Με σημαντικές καθυστερήσεις και διοικητικά εμπόδια βρίσκεται αντιμέτωπη η ανάπτυξη της γεωθερμικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά το μεγάλο αναξιοποίητο δυναμικό που βρίσκεται στο υπέδαφος των κρατών-μελών. Νέα μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταγράφει τις αδυναμίες του υφιστάμενου πλαισίου και προτείνει σειρά παρεμβάσεων για την επιτάχυνση των επενδύσεων στον κλάδο.
Σήμερα, η γεωθερμική ενέργεια καλύπτει μόλις το 0,2% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και το 0,7% των αναγκών θέρμανσης στην ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει σταθερή και χαμηλών εκπομπών ενέργεια, η αξιοποίησή της παραμένει περιορισμένη, με βασικά εμπόδια το σύνθετο κανονιστικό πλαίσιο, τις χρονοβόρες αδειοδοτήσεις και την περιορισμένη πρόσβαση σε γεωλογικά δεδομένα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι η διαδικασία αδειοδότησης για ορισμένα γεωθερμικά έργα μπορεί να διαρκέσει έως και οκτώ χρόνια, ενώ σημαντικά γεωλογικά δεδομένα παραμένουν μη διαθέσιμα στους επενδυτές για μεγάλα χρονικά διαστήματα, λόγω των ισχυουσών ρυθμίσεων περί εμπιστευτικότητας.
Ρηχή και βαθιά γεωθερμία
Η μελέτη διαχωρίζει τις εφαρμογές της γεωθερμικής ενέργειας ανάλογα με το βάθος στο οποίο πραγματοποιούνται οι γεωτρήσεις. Τα συστήματα ρηχής γεωθερμίας, σε βάθη μικρότερα των 200 έως 500 μέτρων, αντιμετωπίζουν συνήθως απλούστερες διαδικασίες και μπορούν να αξιοποιηθούν κυρίως για τη θέρμανση και την ψύξη κτιρίων.
Πιο σύνθετη είναι η κατάσταση για τα έργα βαθιάς γεωθερμίας. Οι επενδύσεις αυτές απαιτούν την εφαρμογή της μεταλλευτικής νομοθεσίας, αλλά και την εξασφάλιση εγκρίσεων από διαφορετικές δημόσιες αρχές. Η διαδικασία γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω του υψηλού αρχικού κόστους και του ερευνητικού ρίσκου, καθώς και της περιορισμένης διαθεσιμότητας εξειδικευμένων συνεργείων και εταιρειών γεωτρήσεων.
Πρόσθετο εμπόδιο αποτελούν οι ανησυχίες που εκφράζονται σε ορισμένες περιοχές σχετικά με την πιθανότητα πρόκλησης επαγόμενης σεισμικότητας από τις βαθιές γεωτρήσεις.
Στοχευμένες αλλαγές
Οι φορείς της ευρωπαϊκής γεωθερμικής βιομηχανίας ζητούν απλούστερες διαδικασίες και πιο σαφές θεσμικό πλαίσιο, προκειμένου να περιοριστούν οι καθυστερήσεις και να μειωθεί το επενδυτικό ρίσκο.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η καθιέρωση απλούστερων ηλεκτρονικών διαδικασιών για τις εγκαταστάσεις ρηχής γεωθερμίας και τις αντλίες θερμότητας, καθώς και η δημιουργία ενός μοντέλου αδειοδότησης μέσω μίας ενιαίας αρμόδιας αρχής για τα έργα βαθιάς γεωθερμίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στη δημιουργία κεντρικών βάσεων δεδομένων με γεωλογικές πληροφορίες. Η πρόσβαση σε αξιόπιστα στοιχεία για το υπέδαφος θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά το κόστος και το ρίσκο των ερευνών, διευκολύνοντας την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων.
Παράλληλα, η μελέτη προτείνει τη χρήση χαμηλότερων συντελεστών ΦΠΑ για τις εφαρμογές γεωθερμικής τηλεθέρμανσης, ώστε η τεχνολογία να καταστεί πιο ανταγωνιστική για τους καταναλωτές.
Καθοριστικής σημασίας θεωρείται, τέλος, η παροχή ειδικών κρατικών εγγυήσεων για επενδύσεις γεωθερμίας και η καλύτερη διασύνδεση των γεωθερμικών μονάδων με τα δίκτυα τηλεθέρμανσης. Πρόκειται για παρεμβάσεις που, σύμφωνα με τη μελέτη, μπορούν να συμβάλουν στην ταχύτερη αξιοποίηση ενός σημαντικού ευρωπαϊκού ενεργειακού πόρου, ο οποίος παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτος.
Πηγή: ceenergynews
