Πριν από έντεκα χρόνια, η διεθνής κοινότητα ανέλαβε μια ιστορική δέσμευση στο Παρίσιγια τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τον περιορισμό της παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας σε 1,5 βαθμούς πάνω από τα προ-βιομηχανικά επίπεδα. Ωστόσο, η παγκόσμια δράση δεν ήταν «αρκετά γρήγορη» όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών, και αναμένεται ότι τα επόμενα χρόνια ο πλανήτης θα υπερβεί, τουλάχιστον προσωρινά, το όριο των 1,5 °C.
Αυτό προκύπτει από έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP) που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για την πρώτη ανάλυση εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο στόχος αυτός έχει ξεπεραστεί, αν και πολλοί επιστήμονες προειδοποιούσαν τα τελευταία χρόνια ότι ήταν ήδη σχεδόν αδύνατο να περιοριστεί η άνοδος των θερμοκρασιών στο 1,5 βαθμό.
Μια αύξηση των θερμοκρασιών πάνω από αυτό το επίπεδο θα οδηγήσει σε «ταχύτερη άνοδο της στάθμης της θάλασσας, μεγαλύτερη πιθανότητα κατάρρευσης οικοσυστημάτων όπως οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, ακραίους καύσωνες, πυρκαγιές και βαθιές αλλαγές στην κρυόσφαιρα», συμπεριλαμβανομένης της απώλειας πάγου και παγετώνων. Οι παγετώνες ενδέχεται να χάσουν το ένα τέταρτο της μάζας τους έως το 2100 – κάτι που αποτελεί εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα, όπως φάνηκε πρόσφατα με την τραγωδία στο Νεπάλ και το Θιβέτ. Επιπλέον, θα μπορούσαν να ξεπεραστούν «μη αναστρέψιμα» όρια καμπής: αλλαγές στα ωκεάνια ρεύματα, όπως το AMOC, στους παγετώνες της Γροιλανδίας και της Δυτικής Ανταρκτικής, ή στον Αμαζόνιο, «οι οποίες θα άλλαζαν τον κόσμο για πάντα».
Υπάρχει ακόμη περιθώριο για αναστροφή της τάσης
Ωστόσο, η έκθεση υπογραμμίζει ότι μια προσωρινή υπέρβαση του ορίου του 1,5°C δεν σημαίνει ότι η προσπάθεια έχει χαθεί ούτε ότι πρέπει να ανακοπούν οι δράσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η Συμφωνία του Παρισιού δεν προβλέπει συγκεκριμένο χρονικό όριο για τη διατήρηση της αύξησης των παγκόσμιων θερμοκρασιών κάτω από τον 1,5°C. Σύμφωνα με την ανάλυση του ΟΗΕ, «εξακολουθεί να είναι εφικτό να μειωθούν οι θερμοκρασίες και να επιτευχθούν οι παγκόσμιοι στόχοι της Συμφωνίας του Παρισιού».
Για να επιτευχθεί αυτό, η προτεινόμενη στρατηγική είναι αυτή της «υπέρβασης, κορύφωσης και πτώσης»: ο στόχος είναι να ξεπεραστεί το όριο του 1,5°C όσο το δυνατόν λιγότερο και για το μικρότερο δυνατό χρονικό διάστημα, να επιτευχθεί στη συνέχεια η κορύφωση της θερμοκρασίας και να αρχίσει η αποκλιμάκωσή της το συντομότερο δυνατό. Στο πιο αισιόδοξο σενάριο, η άνοδος της θερμοκρασίας θα έφτανε έως τους 1,8°C, για να υποχωρήσει και πάλι κάτω από το 1,5°C έως το τέλος του αιώνα.
Παράλληλα, είναι ζωτικής σημασίας να ληφθούν μέτρα προσαρμογής για την προστασία του πληθυσμού και των οικοσυστημάτων από τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη. «Αυτή η πορεία δράσης δεν είναι σε καμία περίπτωση αποδεκτή ή προτιμότερη· είναι απλώς η καλύτερη επιλογή που μας απομένει», προειδοποιεί χωρίς περιστροφές η έκθεση.
Ακόμη και αν ξεπεράσουμε το όριο του 1,5 βαθμού, είναι ζωτικής σημασίας να αποφύγουμε κάθε δέκατο του βαθμού αύξησης. Μια αύξηση κατά 1,8 θα είναι πάντα καλύτερη από μια αύξηση κατά 2, και μια αύξηση κατά 2 καλύτερη από μια αύξηση κατά 2,5. Κάθε κλάσμα του βαθμού που δεν ξεπερνιέται «μειώνει τους κινδύνους και τις ζημιές και αυξάνει τις πιθανότητες να μειωθούν ξανά οι θερμοκρασίες».
Για τον σκοπό αυτό, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να μειωθούν οι εκπομπές μεθανίου – το δεύτερο μεγαλύτερο αέριο του θερμοκηπίου που εκπέμπουμε, μετά το διοξείδιο του άνθρακα – το οποίο έχει μικρότερη διάρκεια ζωής στην ατμόσφαιρα και, ως εκ τούτου, η μείωσή του γίνεται αισθητή νωρίτερα. Υπάρχει επίσης επείγουσα ανάγκη να γίνουν «δραστικές» μειώσεις στις εκπομπές CO₂ και να προσαρμοστούν οι κοινωνίες, ώστε να προστατευθούν οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί και τα οικοσυστήματα από τις επιπτώσεις που ήδη παρατηρούνται.
Πηγή: ertnews.gr
