Μια μορφή μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας που χαρακτηρίζει την ελληνική οικονομία, αυτή της αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής, “γράφει” χιλιάδες λουκέτα ένεκα και του κόστους ενέργειας.
Έτσι, με μαθηματική ακρίβεια σε περαιτέρω συρρίκνωση, όπως αναφέρει η Ένωση Επιχειρήσεων Αρτοποιίας – Ζαχαροπλαστικής (ΕΕΠΑΖ), η οποία προειδοποιεί ότι η εικόνα που διαμορφώνεται στις επιχειρήσεις αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής είναι πλέον μη αναστρέψιμη χωρίς ουσιαστική στήριξη. Όπως επισημαίνει, περισσότερα από 3.000 αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και πρατήρια έχουν βάλει λουκέτο μόνο τους τελευταίους 30 μήνες, με τον ρυθμό των κλεισιμάτων να παραμένει αυξητικός.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραματίζει το ενεργειακό κόστος, καθώς πρόκειται για έναν κατεξοχήν ενεργοβόρο κλάδο με συνεχή λειτουργία εξοπλισμού. Σύμφωνα με την ΕΕΠΑΖ, το κόστος της ενέργειας έφτασε να τετραπλασιαστεί το 2022, ενώ σήμερα παραμένει σταθερά περίπου διπλάσιο σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα του 2020, συμπιέζοντας ασφυκτικά τα περιθώρια βιωσιμότητας των επιχειρήσεων και περιορίζοντας τη δυνατότητά τους να απορροφούν περαιτέρω αυξήσεις.
Με βάση την ΕΠΑΖ:
- Από την εποχή της πανδημίας και μετά, έχουν σημειωθεί πρωτοφανείς ανατιμήσεις από 100% έως και 400% σε βασικές πρώτες ύλες, εκ των οποίων τις περισσότερες τις έχουν απορροφήσει οι επιχειρήσεις και μικρό μέρος μόνο έχει περάσει στις τιμές των προϊόντων, καθώς οι άνθρωποι του κλάδου συμμερίζονται την έντονη οικονομική πίεση που βιώνουν οι συμπολίτες μας,
- Κατά το ίδιο διάστημα, το κόστος της ενέργειας έφτασε έως και να τετραπλασιαστεί (2022) και πλέον είναι σταθερά περίπου διπλάσιο σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα (2020),
- Ταυτόχρονα, την τελευταία πενταετία οι επιχειρήσεις έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με βροχή νέων υποχρεώσεων – «εμφυτευμάτων», που αφορούν είτε την ψηφιοποίηση των οικονομικών διαδικασιών είτε περιβαλλοντικά τέλη και κανονισμούς, μεταξύ άλλων. Ενδεικτικά αναφέρονται:
-My DATA
-Διασύνδεση φορολογικών μηχανισμών με e-send[1]
-Διασύνδεση συστημάτων POS με ταμειακά συστήματα (με πρόσθετο κόστος για αλλαγή συστημάτων)
-Κόστος για αγορά, διασύνδεση και συντήρηση λογισμικών, με τεχνικά προβλήματα και βαριά πρόστιμα 10.000-20.000€
-Ψηφιακή κάρτα εργασίας
-Ψηφιακά δελτία αποστολής
-Δημιουργία λογαριασμού IRIS
-Δημιουργία νέας πλατφόρμας για νέες αδειοδοτήσεις, με πρόσθετο κόστος για τα παλαιά καταστήματα ώστε να ανέβουν και αυτά στην πλατφόρμα
-Υποχρέωση ασφάλισης καταστημάτων και εξοπλισμού επ’ απειλή προστίμου της τάξης των 10.000€
-Υποχρέωση πιστοποίησης των εργαζομένων στην εστίαση, με κόστος παράβολου 50€ ανά εργαζόμενο
Όπως αναφέρει η ανακοίνωση της Ένωσης, “πέρα από τη συμμόρφωση προς αυτές τις υποχρεώσεις (και το κόστος προσαρμογής), ακόμα και η παρακολούθηση του σχετικού κανονιστικού πλαισίου είναι εξαιρετικά δύσκολη για τις επιχειρήσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μόνο για τη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές δημοσιεύθηκαν 17 αποφάσεις και εγκύκλιοι. Συνολικά, δε, μόνο εντός του 2024 δημοσιεύθηκαν 1.476 αποφάσεις και 50 νόμοι!”
“Προφανώς, δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με το Global Index Complexity 2025 του TMS Group, η Ελλάδα καταλαμβάνει την αρνητική πρωτιά μεταξύ 79 χωρών, ως η χώρα με το χειρότερο ρυθμιστικό περιβάλλον για να διατηρεί κανείς επιχείρηση…” αναφέρει η ΕΠΑΖ που τονίζει ότι “την ίδια ώρα, μάλιστα, παρά την παράταση έως 31 Δεκεμβρίου 2026 της υποχρέωσης εγγραφής και απογραφής στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων OpenBusiness, οι επιχειρήσεις που ανταποκρίθηκαν εγκαίρως και εγγράφηκαν στο Σύστημα εντός του 2025 όχι μόνο δεν έχουν βοηθηθεί για την ομαλή προσαρμογή τους στα νέα δεδομένα, αλλά έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με μπαράζ ελέγχων για μία υποχρέωση η οποία για την υπόλοιπη αγορά –τυπικά τουλάχιστον– δεν υφίσταται ακόμα!”
Στο φόντο αυτό το αρτοζαχαροπλαστείο για να προστατευτεί για να μείνει ζωντανό, με βα΄ση την ΕΠΑΖ θα πρέπει να γίνει:
- Ανακήρυξη της αρτοποιίας-ζαχαροπλαστικής ως προστατευόμενου κλάδου, ώστε να αναδειχθεί και προστατευτεί το αρτοζαχαροπλαστείο ως επιχείρηση με πολιτισμική διάσταση και ειδική κοινωνική βαρύτητα για την Ελλάδα
- Διαμόρφωση ενός νομοθετικού πλαισίου που θα λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων του κλάδου, θα είναι απλό, λειτουργικό και θα εξαλείφει την πολυνομία και την αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων που δημιουργούν συνθήκες μη νομιμότητας
- Γενναία ρύθμιση για τη στήριξη των επιχειρήσεων του κλάδου έναντι του υπέρογκου κόστους ενέργειας, που απειλεί τη βιωσιμότητά τους και πιέζει ανοδικά τις τιμές των αγαθών πρώτης ανάγκης
- Καλύτερη συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές για τη διαμόρφωση και την εφαρμογή πολιτικών με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και την κατάργηση ατελέσφορων μέτρων όπως το ειδικό τέλος για τα πλαστικά μιας χρήσης
Το αρτοζαχαροπλαστείο πρέπει να προστατευτεί για να μείνει ζωντανό. Ελπίζουμε αυτήν τη φορά οι αρμόδιοι να μας ακούσουν, προτού η αγορά μας διαλυθεί εντελώς.
Η ΓΣΕΒΕΕ και το αίτημα για επενδύσεις
Να σημειωθεί ότι στις αρχές του περασμένου Σεπτεμβρίου στο πλαίσιο της παρουσίασης της ετήσιας έκθεσης του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ τονίστηκε ότι οι ΜμΕ αντιμετωπίζουν μηδενική στήριξη χωρίς στήριξη, ειδικά σε ό.τι έχει να κάνει με την πράσινη μετάβαση, την ώρα που η Ελλάδα μπορεί να συγκαταλέγεται στις χώρες της ΕΕ με τα υψηλότερα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους.
Σημειώνεται ότι με βάση η έκθεση του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ καταγράφονται μεγάλες στρεβλώσεις στο πλαίσιο άσκησης της ενεργειακής πολιτικής. Γίνεται λόγος για «εικόνα που προέρχεται από την ενεργειακή κρίση» και επισημαίνεται η αδυναμία πρόσβασης μεγάλου μέρους των πολιτών σε επαρκείς και οικονομικά προσιτές μορφές ενέργειας δημιουργεί συνθήκες ενεργειακής φτώχειας.
Παράλληλα η Εκθεση ανέφερε ότι παρά τα υψηλά έσοδα, οι επενδύσεις που κατευθύνονται στην πράσινη μετάβαση είναι από τις χαμηλότερες στην ΕΕ. Σύμφωνα με την Eurostat, το 2023 οι σχετικές επενδύσεις αντιστοιχούσαν μόλις στο 0,17% του ΑΕΠ, έναντι 0,55% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η Ελλάδα παραμένει σταθερά κάτω από το μισό της ΕΕ σχεδόν σε όλη τη δεκαετία 2014-2023, με την υστέρηση να αποδίδεται κυρίως στη χαμηλή συμβολή του ιδιωτικού τομέα.
