Να προλάβει τα χειρότερα επιχειρεί στο μέτωπο της ενέργειας η κυβέρνηση καθώς η παράταση της κρίσης της Μέση Ανατολή εντείνει την ανησυχία για επάρκεια και για ανατιμήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζεται για τη Μεγάλη Δευτέρα τόσο τηλεοπτικό μήνυμα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και μιαν νέα σύσκεψη με συμμετοχή στελεχών της κυβέρνησης κτλ.
Παράλληλα, θα αξιολογηθούν τα μέχρι τώρα αποτελέσματα των ελέγχων στην αγορά, ενώ θα “ζυγιστεί” και το ενδεχόμενο νέων μέτρων. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται περίπου 102 επιχειρήσεις, κυρίως στον κλάδο της χονδρικής, με στόχο τη διασφάλιση της τήρησης των πλαφόν σε καύσιμα και βασικά είδη.
Ήδη, ο πρωθυπουργός, στην εβδομαδιαία ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναγνώρισε ότι «η μεγάλη αγωνία κάθε σπιτιού, ειδικά πριν το Πάσχα, είναι η ακρίβεια», επισημαίνοντας πως οι διεθνείς εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επιτείνουν τις πιέσεις. Όπως σημείωσε, ήδη εφαρμόζεται επιδότηση 20 λεπτών στο diesel, ενώ ενεργοποιείται και το Fuel Pass, με στόχο –όπως είπε– «η στήριξη να φτάσει γρήγορα στους πολίτες».
Το ΥΠΕΝ
Επί πλέον, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου αναμένεται μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα να συγκαλέσει για στη στάθμιση των δεδομένων στην αγορά με συμμετοχή διαχειριστών κτλ.
Το ΥΠΕΘΟ
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης προειδοποίησε για την αβεβαιότητα που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας ότι ενδέχεται να επηρεάσει την ευρωπαϊκή οικονομία.
Ωστόσο, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την ελληνική οικονομία, τονίζοντας ότι «δεν είναι πλέον ο αδύναμος κρίκος», καθώς καταγράφει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σε ό,τι αφορά τα μέτρα στήριξης, ξεκαθάρισε ότι «δημοσιονομικός χώρος υπάρχει, αλλά δεν είναι ανεξάντλητος», προσθέτοντας πως τα 300 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη διατεθεί αποτελούν «την αρχή και όχι το τέλος» των παρεμβάσεων. Όπως είπε, εφόσον η κρίση παραταθεί, τα μέτρα θα επεκταθούν ή θα ενισχυθούν.
Το ρεύμα
Στον τομέα της ενέργειας, το ότι μεγάλος αριθμός καταναλωτών παραμένει σε σταθερά τιμολόγια, οι ΑΠΕ συνδυαστικά με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά “κρατούν” χαμηλά την τιμή χονδρικής και οι μεγάλοι προμηθευτές “κράτησαν” τα πράσινα τιμολόγια χωρίς μεγάλες αυξήσεις ή με τις ίδιες τιμές, καθιστούν το ενδεχόμενο επιδοτήσεων ή παρεμβάσεων στον τομέα του ρεύματος, κάτι που θα εξεταστεί στην πορεία, καθώς ένεκα και της Πασχαλινής περιόδου η ζήτηση είναι χαμηλή.
Ειδικότερα, σε απόλυτες τιμές, πάντως, τα “πράσινα” τιμολόγια διαμορφώνονται τον Απρίλιο από 14 έως 25 σεντς ανά κιλοβατώρα, ενώ τα μπλε (σταθερά) τον ίδιο μήνα ξεκινούν από 11 σεντς ανά κιλοβατώρα., Για τη Μεγάλη Δευτέρα, δε, η τιμή χονδρικής ανέβηκε κατά 125% αλλά παραμένει χαμηλά στα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Ήδη, πάντως, σε ό,τι αφορά το κομμάτι του ηλεκτρισμού έχουν γίνει από στόματος Πρωθυπουργού οι συστάσεις προς τις εταιρείες προμήθειας για διατήρηση των χρεώσεων στα πράσινα τιμολόγια σε λελογισμένα επίπεδα, με τους προμηθευτές να απορροφούν μέρος των όποιων αυξήσεων.
Να σημειωθεί ότι σε πιο στρατηγικό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει την ενεργειακή της αυτονομία μέσω της επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης. Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται ένα επενδυτικό πακέτο ύψους 30 δισ. ευρώ μέσω του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, το οποίο έχει ήδη συμβάλει σε μείωση εκπομπών κατά περίπου 50% στους σχετικούς τομείς.
Τα καύσιμα
Στα καύσιμα, τη Μεγάλη Δευτέρα ανοίγει η πλατφόρμα για το Fuel Pass, με επιδότηση έως 50 ευρώ, ενώ σε ισχύ παραμένει το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους. Στόχος είναι να περιοριστεί η μετακύλιση των αυξήσεων στον καταναλωτή.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων
Στο οικονομικό επιτελείο, πάντως, εξετάζονται τα ενδεχόμενα παράτασης των ενδεχόμενων μέτρων ή πρόσθετες παρεμβάσεις, με έμφαση στα τρόφιμα και τα καύσιμα όπου διαφαίνεται νέο πληθωριστικό κύμα. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της διεθνούς κρίσης, καθώς και από τα περιθώρια που θα δοθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ένα από αυτά είναι ένα πιθανό market pass ενσωματώνει διάφορα πλεονεκτήματα, όπως την εύκολη εφαρμογή αλλά και τη στόχευση. Πλέον, με τη χρήση της κάρτας υπάρχει εξοικείωση λόγω και της καταβολής πολλών κοινωνικών επιδομάτων μέσω καρτών.
Ουσιαστικά, στην υφιστάμενη «εργαλειοθήκη», όπως αυτή καταρτίστηκε κατά την περίοδο της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης του 2022, θα στηριχθεί η όποια παλέτα νέων μέτρων που επεξεργάζεται η κυβέρνηση για να αντιμετωπιστεί το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Έτσι, το το σχέδιο με βάση την εμπειρία μπορεί να περιλαμβάνει κατά περίπτωση, επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος και πρόσθετες κρατικές ενισχύσεις προς αντιστάθμιση του υψηλού ενεργειακού κόστους.
Επίσης, πέρα από την όποια παράταση της επιδότησης στον ντίζελ ή στο fuel pass, στο τραπέζι είναι ειδικά για το ντίζελ, με βάση πληροφορίες, μια διαδικασία ελέγχου επάρκειας στην εφοδιαστική αλυσίδα, με καταγραφή αποθεμάτων εξαγωγών με πρόταγμα την κάλυψη των εθνικών αναγκών, πιθανές έκτακτες φορολογήσεις. Προφανώς όλα αυτά, όπως κι ένα πιθανό market pass, θα εξαρτηρθούν από τις εξελίξεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συζήτηση περί μέτρων, που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και συναρτάται με την εξέλιξη των πραγμάτων, διεξάγεται πλέον υπό το «πράσινο φως» των Βρυξελλών για «εθνικά μέτρα», όπως αποτυπώθηκε με τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής.
Μέτρα για τη βιομηχανία
Στο πακέτο συγκράτησης του κόστους παραγωγής είναι και οι ανακοινώσεις για την στήριξης της βιομηχανίας ένεκα του ενεργειακού κόστους. Η κυβέρνηση μπορεί και να ανακοινώσει πριν το Πάσχα τα μέτρα στήριξης της ελληνικής βιομηχανίας απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος. Αυτό δήλωσε, άλλωστε, ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, στο περιθώριο του 16ου Food Retail Summit. Ο ίδιος απέφυγε να αναφερθεί σε λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο του πακέτου ενισχύσεων, ωστόσο εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι οι σχετικές ανακοινώσεις —που η βιομηχανία αναμένει εδώ και μήνες— θα γίνουν πριν την εορταστική περίοδο. Σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σημείωσε ότι η έκτασή τους θα εξαρτηθεί από τη διάρκειά του.
Παράλληλα, η ενεργοβόρος βιομηχανία εμφανίζεται επιφυλακτική ως προς το κατά πόσο τα μέτρα θα επαρκούν για την αντιμετώπιση της νέας ενεργειακής κρίσης που έχει προκαλέσει η σύγκρουση.
