Η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει από το 2005 ένα σύστημα που λέγεται EU ETS, ένα σύστημα εμπορίας ρύπων. Η ΕΕ βάζει ένα όριο στο διοξείδιο άνθρακα που μπορούν να εκπέμψουν οι μεγάλες βιομηχανίες και τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στις χώρες μέλη, υποχρεώνοντάς τα να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών για κάθε τόνο ρύπων που εκπέμπουν. Αυτό αυξάνει το κόστος λειτουργίας για όσους ρυπαίνουν περισσότερο και προφανώς επιβαρύνονται και οι τιμές του τελικού προϊόντος. Για να μην φύγουν οι επιχειρήσεις από την Ευρώπη με κατεύθυνση χώρες με φθηνότερες προδιαγραφές και προφανώς για να μην επιβαρυνθεί ο πληθωρισμός, η ΕΕ επιτρέπει στα κράτη να δίνουν επιδοτήσεις στις πιο ενεργοβόρες βιομηχανίες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το επιπλέον κόστος.
Αυτό ίσχυε και για την Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια. Μόνο που από το 2026 το ποσοστό της δικαιούμενης επιδότησης μειώνεται δραστικά. Δεκάδες εκατομμύρια χάνονται για την ελληνική βιομηχανία. Η ανταγωνιστικότητα της μειώνεται.
Αιτία του φαινομένου, είναι ότι η Ελλάδα πετυχαίνοντας τα τελευταία χρόνια ένα μικρό θαύμα, μείωσε τις εκπομπές ρύπων περισσότερο από πολλές άλλες χώρες. Κατάφερε να κλείσει τις περισσότερες λιγνιτικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και ανέπτυξε ραγδαία τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το αποτύπωμα διοξειδίου του άνθρακα της ηλεκτροπαραγωγής μειώθηκε περίπου κατά 25%. Την ίδια στιγμή η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε από το 2026 να ανακατανείμει τις προβλεπόμενες ενισχύσεις, σε επιπλέον κλάδους και με αυξημένα ποσοστά για τις χώρες που υστέρησαν.
Όσο πιο «βρώμικες» τόσο περισσότερη βοήθεια παίρνουν οι χώρες προκειμένου να αντέξουν το κόστος. Όσο αντίθετα πιο «πράσινες» είναι, τόσο λιγότερες είναι οι ενισχύσεις. Η Ελλάδα επειδή έκανε την δουλειά, βρίσκεται επιβαρυμένη με μια μείωση κατά 25%. Οι ελληνικές βιομηχανίες θα πάρουν λιγότερα χρήματα. Όχι επειδή μειώθηκε το ενεργειακό ή άλλο κόστος τους, αλλά επειδή άλλαξε ο τρόπος μέτρησης.
Ο συντελεστής του 2026 και των επόμενων πέντε ετών, για την Ελλάδα μειώθηκε σε 0,58 τόνους CO2/MWh (από 0,73 τόνους CO2/MWh) την στιγμή που στην διασυνδεδεμένη ως προς την αγορά ηλεκτρισμού Βουλγαρία παραμένει στο 0,91 τόνους CO2/MWh, ενώ στην Ρουμανία κινείται στα 0,96.
Μέσα δηλαδή στην ίδια «ενιαία» αγορά δημιουργούνται ανισότητες. Όχι από την αγορά, αλλά από τους ευρωπαικούς κανόνες. Οι ελληνικές βιομηχανίες θα λάβουν πολύ μικρότερες ενισχύσεις, την στιγμή που είναι γνωστό ότι πληρώνουν από το ακριβότερο ρεύμα στην Ευρώπη και ενώ οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για το θέμα έχουν χαθεί κάπου στα «μπλόκα των αγροτών».
Η χώρα έκανε πρόοδο στο περιβάλλον. Αλλά οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις της, τιμωρούνται οικονομικά από την ΕΕ και μαζί τους απειλούνται με επιβαρύνσεις και οι Έλληνες καταναλωτές..
