Με την κερδοφορία να κινείται πάνω από τις προσδοκίες της αγοράς και τις βασικές πηγές οργανικών εσόδων να διατηρούν τη δυναμική τους, η Alpha Bank περνά στην επόμενη φάση του αναπτυξιακού της σχεδιασμού. Ο διευθύνων σύμβουλος Βασίλης Ψάλτης, παρουσιάζοντας στους αναλυτές τα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου, έδωσε το στίγμα της στρατηγικής που ακολουθεί η τράπεζα, με βασικούς πυλώνες την πιστωτική επέκταση, την ενίσχυση των επαναλαμβανόμενων εσόδων και τη διατήρηση υψηλών αποδόσεων για τους μετόχους.
Σημειώνεται ότι η τράπεζα ανακοίνωσε προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη 283 εκατ. ευρώ στο τρίτο τρίμηνο, έναντι 244 εκατ. ευρώ που ανέμενε κατά μέσο όρο η αγορά. Σε επίπεδο εννεαμήνου, τα κέρδη έφτασαν τα 779 εκατ. ευρώ, ενώ η απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) διαμορφώθηκε στο 14,5%.
Η τριμηνιαία σύγκριση των δημοσιευμένων αποτελεσμάτων επηρεάζεται από την έκτακτη θετική αναγνώριση αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTA) που είχε ενισχύσει το δεύτερο τρίμηνο. Ωστόσο, η υπέρβαση των εκτιμήσεων των αναλυτών στα προσαρμοσμένα μεγέθη επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα της οργανικής κερδοφορίας.
Στα 1,8 δισ. ευρώ ο νέος στόχος για τα επιτοκιακά έσοδα
Η σημαντικότερη αναθεώρηση στις προβλέψεις της διοίκησης αφορά τα καθαρά έσοδα από τόκους. Η επίδοσή τους στο τρίτο τρίμηνο ξεπέρασε τις προσδοκίες, καθώς διαμορφώθηκαν στα 472 εκατ. ευρώ, περίπου 25 εκατ. ευρώ υψηλότερα από τη μέση εκτίμηση των αναλυτών.
Η αύξηση δεν οφείλεται μόνο στην επιπλέον ημερολογιακή ημέρα του τριμήνου, η οποία συνεισέφερε περίπου 5 εκατ. ευρώ. Καθοριστικότερη ήταν η ενίσχυση των όγκων του ενεργητικού και η σύνθεση του χαρτοφυλακίου καταθέσεων, στοιχεία που αποτυπώνουν τη δυναμική των βασικών τραπεζικών εργασιών.
Με βάση αυτή την εικόνα, η Alpha Bank ανέβασε τον στόχο για τα καθαρά έσοδα από τόκους του 2026 στα 1,8 δισ. ευρώ, από 1,75 δισ. ευρώ προηγουμένως. Η αναθεώρηση αποτελεί σαφή ένδειξη της εμπιστοσύνης της διοίκησης στην παραγωγική ικανότητα του ισολογισμού, αν και η εξέλιξη του κόστους χρηματοδότησης θα εξακολουθήσει να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα.
Σταθερή παρέμεινε και η συμβολή των προμηθειών, οι οποίες ανήλθαν σε 156 εκατ. ευρώ, υπερβαίνοντας ελαφρώς τις προβλέψεις της αγοράς για 152 εκατ. ευρώ. Η σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο απαιτεί προσοχή, καθώς τότε είχε ενσωματωθεί μέρισμα 40 εκατ. ευρώ από την Prodea. Η απουσία του συγκεκριμένου έκτακτου εσόδου στο τρίτο τρίμηνο επιτρέπει καλύτερη αποτύπωση της επαναλαμβανόμενης παραγωγής προμηθειών, μεταξύ άλλων από το χαρτοφυλάκιο ακινήτων της τράπεζας.
Γιατί η Alpha επέλεξε να διακρατήσει τα ομόλογα
Μία από τις επιμέρους αποκλίσεις από τις προσδοκίες της διοίκησης καταγράφηκε στα έσοδα από συναλλαγές και λοιπές δραστηριότητες. Ο οικονομικός διευθυντής του ομίλου, Βασίλης Κοσμάς, απέδωσε την εξέλιξη στις αποφάσεις διαχείρισης του χαρτοφυλακίου τίτλων από τη μονάδα ALM και όχι σε περιορισμό της συναλλακτικής δραστηριότητας των πελατών.
Η τράπεζα βρέθηκε μπροστά στην επιλογή είτε να ρευστοποιήσει μέρος των τίτλων, καταγράφοντας κεφαλαιακά κέρδη, είτε να διατηρήσει τις θέσεις της και να συνεχίσει να εισπράττει τις αποδόσεις τους. Στο τρίτο τρίμηνο προκρίθηκε η δεύτερη λύση, καθώς κρίθηκε οικονομικά συμφερότερη η διατήρηση των ομολόγων και η αξιοποίηση του carry.
Η επιλογή αυτή εξηγεί τη χαμηλότερη συνεισφορά των συναλλαγών στα αποτελέσματα, χωρίς να υποδηλώνει υποχώρηση της δραστηριότητας με την πελατεία. Αντίθετα, αποτυπώνει την προτεραιότητα της διοίκησης στη διατήρηση αποδόσεων από το χαρτοφυλάκιο τίτλων.
Η πιστωτική επέκταση ξεπέρασε τον ετήσιο στόχο
Σημαντικό κεφάλαιο του σχεδιασμού της Alpha Bank αποτελεί η χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας. Όπως ανέφερε ο Β. Ψάλτης, ο στόχος για καθαρή πιστωτική επέκταση 2,5 δισ. ευρώ το 2026 είχε ήδη επιτευχθεί κατά το εννεάμηνο, ενώ τα ενήμερα δάνεια αυξήθηκαν κατά 400 εκατ. ευρώ μόνο στο τρίτο τρίμηνο.
Η επίδοση αυτή προσφέρει στη διοίκηση πρόσθετο περιθώριο κινήσεων για το κλείσιμο της χρονιάς, αλλά και ισχυρότερη αφετηρία για το 2027. Η αύξηση των χορηγήσεων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ενισχύει τη δυνατότητα παραγωγής νέων επιτοκιακών εσόδων και στηρίζει τη συνολική κερδοφορία του ομίλου.
Στο σκέλος των καταθέσεων, η αυξημένη συμμετοχή των επιχειρηματικών υπολοίπων επηρέασε τη σύνθεση της χρηματοδοτικής βάσης. Η Alpha εξακολουθεί να επωφελείται από την καθυστέρηση με την οποία αναπροσαρμόζονται τα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων σε σχέση με τις μεταβολές της αγοράς. Το όφελος αυτό συγκρατεί το κόστος χρηματοδότησης, ωστόσο αναμένεται να περιοριστεί σταδιακά καθώς οι καταθέσεις θα ανανεώνονται με νέα επιτόκια.
Στο 3,8% τα NPEs – Οι δύο περιπτώσεις πίσω από την αύξηση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αγορά παρουσιάζει η εξέλιξη της ποιότητας του χαρτοφυλακίου. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων της Alpha Bank διαμορφώθηκε στο 3,8%, με την αύξηση να συνδέεται κυρίως με δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Η πρώτη αφορά μεγάλη κοινοπρακτική χρηματοδότηση ευρωπαϊκής επιχείρησης, η οποία έχει αναδιαρθρωθεί. Για τη συγκεκριμένη έκθεση έχουν σχηματιστεί προβλέψεις, ενώ η διοίκηση εκτιμά ότι θα επιστρέψει σε καθεστώς ομαλής εξυπηρέτησης.
Η δεύτερη περίπτωση σχετίζεται με την αναπροσαρμογή στεγαστικών δανείων, μια διαδικασία που βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή της. Οι σχετικές τροποποιήσεις αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026 ή, το αργότερο, στις αρχές του 2027.
Το στοιχείο στο οποίο επέμεινε η διοίκηση είναι ότι η διαδικασία αυτή δεν δημιουργεί νέα επιβάρυνση στο κόστος πιστωτικού κινδύνου. Η ζημία των 6 εκατ. ευρώ που καταγράφηκε στο τρίτο τρίμηνο είχε ήδη καλυφθεί από προβλέψεις οι οποίες είχαν σχηματιστεί τέσσερα έως έξι τρίμηνα νωρίτερα.
Ο δείκτης κάλυψης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων διαμορφώθηκε στο 52%, με την υποχώρηση να αποδίδεται στο χαμηλότερο επίπεδο κινδύνου των νέων εκθέσεων που προστέθηκαν στην περίμετρο των NPEs.
Το κόστος πιστωτικού κινδύνου έφτασε τις 32 μονάδες βάσης στο τρίτο τρίμηνο. Η διοίκηση, πάντως, διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο να ξεπεράσει τις 45 μονάδες βάσης στο σύνολο του έτους, καθώς στο τελευταίο τρίμηνο θα επανεξεταστούν τα μοντέλα προβλέψεων υπό το βάρος της διεθνούς και εγχώριας μακροοικονομικής αβεβαιότητας.
Ελβετικό φράγκο: Πρόβλεψη 100% για τα πρώτα 20 εκατ. ευρώ, κάλυψη 30% για τα υπόλοιπα 55 εκατ.
Από τα ζητήματα που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των αναλυτών ξεχωρίζει και η έκθεση της Alpha Bank στα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, για την οποία ο CFO έδωσε συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία, διευκρινίζοντας ότι οι σχετικές επιπτώσεις έχουν πλέον οριστικοποιηθεί ως προς τα ποσά που παρουσιάστηκαν.
Η αρχική περίμετρος έκθεσης ανερχόταν σε 20 εκατ. ευρώ. Για το συγκεκριμένο ποσό η τράπεζα έχει αναγνωρίσει επιβάρυνση 20% και έχει σχηματίσει πλήρεις προβλέψεις, καλύπτοντας το σύνολο της σχετικής επιβάρυνσης.
Παράλληλα, εξακολουθεί να υπάρχει υπόλοιπο έκθεσης 55 εκατ. ευρώ, για το οποίο η κάλυψη μέσω προβλέψεων διαμορφώνεται στο 30%. Πρόκειται για ένα ξεχωριστό σκέλος του ζητήματος, το οποίο πρέπει να αξιολογείται αυτοτελώς σε σχέση με την αρχική περίμετρο των 20 εκατ. ευρώ.
Η διοίκηση επιχείρησε να αποσαφηνίσει στους αναλυτές το μέγεθος των σχετικών ανοιγμάτων και τον βαθμό στον οποίο έχουν ήδη ενσωματωθεί οι επιπτώσεις στα οικονομικά αποτελέσματα. Η εξέλιξη των υπόλοιπων 55 εκατ. ευρώ και η επάρκεια της υφιστάμενης κάλυψης αποτελούν, συνεπώς, βασικά σημεία παρακολούθησης για την επενδυτική κοινότητα. Στις διευκρινίσεις του κ. Κοσμά περιλήφθηκαν και τα δάνεια του νόμου Κατσέλη, με τη διοίκηση να αναφέρει ότι οι σχετικές οικονομικές επιπτώσεις έχουν πλέον οριστικοποιηθεί.
Οι έκτακτες επιβαρύνσεις και το μήνυμα για τη συνέχεια
Σε αντίθεση με προηγούμενες περιόδους, το τρίτο τρίμηνο δεν περιλάμβανε σημαντικά έκτακτα στοιχεία που να επηρεάζουν ουσιαστικά την εικόνα των αποτελεσμάτων. Μεταξύ των επιμέρους κινήσεων ήταν η δωρεά 5 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «Ακαδημία 2030», που αφορά την αναβάθμιση τριών πανεπιστημίων. Αντίθετα, η επιβάρυνση των 25 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα ανακαίνισης σχολικών μονάδων «Μαριέττα Γιαννάκου» θα αποτυπωθεί στο τέταρτο τρίμηνο.
