Τι θα γινόταν εάν ξενοδοχεία και τουριστικές επιχειρήσεις της Κρήτης, αντί να αντιμετωπίζουν το ενεργειακό κόστος ο καθένας μόνος του, ένωναν τις δυνάμεις τους για να παράγουν, να εξοικονομούν και να αξιοποιούν από κοινού καθαρή ενέργεια; Ένα τέτοιο μοντέλο, πρωτοποριακό για τα δεδομένα του νησιού, επιχειρείται τώρα στο Ηράκλειο, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο για τη σχέση του τουρισμού με την ενέργεια.
«Είναι κάτι πρωτοποριακό, που θα γίνει για πρώτη φορά στην Κρήτη. Υπάρχει ήδη ενδιαφέρον από τουριστικές επιχειρήσεις που θέλουν να μειώσουν το ενεργειακό τους αποτύπωμα και το επόμενο διάστημα θα δούμε πώς θα τρέξει στην πράξη», αναφέρει στο energymag ο Γιάννης Μαυρογιάννης, από τη συμβουλευτική εταιρεία Ανέλιξης και ανάδοχος για την υλοποίηση της δημιουργίας της Ενεργειακής Κοινότητας.
Το εγχείρημα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή μετάβαση έχει πάψει να αποτελεί απλώς μια περιβαλλοντική επιλογή για τον ξενοδοχειακό κλάδο. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα του λειτουργικού κόστους μιας τουριστικής μονάδας, ενώ παράλληλα η διεθνής τουριστική αγορά στρέφεται όλο και περισσότερο σε επιχειρήσεις που επενδύουν στη βιωσιμότητα και στη μείωση του περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος.
Σε αυτό το πεδίο έρχεται να παρέμβει το Επιμελητήριο Ηρακλείου, καλώντας τις τουριστικές επιχειρήσεις της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου που ενδιαφέρονται για την πράσινη ενέργεια, την ενεργειακή εξοικονόμηση και τις νέες μορφές συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα να συμμετάσχουν στις δράσεις του έργου «Δημιουργία cluster ενεργειακών κοινοτήτων στην Ελλάδα και στην Κύπρο» (ClusTECH).
Το ClusTECH υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Συνεργασίας INTERREG VI-A Ελλάδα–Κύπρος 2021-2027 και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εθνικούς πόρους των συμμετεχόντων κρατών. Στόχος του είναι η ανάπτυξη ενός διασυνοριακού δικτύου συνεργασίας γύρω από τις Ενεργειακές Κοινότητες, η ενίσχυση της ενημέρωσης και της εκπαίδευσης των ενδιαφερόμενων μερών και η προώθηση καθαρών και βιώσιμων ενεργειακών λύσεων.
Η ουσία του εγχειρήματος βρίσκεται στο μοντέλο της συλλογικής δράσης. Επιχειρήσεις, πολίτες και τοπικοί φορείς μπορούν μέσα από τις Ενεργειακές Κοινότητες να συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή και αξιοποίηση ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η αυτοπαραγωγή, η ενεργειακή εξοικονόμηση και η από κοινού αξιοποίηση πράσινων ενεργειακών λύσεων μπορούν να δημιουργήσουν νέες δυνατότητες για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας.
Για τον τουρισμό της Κρήτης το ενδιαφέρον είναι ακόμη μεγαλύτερο. Τα ξενοδοχεία αποτελούν επιχειρήσεις με υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις, από τον κλιματισμό και τη θέρμανση νερού μέχρι τις πισίνες, τις κουζίνες, την ψύξη και τις υπόλοιπες καθημερινές λειτουργίες τους. Η δυνατότητα να περάσουν από τη μεμονωμένη ενεργειακή διαχείριση σε συνεργατικά σχήματα δημιουργεί ένα διαφορετικό πεδίο για την επόμενη ημέρα του κλάδου.
Παράλληλα, οι τουριστικές επιχειρήσεις που θα συμμετάσχουν στις δράσεις θα έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν για τις ευκαιρίες που προσφέρουν οι Ενεργειακές Κοινότητες, να αποκτήσουν πρόσβαση σε τεχνογνωσία και καλές πρακτικές και να έρθουν σε επαφή με άλλους φορείς και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται ή ενδιαφέρονται για τον τομέα της πράσινης ενέργειας.
Το Επιμελητήριο Ηρακλείου, ως ένας από τους εταίρους του ClusTECH, υλοποιεί πρόγραμμα ενημέρωσης, εκπαίδευσης και διάχυσης γνώσης, το οποίο περιλαμβάνει εκπαιδευτικά σεμινάρια για τα μέλη των Ενεργειακών Κοινοτήτων, ενημερωτικά εργαστήρια για τη δημιουργία τους, παρουσίαση καλών πρακτικών και προκλήσεων, καθώς και δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε τοπικό επίπεδο.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι εάν το ενδιαφέρον που ήδη καταγράφεται από τον τουριστικό κλάδο θα μετατραπεί σε ένα λειτουργικό ενεργειακό σχήμα. Εφόσον το μοντέλο προχωρήσει, το Ηράκλειο μπορεί να αποτελέσει το πρώτο πεδίο εφαρμογής μιας διαφορετικής λογικής στην Κρήτη, όπου τουρισμός και πράσινη ενέργεια δεν θα συναντώνται μόνο σε μεμονωμένες επενδύσεις φωτοβολταϊκών και εξοικονόμησης, αλλά σε οργανωμένες συνέργειες μεταξύ επιχειρήσεων.
Και σε τούτο το σημείο βρίσκεται ίσως η πραγματική καινοτομία του εγχειρήματος. Όχι απλώς στη δημιουργία ενός ακόμη «πράσινου» έργου, αλλά στη δοκιμή ενός νέου μοντέλου, όπου η ενεργειακή μετάβαση του κρητικού τουρισμού επιχειρείται να γίνει υπόθεση συνεργασίας.
