Η άνοδος των ενεργειακών τιμών, η προστασία των καταναλωτών και η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Eurogroup στο Λουξεμβούργο, με τον πρόεδρο του οργάνου, Κυριάκο Πιερρακάκη, να επισημαίνει την ανάγκη στοχευμένων παρεμβάσεων για τον περιορισμό των επιπτώσεων του νέου ενεργειακού σοκ.
Την ίδια στιγμή, ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, προειδοποίησε ότι οι πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να διατηρηθούν και τους επόμενους μήνες, υπογραμμίζοντας ότι τα μέτρα στήριξης πρέπει να επικεντρώνονται στους πιο ευάλωτους, χωρίς να επιβαρύνουν υπέρμετρα τους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν, επίσης, η ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης, οι αναταράξεις στην αγορά κρατικών ομολόγων και τα αιτήματα Ελλάδας και Ιταλίας για διευρυμένη δημοσιονομική ευελιξία, προκειμένου να καλυφθούν και ανάγκες που σχετίζονται με την ενεργειακή ασφάλεια.
Νέες πιέσεις στις τιμές ενέργειας και καύσιμα
Συγκεκριμένα, μετά το πέρας της συνεδρίασης, μιλώντας στα ΜΜΕ, Κυριάκος Πιερρακάκης επισήμανε ότι οι ενεργειακές τιμές έχουν επανέλθει σε υψηλά επίπεδα από τα τέλη Αυγούστου, με τις ανατιμήσεις να επηρεάζουν, μεταξύ άλλων, το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα. Παράλληλα, ανέδειξε την έκθεση της Ευρώπης σε εξωτερικούς ενεργειακούς κινδύνους, οι οποίοι ενισχύουν την αβεβαιότητα για την πορεία της οικονομίας.
Όπως ανέφερε, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης των πολιτών από το αυξημένο κόστος ενέργειας και στη διαφύλαξη της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Η ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας, σημείωσε, δεν θα πρέπει να αποδυναμώνει τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών, ενώ παράλληλα πρέπει να εξασφαλιστούν οι πόροι για τις μελλοντικές ανάγκες.
Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης και της ΕΕ εξέτασαν τα μέτρα που έχουν ήδη υιοθετήσει τα κράτη-μέλη για την προστασία των πιο ευάλωτων καταναλωτών.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, εστιάζει σε παρεμβάσεις προσωρινού, στοχευμένου και προσαρμοσμένου χαρακτήρα, ώστε να περιορίζονται οι επιπτώσεις των ανατιμήσεων χωρίς να δημιουργούνται δυσανάλογες δημοσιονομικές επιβαρύνσεις.
Ενεργειακή ασφάλεια με επενδύσεις και ισχυρότερα δίκτυα
Πέρα από τα άμεσα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής ακρίβειας, ο κ. Πιερρακάκης έθεσε ως προτεραιότητα τη μακροπρόθεσμη ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της Ευρώπης.
Όπως τόνισε, η μείωση της εξάρτησης από εξωτερικούς ενεργειακούς κινδύνους προϋποθέτει περισσότερες επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, ευρύτερη χρήση του ηλεκτρισμού, αναβάθμιση των ενεργειακών δικτύων και ενίσχυση των διασυνδέσεων μεταξύ των κρατών-μελών.
Η ενεργειακή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας αποτελούν, σύμφωνα με τον ίδιο, αλληλένδετους στόχους που πρέπει να προχωρήσουν παράλληλα.
Η κατεύθυνση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, όπου οι εξωτερικές διαταραχές μπορούν να μεταφερθούν γρήγορα στο κόστος καυσίμων, στις μεταφορές και στην ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα.
Ντομπρόβσκις: Οι πιέσεις στις τιμές μπορεί να συνεχιστούν τον χειμώνα
Την εκτίμηση ότι οι ενεργειακές ανατιμήσεις ενδέχεται να επιμείνουν βραχυπρόθεσμα εξέφρασε ο Βάλντις Ντομπρόβσκις, επισημαίνοντας ότι οι πιέσεις στις τιμές μπορεί να συνεχιστούν καθώς η Ευρώπη εισέρχεται στη χειμερινή περίοδο.
Ο επίτροπος Οικονομίας τάχθηκε υπέρ της στοχευμένης στήριξης των καταναλωτών που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν γενικευμένες επιδοτήσεις και οριζόντια μέτρα.
Όπως εξήγησε, τέτοιες παρεμβάσεις θα συνεπάγονταν υψηλότερο κόστος για τους κρατικούς προϋπολογισμούς, ενώ θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη ζήτηση και να ασκήσουν πρόσθετες ανοδικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας, χωρίς να διασφαλίζουν ότι η βοήθεια θα φτάσει αποτελεσματικά στους πλέον ευάλωτους.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχουν απεριόριστα περιθώρια για νέες δημοσιονομικές εξαιρέσεις. Η συνεχής διεύρυνση της ευελιξίας, υπογράμμισε, θα μπορούσε να υπονομεύσει την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων και τη δέσμευση των κρατών-μελών για βιώσιμα δημόσια οικονομικά.
Αγορές ομολόγων: Στο μικροσκόπιο τα spreads της ευρωζώνης
Η διεύρυνση των spreads μεταξύ των κρατών της ευρωζώνης αποτέλεσε ένα ακόμη θέμα που απασχόλησε τις δηλώσεις των Ευρωπαίων αξιωματούχων.
Ο πρόεδρος του Eurogroup δήλωσε ότι οι εξελίξεις παρακολουθούνται με αυξημένη προσοχή, χωρίς να υπάρχει, προς το παρόν, λόγος για κατάσταση συναγερμού. Όπως σημείωσε, το διεθνές περιβάλλον παραμένει δύσκολο και οι υψηλές ενεργειακές τιμές ασκούν πιέσεις στις οικονομίες παγκοσμίως.
Αναφερόμενος ειδικότερα στη Γαλλία και στις πιέσεις που καταγράφονται στα κρατικά της ομόλογα, ο κ. Πιερρακάκης εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στη δέσμευση της γαλλικής κυβέρνησης για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς και στον υπουργό Οικονομικών της χώρας, Ρολάν Λεσκίρ.
Από την πλευρά του, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις αναγνώρισε ότι τα spreads στην ευρωζώνη έχουν διευρυνθεί, επισημαίνοντας ότι οι χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος είναι περισσότερο εκτεθειμένες στις μεταβολές των συνθηκών χρηματοδότησης.
Για τον περιορισμό των πιέσεων, έδωσε έμφαση στην εφαρμογή συνετών δημοσιονομικών πολιτικών και στην κατάρτιση αξιόπιστων προϋπολογισμών για το επόμενο έτος, οι οποίοι θα μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των αγορών. Ειδικά για τη Γαλλία, εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στην κυβέρνηση, κάνοντας αναφορά στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027.
Πράσινο φως από την Κομισιόν στα αιτήματα Ελλάδας και Ιταλίας
Θετική αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν λάβει τα αιτήματα της Ελλάδας και της Ιταλίας για την αξιοποίηση διευρυμένης δημοσιονομικής ευελιξίας, με στόχο να καλυφθούν και δαπάνες που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια, στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες.
Όπως δήλωσε ο Βάλντις Ντομπρόβσκις, η Επιτροπή έχει αξιολογήσει θετικά τα αιτήματα των δύο χωρών, με την προβλεπόμενη διαδικασία να απαιτεί πλέον την έγκριση του Συμβουλίου.
Ο επίτροπος διευκρίνισε ότι η εξέταση των αιτημάτων θα συνεχιστεί, αναφέροντας ότι είχε σχετικές συνομιλίες τόσο με τον Κυριάκο Πιερρακάκη όσο και με τον Ιταλό υπουργό Οικονομικών, Τζανκάρλο Τζορτζέτι.
Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η Κομισιόν θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές και θα είναι έτοιμη να εισηγηθεί πρόσθετα μέτρα, εφόσον κριθεί αναγκαίο. Έθεσε, ωστόσο, ως βασική προϋπόθεση τη διατήρηση της δημοσιονομικής σύνεσης, ιδίως υπό το βάρος των πιέσεων που καταγράφονται στην αγορά κρατικών ομολόγων.
Για την Ελλάδα, η θετική αξιολόγηση του αιτήματος αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στη διεκδίκηση πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου για παρεμβάσεις ενεργειακής ασφάλειας. Η τελική έκβαση θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας, με το ζητούμενο να παραμένει η εξισορρόπηση των αναγκών ενεργειακής θωράκισης με τη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας.
