Το περιβαλλοντικό κόστος της πράσινης μετάβασης, η ανανέωση του στόλου και η πίεση από τις υψηλές τιμές των καυσίμων βρέθηκαν στο επίκεντρο της Γενικής Συνέλευσης της Attica Group, σε μια χρονιά κατά την οποία ο Όμιλος βρέθηκε αντιμέτωπος με σημαντικές νέες επιβαρύνσεις, αλλά διατήρησε τη δυναμική του κύκλου εργασιών.
Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου, Παν. Δικαίος, η χρήση καυσίμων χαμηλότερων εκπομπών και η εφαρμογή των νέων περιβαλλοντικών απαιτήσεων μεταφράζονται σε ιδιαίτερα υψηλό κόστος για την ακτοπλοΐα. Μόνο για την Attica, το 2025, η επιβάρυνση από το αυξημένο περιβαλλοντικό και κανονιστικό κόστος ανήλθε σε περίπου 63 εκατ. ευρώ κατά τη διάρκεια της χρονιάς, συμβάλλοντας, μαζί με μη επαναλαμβανόμενες επιβαρύνσεις, στην καταγραφή ζημιών.
Η ένταση των πιέσεων γίνεται ακόμη πιο εμφανής από την πορεία των τιμών των καυσίμων. Ενώ στις 31 Δεκεμβρίου το gasoil βρισκόταν περίπου στα 570 ευρώ τον τόνο, σήμερα το marine gasoil έχει ξεπεράσει τα 1.300 ευρώ ανά μετρικό τόνο, δημιουργώντας ένα ακόμη σημαντικό μέτωπο για τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις.
Η απάντηση περνά από τον στόλο
Στο περιβάλλον αυτό, η ανανέωση του στόλου αποτελεί τον βασικότερο άξονα της επενδυτικής στρατηγικής της Attica. Ο Όμιλος έχει ήδη προχωρήσει στην πώληση 14 παλαιότερων και περισσότερο κοστοβόρων πλοίων, μειώνοντας τον μέσο όρο ηλικίας του στόλου κατά περίπου πέντε χρόνια. Με την ολοκλήρωση του υφιστάμενου ναυπηγικού προγράμματος, η συνολική μείωση της μέσης ηλικίας αναμένεται να φτάσει τα εννέα χρόνια.
Το πρόγραμμα ναυπήγησης νέων πλοίων βρίσκεται σε εξέλιξη, με τις πρώτες καθέλκυσεις να έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στην Κίνα και τις παραδόσεις να προγραμματίζονται για το καλοκαίρι του 2027.
Παράλληλα, η εταιρεία επενδύει στην εγκατάσταση scrubbers, τα οποία περιορίζουν την ανάγκη χρήσης ακριβότερων καυσίμων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο. Δέκα πλοία διαθέτουν ήδη scrubbers, ενώ μαζί με τα νέα πλοία που εντάσσονται στον στόλο, περίπου το 75% της κατανάλωσης αναμένεται να καλύπτεται από πλοία που διαθέτουν τη σχετική τεχνολογία.
Η επένδυση αυτή λειτουργεί και ως ανάχωμα στην εκτίναξη του κόστους καυσίμων. Ενδεικτικά, σύμφωνα με πληριφορίες από τη διοίκηση, κατά το πρώτο οκτάμηνο της χρονιάς αυτής, το κόστος θα ήταν περίπου 58 εκατ. ευρώ υψηλότερο εάν δεν είχαν εγκατασταθεί scrubbers.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Attica προχωρά και στην εγκατάσταση συστημάτων που περιορίζουν την κατανάλωση καυσίμου κατά περίπου 3%-5%, επιδιώκοντας να βελτιώσει σταδιακά την ενεργειακή αποδοτικότητα του στόλου.
Στο επίκεντρο το ETS
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο EU ETS, καθώς η διεύρυνση του περιβαλλοντικού κόστους δημιουργεί πλέον ένα ζήτημα που, όπως υποστηρίζει η διοίκηση, δεν αφορά μόνο τις εταιρείες αλλά τελικά μετακυλίεται στους επιβάτες. Ο κ. Δικαίος σημείωσε ότι η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» στην περίπτωση της ακτοπλοΐας καταλήγει να επιβαρύνει σημαντικά τις οικογένειες και τις κοινωνίες των νησιών, αλλά και όσους επιθυμούν να ταξιδέψουν για διακοπές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, έχει προηγηθεί συστηματική προσπάθεια ενημέρωσης για τις επιπτώσεις του μέτρου και σταδιακά διαμορφώνεται μια ευρύτερη αντίληψη για την ανάγκη πιο ρεαλιστικής αντιμετώπισης του κόστους της πράσινης μετάβασης.
Στο πλαίσιο αυτό, εχει προταθεί η εφαρμογή του ETS σε νησιωτικές περιοχές με πληθυσμό κάτω των 200.000 κατοίκων να παραταθεί πέραν του 2030, για ακόμη μία πενταετία. Ωστόσο, όπως ανέφερε η διοίκηση, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη μετουσίωση της κατεύθυνσης αυτής σε συγκεκριμένη στρατηγική και μέτρα.
Ανάλογη είναι η θέση της εταιρείας και ως προς τη στήριξη της ανανέωσης του στόλου. Έχουν συζητηθεί πακέτα και μηχανισμοί που θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν επενδύσεις σε νέα, αποδοτικότερα πλοία, ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο κ. Δικαίος, χρειάζεται οι σχετικές πρωτοβουλίες να περάσουν από το επίπεδο των συζητήσεων στην πράξη και να συνδεθούν πιο άμεσα με τις πραγματικές ανάγκες της ακτοπλοΐας.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι εταιρείες επιχειρούν να απορροφήσουν μέρος των πιέσεων χωρίς οριζόντιες αυξήσεις, αλλά και παράλληλα να προχωρήσουν σε μεγάλες επενδύσεις. Η Attica, όπως αναφέρθηκε στη ΓΣ, δεν προχώρησε σε οριζόντιες αυξήσεις τιμών, ενώ διατήρησε την εκπτωτική πολιτική για τις ευάλωτες ομάδες.
Την ίδια ώρα, η εικόνα της ζήτησης παραμένει σχετικά σταθερή, με την εσωτερική αγορά να καταγράφει άνοδο περίπου 3% κατά τη θερινή περίοδο και τον κύκλο εργασιών να διατηρεί τη δυναμική του.
Βελτίωση της λειτουργίας και επένδυση στην τεχνολογία
Πέρα από την πράσινη μετάβαση, η στρατηγική του Ομίλου περιλαμβάνει την αναδιοργάνωση της λειτουργίας του, με συγχωνεύσεις θυγατρικών και απλούστευση της εταιρικής δομής. Στόχος είναι η απελευθέρωση πόρων και η αποτελεσματικότερη λειτουργία, με δύο βασικούς πυλώνες για την Αδριατική και την εσωτερική αγορά.
Παράλληλα, η Attica επενδύει στην τεχνητή νοημοσύνη. Το καλοκαίρι λανσαρίστηκε AI agent για την εξυπηρέτηση των πελατών, με στόχο την αποσυμφόρηση των τηλεφωνικών κέντρων, ενώ έχουν οριστεί 50 «AI ambassadors», οι οποίοι θα λειτουργήσουν ως φορείς διάχυσης της σχετικής τεχνογνωσίας στο εσωτερικό του Ομίλου.
Το στοίχημα για την επόμενη περίοδο είναι διπλό. Από τη μία, η αντιμετώπιση ενός ολοένα υψηλότερου περιβαλλοντικού και ενεργειακού κόστους και, από την άλλη, η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ακτοπλοΐας χωρίς η πράσινη μετάβαση να μετατραπεί σε δυσανάλογη επιβάρυνση για τον επιβάτη.
Σε αυτό το περιβάλλον, η διοίκηση εκτιμά ότι η βάση κόστους παρουσιάζει βελτίωση το 2026, με εξαίρεση τις περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις, ενώ ο μεγαλύτερος αστάθμητος παράγοντας παραμένει η γεωπολιτική κατάσταση και, κατ’ επέκταση, η πορεία των διεθνών τιμών των καυσίμων.
