυξήθηκαν κατά 25% σε ετήσια βάση από το 2025 στο 2026, ενώ της Amazon αυξήθηκαν κατά 16%.
Συνολικά, οι τρεις τεχνολογικοί κολοσσοί εξέπεμψαν κατά το τελευταίο οικονομικό έτος περίπου 19 εκατ. μετρικούς τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα, ποσότητα αντίστοιχη με περίπου το ένα τρίτο των ετήσιων εκπομπών της Γαλλίας.
Η τάση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης αυξάνονται με ταχύτατους ρυθμούς.
Μονάδα φυσικού αερίου για την Amazon
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Amazon, η οποία σχεδιάζει μεγάλη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στο Νότιο Τέξας, προκειμένου να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες ενός τεράστιου συγκροτήματος κέντρων δεδομένων.
Εφόσον κατασκευαστεί σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η μονάδα θα μπορεί να εκπέμπει έως και 33 εκατ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, γεγονός που θα την καθιστούσε τη μεγαλύτερη μεμονωμένη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής ως προς τις εκπομπές στις ΗΠΑ.
Ο Μάικλ Τόμας, ιδρυτής της Cleanview, η οποία παρακολουθεί τις εκπομπές των έργων κέντρων δεδομένων των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, εκτιμά ότι το έργο της Amazon δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένη περίπτωση, αλλά ενδέχεται να αποτελεί προάγγελο μιας ευρύτερης τάσης.
Η AI μπορεί να αυξήσει αντί να μειώσει τις εκπομπές
Η συζήτηση γύρω από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της τεχνητής νοημοσύνης δεν περιορίζεται, ωστόσο, στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των κέντρων δεδομένων.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο NPJ Climate Action, επιστημονική έκδοση του Nature, εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο η AI μπορεί να επηρεάσει τόσο τον κλάδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όσο και την παραγωγή ορυκτών καυσίμων.
Οι ερευνητές καταλήγουν ότι εάν η χρήση της AI επιφέρει έστω και μικρά οικονομικά οφέλη στον κλάδο των ορυκτών καυσίμων, οι πρόσθετες εκπομπές από την αύξηση της παραγωγής θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τις εκπομπές που αποφεύγονται χάρη στην αυξημένη ενεργειακή αποδοτικότητα.
Σε ένα σενάριο όπου οι κλάδοι των ορυκτών καυσίμων και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας επωφελούνται εξίσου από την τεχνητή νοημοσύνη, οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 470 εκατ. έως 1,8 δισ. τόνους ετησίως.
Το χαμηλότερο από αυτά τα μεγέθη αντιστοιχεί περίπου στις ετήσιες εκπομπές του Μεξικού.
Απαιτείται ισχυρότερη ανάπτυξη των ΑΠΕ
Για να οδηγήσει η τεχνητή νοημοσύνη σε καθαρή μείωση των παγκόσμιων εκπομπών, ο τομέας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα πρέπει να αποκομίσει οφέλη από την AI τέσσερις έως πέντε φορές μεγαλύτερα από εκείνα του τομέα των ορυκτών καυσίμων.
Οι ερευνητές θεωρούν ένα τέτοιο σενάριο εξαιρετικά δύσκολο υπό τις σημερινές πολιτικές και οικονομικές συνθήκες.
Χωρίς πολιτικές που θα κατευθύνουν την ανάπτυξη και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης προς καθαρότερες μορφές ενέργειας, η AI κινδυνεύει να αυξήσει την ένταση άνθρακα της παγκόσμιας οικονομίας και να ενισχύσει περαιτέρω την κυριαρχία των ορυκτών καυσίμων.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το μεγαλύτερο κλιματικό κόστος της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί τελικά να μην προέρχεται από την ίδια την κατανάλωση ενέργειας των κέντρων δεδομένων, αλλά από την ικανότητά της να κάνει φθηνότερη, αποδοτικότερη και ταχύτερη την επέκταση ενεργοβόρων κλάδων, μεταξύ των οποίων και εκείνων που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα.
Πηγή: oilprice
